Tục ngữ có câu, tai họa chẳng bao giờ đến đơn lẻ. Quả thực, rắc rối vốn có tính bầy đàn cao; chúng bay từng đàn và thường sà xuống một cách bất trù bất kỳ, trút lên đầu những kẻ khốn khổ nào đó cho đến khi trên cái đầu bất hạnh của họ không còn lấy một khoảng trống, trong khi lại phớt lờ những kẻ khác dẫu cũng thừa chỗ cho chúng đặt chân hệt như thể những kẻ ấy không hề tồn tại. Rất có thể một bận nọ, một đàn rắc rối lảng vảng trên bầu trời Luân Đôn, dò la tung tích Joseph Willet nhưng tìm không ra, bèn lao bừa xuống bất cứ chàng trai trẻ nào lọt vào mắt xanh của chúng và đậu lại trên người kẻ đó. Dù sự thể thế nào đi nữa, có một điều chắc chắn là ngay vào ngày Joe ra đi, chúng đã bu quanh tai Edward Chester, vo ve vỗ cánh và hành hạ anh đến mức anh rơi vào cảnh khốn cùng sâu sắc.

Bấy giờ là buổi tối, đúng tám giờ, khi hai cha con anh được dọn rượu vang và hoa quả tráng miệng, và có không gian riêng bên nhau lần đầu tiên trong ngày. Họ đã dùng bữa tối chung, nhưng có sự hiện diện của một người thứ ba, và ngoài giờ ăn đó ra thì kể từ tối hôm trước họ chưa hề gặp lại nhau.

Edward thì kiệm lời và trầm lặng. Ông Chester lại vui vẻ hơn thường lệ; nhưng có vẻ chẳng bận tâm đến việc bắt chuyện với một kẻ đang có tâm trạng hoàn toàn trái ngược, ông trút niềm nhẹ nhõm trong tâm hồn qua những nụ cười và ánh mắt rạng ngời, hoàn toàn không cố gắng thu hút sự chú ý của con trai. Cứ thế họ ngồi bên nhau một lúc: người cha ngả người trên sô-pha với vẻ dửng dưng tao nhã quen thuộc; người con ngồi đối diện, mắt cúi gằm, rõ ràng đang bận tâm bởi những suy nghĩ đau đớn và bất an.

— Edward quý mến của ta, — cuối cùng ông Chester cất tiếng với một tiếng cười vô cùng cuốn hút, — đừng truyền ảnh hưởng ủ rũ của con sang chai rượu chứ. Hãy để nó được chuyền tay nhau, mặc cho tinh thần con có đang ứ đọng đến đâu đi nữa.

Edward cáo lỗi, chuyền chai rượu đi, rồi lại chìm vào trạng thái thẫn thờ lúc trước.

— Con thật dại dột khi không rót đầy ly của mình, — ông Chester nói, giơ ly của ông lên hướng về phía ánh sáng. — Rượu vang ở mức độ vừa phải — chứ không phải quá chén, vì việc đó khiến con người ta trở nên thô kệch — mang lại muôn vàn ảnh hưởng dễ chịu. Nó làm bừng sáng đôi mắt, cải thiện giọng nói, thổi một sức sống mới vào suy nghĩ và câu chuyện của chúng ta: con nên thử đi, Ned ạ.

— A, thưa cha! — người con thốt lên, — nếu như...

— Anh bạn hiền của ta ơi, — người cha vội vã ngắt lời, đặt ly rượu xuống và nhướn mày với vẻ kinh ngạc cùng hoảng hốt, — vì Chúa, đừng gọi ta bằng cái tên cổ lỗ sĩ và già cỗi ấy nữa. Hãy giữ chút tế nhị chứ. Tóc ta đã điểm bạc hay nhăn nheo, ta phải chống nạng, hay đã rụng hết răng rồi, mà con lại chọn cách xưng hô ấy? Lạy Chúa, thật là thô thiển làm sao!

— Con sắp sửa giãi bày cùng cha từ tận đáy lòng, thưa cha, — Edward đáp lại, — trong sự tin cậy lẽ ra phải tồn tại giữa đôi ta; vậy mà cha lại chặn đứng con ngay từ đầu.

