Bao phủ bất kỳ sự vật gì —dù kỳ quái hay lố bịch đến đâu— bằng một bầu không khí huyền bí chính là ban cho nó thứ sức hút kỳ diệu và sức mạnh lôi cuốn khiến đám đông không tài nào cưỡng lại được. Những kẻ tự xưng là thầy tu, tiên tri, bác sĩ, nhà ái quốc dỏm, hay những kẻ tung ra đủ loại điềm gở giả tạo, luôn che đậy hành vi của mình trong lớp màn bí ẩn; nhờ đó, chúng chiếm được lợi thế vô cùng lớn trước sự nhẹ dạ của quần chúng. Có lẽ, chiêu bài này đã giúp chúng chiếm ưu thế và duy trì thế thượng phong trước Chân lý và Lẽ phải nhiều hơn bất kỳ ngón nghề lừa đảo nào khác trong cẩm nang bịp bợm. Sự tò mò vẫn luôn là một niềm đam mê mãnh liệt từ thuở hồng hoang của nhân loại. Khơi gợi nó, thỏa mãn nó từng chút một, nhưng đồng thời luôn để lại một chút hoài nghi lửng lơ—đó là cách chắc chắn nhất để những kẻ gian xảo nắm thóp phần lớn nhân loại vốn thiếu suy nghĩ.

Nếu một kẻ đứng trên cầu Luân Đôn, gân cổ thét gọi những người qua đường hãy đi theo Lord George Gordon, dẫu là vì một mục đích chẳng ai hiểu nổi —và chính điều đó lại mang một sức hút riêng biệt— thì khả năng cao là hắn chỉ lôi kéo được chừng vài chục người trong suốt cả tháng trời. Nếu tất cả những người theo phái Tin Lành nhiệt thành được công khai kêu gọi gia nhập một hội kín với mục đích rõ ràng là thỉnh thoảng hát vài bài thánh ca, nghe vài bài diễn văn nhạt nhẽo, và cuối cùng là thỉnh cầu Nghị viện không thông qua đạo luật bãi bỏ các điều luật trừng phạt nhắm vào các linh mục Công giáo La Mã, cùng với hình phạt tù chung thân đe dọa những ai giáo dục trẻ em theo đức tin đó, cũng như tước quyền thừa kế tài sản thực tế tại Vương quốc Anh theo diện mua hoặc thừa kế của tất cả tín đồ giáo hội La Mã —những vấn đề vốn quá xa vời với đời sống và tâm can của đại đa số người dân— thì có lẽ họ chỉ tụ tập được khoảng một trăm người. Nhưng khi những lời đồn đại mơ hồ lan ra rằng trong hội Tin Lành này, một thế lực ngầm đang tập hợp lại nhằm chống lại chính phủ vì những mục đích lớn lao chưa rõ ràng; khi bầu không khí tràn ngập những tiếng thì thầm về một liên minh giữa các thế lực theo đạo Công giáo nhằm hạ nhục và nô dịch nước Anh, thiết lập tòa án dị giáo ở Luân Đôn, và biến những chiếc bút ở chợ Smithfield thành cọc thiêu cùng vạc dầu; khi những nỗi sợ hãi và hoang mang chẳng ai hiểu nổi liên tục được khơi gợi, cả trong lẫn ngoài Nghị viện, bởi một kẻ cuồng tín đến chính hắn cũng chẳng hiểu mình, và những bóng ma từ dã sử đã nằm yên trong nấm mồ suốt hàng thế kỷ bỗng được dựng dậy để ám ảnh những kẻ vô tri và nhẹ dạ; khi tất cả những điều đó được thực hiện trong bóng tối, và những lời mời gọi bí mật gia nhập Đại hội Tin Lành để bảo vệ tôn giáo, sinh mạng và tự do được thả dọc các lối đi công cộng, nhét dưới cửa nhà, ném qua cửa sổ, và ấn vào tay những kẻ lang thang trên phố về đêm; khi chúng rực lên từ mọi bức tường, tỏa sáng trên từng cây cột và trụ đèn, khiến cho cả gỗ đá cũng như nhiễm chung nỗi sợ hãi, giục giã mọi người mù quáng cùng nhau đứng lên chống lại một thứ mà họ chẳng biết là gì, vì lý do gì;—thì lúc đó cơn cuồng phong thực sự bùng nổ, và tổ chức ấy ngày một lớn mạnh, quy tụ tới bốn vạn con người.