— Này Ned, ĐỪNG, đừng bao giờ, — ông Chester đưa bàn tay thon thả lên nài nỉ, — nói năng theo cái kiểu kỳ quái đó chứ. Sắp sửa giãi bày từ tận đáy lòng. Con không biết rằng trái tim chỉ là một bộ phận khéo léo trong cấu tạo cơ thể chúng ta — là trung tâm của các mạch máu và đại loại thế — chẳng dính líu gì đến những gì con nói hay con suy nghĩ, cũng giống như đầu gối của con vậy sao? Sao con lại có thể thô tục và ngớ ngẩn đến thế? Những ám chỉ về giải phẫu học ấy nên để dành cho các bậc thầy thuốc. Chúng thực sự không mấy hay ho trong xã hội đâu. Con làm ta ngạc nhiên lắm đấy, Ned ạ.

— Thôi được! Không có những thứ gọi là tổn thương, chữa lành, hay bận lòng gì sảng hết. Con rõ tín điều của cha rồi, và sẽ không nói thêm nữa, — người con đáp.

— Lại thế nữa rồi, — ông Chester nhấp ngụm rượu, — con lại nhầm rồi. Ta khẳng định rõ ràng là có những thứ đó. Trái tim của động vật — như bò, cừu, v. v. — được nấu chín và ngấu nghiến, theo như ta được biết, bởi tầng lớp hạ lưu với vô vàn sự khoái khẩu. Con người đôi khi bị đâm vào tim, bị bắn vào tim; nhưng còn nói là từ tận đáy lòng, hay hướng đến trái tim, hay là người có trái tim ấm áp, trái tim lạnh lùng, trái tim tan vỡ, hay toàn là tim, hoặc chẳng có tim — pʜu! những thứ đó chỉ là nhảm nhí mà thôi, Ned ạ.

— Chắc chắn là vậy rồi, thưa cha, — người con đáp, thấy cha dừng lại để chờ mình nói. — Chắc chắn là vậy.

— Lại nói đến cô cháu gái nhà Haredale, người tình cũ của con đấy, — ông Chester nói như một minh họa hờ hững cho ý mình. — Chắc chắn trong tâm trí con, cô ta từng là một người toàn là tim. Giờ thì chẳng còn chút nào. Thế mà cô ta vẫn chính là con người đó, Ned ạ, hoàn toàn không thay đổi.

— Cô ấy là một con người đã đổi thay, thưa cha, — Edward đỏ bừng mặt thốt lên; — và theo con tin là thay đổi bởi những thủ đoạn đê hèn.

— Con đã phải nhận một gáo nước lạnh, phải không? — người cha nói. — Tội nghiệp Ned! Ta đã bảo con từ tối hôm qua chuyện gì sẽ xảy ra rồi mà.— Cho ta xin cái kẹp hạt dẻ được chứ?

— Cô ấy đã bị can thiệp, và bị lừa dối một cách vô cùng gian xảo, — Edward đứng phắt dậy khỏi ghế, kêu lên. — Con không bao giờ tin rằng việc để cô ấy biết rõ hoàn cảnh thực sự của con do chính con hé lộ lại gây ra sự thay đổi này. Con thừa biết cô ấy đang bị vây hãm và tra tấn. Nhưng dẫu cho hiệp ước giữa chúng ta đã chấm dứt và tan vỡ không thể cứu vãn; dẫu cho con có trách cô ấy thiếu kiên định và thiếu chân thành, với cả chính bản thân lẫn con; thì đến tận bây giờ và mãi mãi về sau, con chưa bao giờ tin rằng bất kỳ động cơ vụ lợi nào, hay chính ý muốn tự nguyện của cô ấy, lại đẩy cô ấy vào con đường này — không bao giờ có chuyện đó!