Ít ra thì Lord George Gordon, chủ tịch của hội, cũng tuyên bố như vậy vào tháng Ba năm 1780 này. Thực hư thế nào, rất ít người biết hoặc bận tâm tìm hiểu. Hội chưa từng có bất kỳ cuộc biểu dương lực lượng công khai nào; hầu như chưa từng được ai nhắc đến, ngoại trừ qua lời hắn; chưa từng lộ diện; và bị nhiều người coi chỉ là sản phẩm của một bộ óc bất ổn. Hắn quen thói khoác lác về số lượng đông đảo người tham gia —mà theo người ta suy đoán, là lấy cảm hứng từ một số cuộc bạo loạn thành công xoay quanh cùng chủ đề đã xảy ra ở Scotland vào năm trước đó; hắn bị coi là một nghị sĩ hạ viện có óc hoang tưởng, kẻ chống đối tất cả các đảng phái nhưng chẳng đứng về phía ai, và vì thế chẳng được mấy ai coi trọng. Người ta biết rằng sự bất mãn đang âm ỉ lan tràn —điều vốn luôn tồn tại; hắn từng quen dùng áp phích, bài diễn văn và tờ rơi để diễn thuyết trước người dân về các vấn đề khác; những nỗ lực trong quá khứ của hắn ở Anh chẳng mang lại kết quả gì, và chẳng ai mảy may lo ngại về những hành động hiện tại của hắn. Đúng như cách hắn bất ngờ xuất hiện trước mắt người đọc, hắn thỉnh thoảng lại xuất hiện trước công chúng rồi bị lãng quên chỉ trong một ngày; cũng đột ngột y như cách hắn hiện trang sách này, sau khoảng trống đẵng đẵng năm năm trời, cả hắn lẫn những hành động của hắn vào khoảng thời gian này bắt đầu ép hàng ngàn người phải chú ý —những con người đã hòa mình vào cuộc sống cuồn cuộn trong suốt khoảng thời gian ấy, và dẫu không hề điếc hay mù lòa trước các sự kiện đang diễn ra xung quanh, trước đó hầu như chưa từng mảy may nghĩ đến hắn.

“Thưa ngài,” Gashford thì thầm bên tai khi vén rèm giường từ sớm; “Thưa ngài!”

“Ừ—ai thế? Chuyện gì vậy?”

“Đồng hồ đã điểm chín giờ,” viên thư ký đáp với hai tay cung kính đan vào nhau. “Ngài ngủ ngon chứ? Tôi hy vọng ngài đã ngủ ngon? Nếu những lời cầu nguyện của tôi được lắng nghe, hẳn ngài đã thực sự sảng khoái.”

“Nói thật là ta ngủ say quá,” Lord George vừa nói vừa dụi mắt và nhìn quanh phòng, “đến nỗi ta chẳng nhớ rõ lắm—đây là đâu thế?”

“Thưa ngài!” Gashford kêu lên với một nụ cười.

“Ồ!” vị chủ nhân đáp. “Ừ. Thế anh không phải người Do Thái à?”

“Người Do Thái!” viên thư ký đạo đức giả thốt lên, giật lùi lại.

“Ta mơ thấy chúng ta là người Do Thái đấy, Gashford ạ. Cả anh và tôi—cả hai chúng ta—đều là người Do Thái với bộ râu dài thườn thượt.”

“Chúa phù hộ, thưa ngài! Thà chúng ta làm tín đồ phái Giáo hoàng còn hơn.”

“Ta đoán là vậy,” người kia đáp rất nhanh. “Hả? Anh thực sự nghĩ thế sao, Gashford?”

“Dĩ nhiên là tôi nghĩ vậy rồi,” viên thư ký thốt lên với vẻ vô cùng kinh ngạc.

“Hừm!” hắn lẩm bẩm. “Ừ, nghe có vẻ hợp lý đấy.”

“Tôi hy vọng là ngài—” viên thư ký bắt đầu.

“Hy vọng!” hắn lặp lại, cắt ngang lời y. “Sao anh lại nói là hy vọng? Có gì mà phải hại não khi nghĩ đến những chuyện đó chứ.”

“Trong giấc mơ thì không, thưa ngài,” viên thư ký đáp.

“Trong giấc mơ! Không, mà lúc thức cũng chẳng có gì hại.”

—"Được kêu gọi, được lựa chọn, và trung thành," Gashford lẩm bẩm khi cầm lấy chiếc đồng hồ của Lord George đang đặt trên ghế, ánh mắt thẫn thờ như đang đọc dòng chữ khắc trên nắp.

Đó chỉ là một hành động vô cùng nhỏ nhặt, không hề cố tình phô bày ra trước mắt, và thoạt nhìn chỉ như kết quả của một phút lơ đễnh chẳng đáng bận tâm. Nhưng vừa lúc cất lên những lời đó, Lord George —vãy đang nói năng ào ạt— bỗng khựng lại, mặt đỏ bừng và im bặt. Tỏ ra hoàn toàn phớt lờ sự thay đổi thái độ ấy, viên thư ký ranh mãnh bước lùi sang một bên với vỏ bọc là chỉnh lại tấm rèm cửa sổ, rồi khi người kia đã có thời gian để lấy lại bình tĩnh, y mới cất lời:

“Đại nghĩa thiêng liêng vẫn đang tiến triển vô cùng thuận lợi, thưa ngài. Ngay cả tối qua tôi cũng không hề nhàn rỗi. Tôi đã thả hai tờ truyền đơn trước khi đi ngủ, và cả hai đều đã biến mất vào sáng nay. Chẳng ai trong nhà đả động gì đến chuyện nhặt được chúng, mặc dù tôi đã xuống tầng dưới được trọn nửa tiếng rồi. Tôi đoán là một hai tân binh sẽ là thành quả đầu tiên; và ai mà biết được sẽ còn bao nhiêu người nữa, với ơn trên phù trợ cho những nỗ lực đầy cảm hứng của ngài!”

“Đó quả là một mẹo mực tuyệt vời từ buổi đầu,” Lord George đáp; “một mưu kế xuất sắc và đã lập công lớn ở Scotland. Thật hoàn toàn xứng đáng với anh. Anh đã nhắc khéo để ta không được phép lười biếng, Gashford ạ, khi vườn nho đang bị đe dọa tàn phá và có nguy cơ bị giày xéo dưới gót chân của những kẻ theo phái Giáo hoàng. Hãy cho yên cương ngựa sẵn sàng trong nửa tiếng nữa. Chúng ta phải vùng lên hành động thôi!”

Hắn nói câu này với gương mặt ửng đỏ và một giọng điệu đầy nhiệt huyết đến mức viên thư ký cho rằng chẳng cần phải châm ngòi thêm nữa, bèn lặng lẽ cáo.

—"Mơ thấy mình là người Do Thái," hắn lẩm bẩm đầy suy tư khi khép cửa phòng ngủ lại. "Biết đâu trước khi chết lão ta lại thành ra thế thật. Hoàn toàn có khả năng ấy chứ. Chà! Đến một lúc nào đó, và miễn là tôi chẳng mất mát gì, tôi chẳng thấy lý do gì mà tôn giáo ấy lại không hợp với mình cũng như bất kỳ tôn giáo nào khác. Người Do Thái toàn những kẻ giàu có; việc cạo râu lại lắm phiền toái;—ừ, thế thì quá hợp với tôi ấy chứ. Dù sao thì trước mắt, chúng ta vẫn phải là tín đồ Tin Lành đến tận xương tủy. Khẩu hiệu tiên tri của chúng ta sẽ lần lượt phù hợp với mọi thứ tôn giáo, thật là may mắn làm sao." Suy ngẫm về nguồn an ủi này, y bước ra phòng khách và giông chuông gọi bữa sáng.

Lord George nhanh chóng sửa soạn xong xuôi (vì trang phục giản dị của hắn rất dễ mặc), và do hắn cũng kiệm ước trong chuyện ăn uống chẳng kém gì bộ đồ theo lối Thanh giáo của mình, phần ăn của hắn nhanh chóng được giải quyết. Ngược lại, viên thư ký —kẻ có vẻ tận tụy hơn với những bổng lộc ở trần gian này, hoặc chú tâm hơn vào việc bồi bổ thể lực và tinh thần vì đại nghĩa Tin Lành— đã ăn uống ngấu nghiến đến tận phút chót, và quả thực phải cần đến ba bốn lần nhắc nhở từ John Grueby thì mới chịu dứt ra khỏi mâm cỗ ê hề do lão Willet khoản đãi.