— Con làm ta đỏ mặt đấy, — người cha vui vẻ đáp, — vì sự dại dột trong bản tính của con, mà trong đó — nhưng chúng ta chẳng bao giờ hiểu hết về bản thân mình — ta thành tâm hy vọng không có chút hình bóng nào của chính ta. Còn về bản thân tiểu thư kia, cô ấy đã hành động một cách vô cùng tự nhiên và hợp lý, anh bạn thân mến ạ; đúng như những gì chính con đã đề xuất, theo như ta được biết từ Haredale; và đúng như ta đã tiên đoán — chẳng cần tốn mấy sự khôn ngoan — rằng cô ấy sẽ làm. Cô ấy từng nghĩ con giàu có, hoặc ít ra là đủ giàu; nhưng rồi lại thấy con nghèo. Hôn nhân là một khế ước dân sự; người ta kết hôn để cải thiện địa vị trần thế và nâng cao bề ngoài; đó là chuyện nhà cửa, đồ đạc, trang phục người hầu, xe cộ, đại loại thế. Tiểu thư kia nghèo và con cũng nghèo, thì chấm hết chuyện. Con không thể kham nổi những cân nhắc đó, và chẳng có chút dính dáng gì đến buổi lễ ấy cả. Ta uống mừng sức khỏe cô ấy trong ly này, đồng thời tôn trọng và ngợi ca sự khôn ngoan tuyệt vời của cô ấy. Đó là một bài học cho con đấy. Rót đầy ly của con đi, Ned.

— Đó là một bài học, — người con đáp, — mà con mong mình sẽ không bao giờ rút ra được lợi lộc gì từ đó, và nếu như năm tháng cùng kinh nghiệm khắc sâu nó vào—

— Đừng nói là vào tim nhé, — người cha chen ngang.

— Vào những kẻ đã bị thế giới và sự đạo đức giả của nó làm cho hỏng người, — Edward quả quyết nói, — xin Chúa hãy giữ con tránh xa khỏi sự hiểu biết ấy.

— Nào, con trai, — người cha đáp, chồm người lên một chút trên ghế sô-pha và nhìn thẳng về phía anh; — chúng ta đã nói thế quá đủ rồi. Xin hãy ghi nhớ, nếu con muốn, lợi ích của con,nhiệm vụ của con, các nghĩa vụ đạo đức của con, tình cảm hiếu thảo của con, và đại loại những thứ rất đỗi tuyệt vời và đáng yêu để ngẫm nghĩ ấy; bằng không con sẽ phải hối hận đấy.

— Con sẽ không bao giờ hối hận vì đã giữ gìn lòng tự trọng của mình, thưa cha, — Edward nói. — Xin cha tha lỗi nếu con phải nói rằng con sẽ không hy sinh nó theo lệnh của cha, và con sẽ không đi theo con đường mà cha muốn con bước vào, con đường mà sự nhúng tay bí mật của cha trong cuộc chia tay vừa rồi đang hướng tới.

Người cha còn chồm lên cao hơn nữa, nhìn anh như thể tò mò muốn biết anh đã hoàn toàn quyết tâm và kiên quyết chưa, rồi lại thả người nhẹ nhàng xuống và điềm đạm cắn hạt dẻ, nói bằng giọng bình thản nhất:

— Edward này, cha ta từng có một người con trai, kẻ vì là một thằng ngốc giống như con, và cũng giống như con, ôm ấp những tâm tư thấp hèn và bất tuân, đã bị ông truất quyền thừa kế và nguyền rủa ngay một buổi sáng sau bữa điểm tâm. Hoàn cảnh ấy hiện lên trong tâm trí ta với một sự rõ ràng kỳ lạ vào tối nay. Ta nhớ lúc đó mình đang ăn bánh nướng xốp phết mứt cam. Kẻ đó đã có một cuộc đời khốn khổ (ý ta là thằng con trai ấy) và chết sớm; đó là một sự giải thoát hạnh phúc xét trên mọi phương diện; nó làm nhục gia đình rất nhiều. Thật là một hoàn cảnh đáng buồn, Edward ạ, khi một người cha thấy cần thiết phải viện đến những biện pháp mạnh mẽ như vậy.

— Quả thực là vậy, — Edward đáp, — và thật đáng buồn khi một người con trai, dâng hiến cho cha tình yêu và lòng hiếu thảo theo nghĩa đẹp đẽ và chân thật nhất, lại thấy mình bị cự tuyệt ở mọi ngã rẽ, và bị ép buộc phải bất tuân. Cha kính yêu, — anh nói thêm, quả quyết hơn nhưng bằng giọng dịu dàng hơn, — con đã suy ngẫm nhiều lần về những gì đã diễn ra giữa chúng ta khi chúng ta lần đầu bàn về vấn đề này. Hãy để giữa chúng ta có sự tin cậy; không phải bằng lời nói, mà bằng sự thật. Hãy nghe những gì con muốn nói.