Cuối cùng thì y cũng xuống lầu, vừa lau cái miệng dính mỡ vừa thanh toán hóa đơn cho John Willet, rồi leo lên yên ngựa. Lord George —nãy giờ vẫn đi qua đi lại trước hiên nhà, vừa đi vừa lẩm bẩm một mình với những cử động đầy quả quyết— cũng trèo lên lưng ngựa; và sau khi đáp lại cái cúi đầu trang trọng của lão John Willet cùng lời chào tiễn biệt của chừng tá kẻ rỗi hơi bị thu hút bởi lời đồn có một vị quý tộc bằng xương bằng thịt sắp rời khỏi quán Maypole bu quanh hiên nhà, họ thúc ngựa phi đi, với anh chàng vạm vỡ John Grueby theo sát phía sau.

Nếu trong mắt lão Willet vào tối hôm trước, Lord George Gordon là một nhà quý tộc có vẻ ngoài có phần kỳ dị và quái gở, thì ấn tượng ấy nay lại càng được củng cố và nhân lên gấp trăm lần. Ngồi thẳng đơ trên con chiến mã gày guộc, với mái tóc dài thẳng thớm rủ lòa xòa trước mặt và bay phấp phới trong gió; chân tay cứng ngắc và góc cạnh, khuỷu tay chĩa ra hai bên một cách vô duyên, toàn thân thì xóc nảy lên theo từng bước chân ngựa; thật khó lòng tưởng tượng ra một hình thù nào kỳ cục hay vụng về hơn thế. Thay vì roi da, hắn cầm trên tay một cây gậy đầu vàng to tướng, to chẳng kém gì loại gậy mà các tên hầu cận hay mang thời nay, và đủ mọi tư thế cầm thứ vũ khí cồng kềnh ấy của hắn —lúc thì dựng đứng trước mặt như thanh gươm của kỵ binh, lúc thì vác trên vai như cây súng hỏa mai, lúc thì kẹp giữa ngón tay và ngón cái, nhưng lúc nào cũng theo một kiểu cách thô kệch và vụng về— càng làm tăng thêm vẻ nực cười trong diện mạo của hắn. Cứng nhắc, lêu khêu, nghiêm nghị, ăn mặc khác người, và cố tình phô bày —dù là hữu ý hay vô tình— tất cả những nét kỳ quặc về dáng đi, cử chỉ và hành vi, tất cả những phẩm chất tự nhiên lẫn tạo hình khiến hắn khác biệt với phần còn lại của nhân loại; hắn thừa sức khiến cả những kẻ đứng xem khắc khổ nhất cũng phải phì cười, và khơi ngả ngớn những nụ cười cùng lời bàn tán xì xào tiễn đưa hắn rời khỏi quán trọ Maypole.

Tuy nhiên, hoàn toàn phớt lờ hiệu ứng mà mình tạo ra, hắn cứ thế lộc cộc phi ngựa bên cạnh viên thư ký, vừa đi vừa tự lẩm bẩm một mình suốt dọc đường, cho tới khi chỉ còn cách Luân Đôn chừng một hai dặm, thì thỉnh thoảng lại có vài người qua đường nhận ra mặt hắn, liền chỉ trỏ cho kẻ khác, thậm chí đứng lại dõi theo, hoặc hô lên nửa đùa nửa thật tùy hứng: "Hoan hô Geordie! Đả đảo Giáo hoàng!" Ngay lập tức, hắn sẽ nghiêm cẩn ngả mũ cúi đầu chào. Khi họ tiến vào trong thành phố và rong ruổi dọc các con phố, những lời chào mời kiểu ấy xuất hiện ngày một dày đặc; kẻ cười cợt, kẻ xì xèo, người quay đầu mỉm cười, người tò mò không biết hắn là ai, kẻ lại chạy rào rào bên thềm đường cổ vũ. Khi tình trạng kẹt xe giữa xe bò, kiệu và xe ngựa diễn ra, hắn sẽ dừng phắt lại, ngả mũ hô lớn: "Thưa các ngài, Đả đảo Giáo hoàng!", để rồi đám đông lại hào hứng hô vang hưởng ứng ba lần ba tiếng hô lớn; và rồi hắn lại tiếp tục lên đường, với chừng vài chục kẻ rách rưới bám gót theo chân ngựa, gào thét đến cháy cổ.

Cả những bà cụ nữa—có rất nhiều bà cụ trên đường phố, và tất cả bọn họ đều biết mặt hắn. Vài người trong số họ —không phải những người thuộc tầng lớp thượng lưu, mà là những kẻ bán trái cây dạo trên giỏ hay gánh hàng thuê— vỗ những đôi bàn tay nhăn nheo, cất lên tiếng kêu lảnh lót, the thé và khô khốc: "Hoan hô ngài đại nhân." Những người khác thì vẫy tay, vẫy khăn tay, lắc quạt hay ô che nắng, hoặc tung cửa sổ gọi giật những người bên trong chạy ra xem. Tất cả những biểu hiện mến mộ của quần chúng ấy đều được hắn tiếp nhận với vẻ nghiêm trang và kính trọng tột cùng; cúi đầu thật thấp và dày đặc đến mức chiếc mũ trên đầu hắn còn ở ngoài nhiều hơn ở trên đầu; hắn ngước nhìn lên các ngôi nhà dọc đường đi với phong thái của một kẻ đang tiến hành cuộc khải hoàn công khai nhưng lại chẳng hề kiêu căng hay kiêu ngạo.

Cứ thế, họ dong ngựa (trong sự chán ngản sâu sắc và không thể diễn tả bằng lời của John Grueby) qua suốt chiều dài đường Whitechapel, phố Leadenhall và Cheapside, rồi tiến thẳng vào khu vực Nhà thờ St Paul. Khi đến sát thánh đường, hắn dừng lại; nói gì đó với Gashford; rồi ngước nhìn mái vòm cao chót vót của nhà thờ, lắc đầu như thể đang tự thốt lên: "Giáo hội đang lâm nguy!" Thế là đám đông đứng xem được dịp gân cổ gào thét thỏa thích; và hắn lại tiếp tục tiến bước giữa những tiếng tung hô vang dội của đám đông cùng những cái cúi đầu sâu hơn bao giờ hết.

Cứ thế dọc theo con đường Strand, rẽ lên phố Swallow, tiến vào đại lộ Oxford, và từ đó về đến dinh cơ của hắn ở phố Welbeck, gần quảng trường Cavendish, nơi hắn được vài chục kẻ rỗi hơi theo sát tận cửa. Hắn từ biệt đám đông ngay trên bậc thềm bằng một câu chào ngắn ngủi: "Thưa các ngài, Đả đảo Giáo hoàng. Chào buổi chiều. Chúa phù hộ các ngài." Vì đây là một bài diễn văn ngắn hơn nhiều so với những gì họ mong đợi, nó đã vấp phải sự bất mãn nhất định cùng những tiếng la ó đòi: "Diễn văn đi! Một bài diễn văn đi!" Lẽ ra họ đã được toại nguyện nếu như John Grueby không bất ngờ lao ngựa càn tới với cả ba con chiến mã trên đường vòng ra chuồng ngựa, khiến đám đông hoảng hốt giải tán tứ tán vào những bãi đất trống lân cận, nơi họ ngay lập tức quay sang chơi sấp ngửa, ném xu, chẵn lẻ, chọi chó và các trò giải trí mang đậm tinh thần Tin Lành khác.

Vào buổi chiều, Lord George lại xuất hiện trở lại, diện chiếc áo khoác nhung đen cùng quần dài và áo lê may bằng vải ca-rô sọc vằn hiệu Gordon, tất cả đều theo kiểu cách đơn giản của phái Quaker; và trong bộ trang phục này, thứ khiến hắn trông kỳ quái và khác người hơn gấp mười lần so với trước đó, hắn đi bộ thẳng tới Westminster. Trong khi đó, Gashford bận rộn với các công việc giấy tờ; và y vẫn đang cặm cụi làm việc thì chẳng mấy chốc sau khi trời tối hẳn, John Grueby bước vào và báo có khách.

“Cho hắn vào,” Gashford nói.