— Vì ta đã đoán trước được đó là gì, và không thể không đoán ra, Edward, — người cha lạnh lùng đáp, — ta từ chối. Ta tuyệt đối không thể nghe. Ta chắc chắn điều đó sẽ làm ta nổi giận, mà đó là trạng thái tâm lý ta không tài nào chịu nổi. Nếu con có ý định phá hoại những kế hoạch của ta nhằm thiết lập tương lai cho con trong đời, và duy trì sự tao nhã cũng như niềm kiêu hãnh đáng có mà gia đình chúng ta đã gìn giữ bấy lâu — tóm lại, nếu con đã quyết định đi theo con đường riêng của mình, thì con cứ việc đi, và mang theo cả lời nguyền của ta nữa. Ta rất tiếc, nhưng thực sự chẳng còn cách nào khác.

— Lời nguyền có thể thốt ra từ môi cha, — Edward nói, — nhưng nó cũng chỉ là làn gió thoảng vô nghĩa. Con không tin rằng bất kỳ kẻ nào trên trần gian này lại có quyền năng giáng họa xuống đầu đồng loại — nhất là xuống đầu chính đứa con ruột thịt của mình — lớn hơn khả năng sai khiến một giọt mưa hay một bông tuyết rơi xuống từ bầu trời bên kia theo lệnh báng bổ của hắn. Xin cha hãy cẩn trọng với việc mình đang làm.

— Con thật là vô đạo đức, cực kỳ bất hiếu, và báng bổ ghê gớm, — người cha đáp lại, lười biếng quay mặt về phía anh và đập vỡ thêm một hạt dẻ, — đến mức ta buộc phải ngắt lời con tại đây. Chúng ta hoàn toàn không thể tiếp tục dung nạp nhau với những điều kiện thế này được nữa. Nếu con làm ơn bấm chuông, người hầu sẽ tiễn con ra cửa. Đừng bao giờ quay lại dưới mái nhà này nữa, ta cầu xin con đấy. Cút đi, thưa anh bạn, vì con chẳng còn chút đạo đức nào sót lại; và hãy biến xuống địa ngục theo đúng ý muốn của ta đi. Chào con.

Edward rời khỏi phòng mà không nói thêm một lời hay ngoảnh lại nhìn, và quay lưng vĩnh viễn với ngôi nhà ấy.

Khuôn mặt người cha hơi ửng đỏ và nóng bừng, nhưng thái độ của ông hoàn toàn không thay đổi khi ông bấm chuông lần nữa và cất lời với người hầu vừa bước vào.

— Peak — nếu cái tay vừa mới bước ra ấy—

— Xin lỗi ngài, có phải ngài Edward không ạ?

— Bộ chỉ có một người thôi sao, cái đồ đần, mà còn phải hỏi câu đó? — Nếu tên đó có sai người đến đây lấy quần áo, cứ giao cho nó, nghe chưa? Nếu bản thân nó có ghé lại bất cứ lúc nào, ta không có nhà. Cứ nói với nó thế, và đóng cửa lại.

Thế là, chẳng mấy chốc người ta xì xào với nhau rằng ông Chester rất bất hạnh vì đứa con trai đã gây cho ông biết bao đau buồn và tang tóc. Và những người tốt tai nghe mắt thấy chuyện này lại càng ngạc nhiên hơn trước sự điềm tĩnh và tính khí ôn hòa của ông, đồng thời ca ngợi người đàn ông ấy có bản tính đáng yêu làm sao khi đã trải qua từng ấy chuyện mà vẫn có thể bình thản và điềm nhiên đến thế. Còn khi cái tên Edward được nhắc đến, Giới Thượng Lưu liền lắc đầu, đặt ngón tay lên môi, thở dài và mang vẻ mặt vô cùng nghiêm nghị; và những ai có con trai trạc tuổi anh thì nổi giận đùng đùng, vì lòng tốt, lại cầu mong cho anh chết quách đi cho rồi. Và thế giới vẫn cứ quay, như thường lệ, trong suốt năm năm trời mà câu chuyện này không hề nhắc đến.