“Này! Vào đi!” John gầm lên với một kẻ nào đó đang đứng bên ngoài; “Mày là tín đồ Tin Lành phải không hả?”

“Tao nghĩ thế,” một giọng trầm đục đáp lại.

“Trông mặt mày thì đúng thế thật,” John Grueby nói. “Tao nhìn phát là nhận ra ngay mày thuộc phái nào ở bất cứ xó xỉnh nào.” Nói xong, hắn cho vị khách vào, lui ra và khép cửa lại.

Người đàn ông đang đứng trước mặt Gashford lúc này là một kẻ thấp lùn, vai u thịt bắp, với vầng trán thấp thụt về phía sau, mái tóc rối bù xù thô kệch, và đôi mắt nhỏ tí lại nằm sát cạnh nhau đến mức chỉ có chiếc mũi gãy của hắn mới ngăn được chúng dính liền vào nhau thành một con mắt duy nhất có kích cỡ bình thường. Một chiếc khăn tay nhàu nát quấn quanh cổ như sợi thừng làm lộ rõ những mạch máu xanh lè đang phồng lên giật giật, trông cứ như hắn đang phải nuốt xuống những cơn giận dữ, ác tâm và hằn học tột cùng. Bộ quần áo hắn mặc làm bằng chất liệu nhung rách tả tơi —đã phai màu, gỉ sét và ngả sang sắc đen bợt bạt, giống như tro tàn của một tẩu thuốc hay đống than hồng sau một ngày tắt ngúm; vấy bẩn bởi những vết dơ từ những cuộc chè chén thâu đêm suốt sáng và vẫn nồng nặc mùi vị của quán rượu tồi tàn. Thay vì khóa giày ở đầu gối, hắn dùng những đoạn dây thừng buộc túm lỏng lẻo không đều nhau; và trong đôi bàn tay lấm lem bụi đất, hắn cầm một khúc gậy sần sùi có phần đầu được đẽo gọt thành hình thù thô kệch phảng phất khuôn mặt đê tiện của chính hắn. Đó chính là vị khách đã ngả chiếc mũ tam giác trước mặt Gashford và đứng đó cười nham nhở chờ đợi được chú ý.

“A! Dennis đấy phỏng!” viên thư ký lên tiếng. “Ngồi xuống đi.”

“Tôi vừa thấy ngài chủ tịch nhà tôi đằng kia—” người đàn ông hất ngón cái về hướng hắn vừa nhắc tới rồi cất giọng, “và ngài bảo tôi rằng, ngài chủ tịch bảo thế này: ‘Nếu anh chẳng có việc gì làm, Dennis, hãy ghé qua nhà tao và nói chuyện với ông Gashford.’ Dĩ nhiên là tôi chẳng có việc gì làm rồi, ngài biết đấy. Giờ này đâu phải giờ làm việc của tôi. Ha ha! Tôi đang đi hóng gió lúc thấy ngài nhà tôi, thế thôi mà. Tôi toàn hóng gió về đêm thôi, giống hệt loài chó sói ấy, thưa ông Gashford.”

“Và thỉnh thoảng cả ban ngày nữa chứ, phải không?” viên thư ký tiếp lời —“những lúc anh đi ra ngoài với tư cách chính thức chẳng hạn.”

“Ha ha!” gã ta cười rộ lên, đét mạnh vào đùi; “nói về chuyện tìm một gã biết thốt ra những lời hay ý đẹp theo kiểu vô cùng dễ chịu, thì xin hãy nhường danh hiệu đó cho ông Gashford, đứng đầu cả Luân Đôn và Westminster luôn! Ngài nhà tôi cũng chẳng phải dạng vừa khoản đó, nhưng so với ông thì chỉ là đồ ngốc. À đúng thế chứ lỵ,—những lúc tôi đi ra ngoài với tư cách chính thức ấy.”

“Và có xe riêng đưa đón chứ?” viên thư ký hỏi tiếp; “cả tuyên úy riêng nữa, phải không? Và tất cả những thứ rủng rỉnh khác nữa chứ?”

“Ông khéo làm tôi cười đến đứt hơi mất thôi, ông Gashford ạ,” Dennis lại cười rộ lên, “thật đấy chứ chẳng đùa. Thế có gió gì nổi lên thế này, ông Gashford,” hắn hỏi bằng giọng khàn đặc, “Hả? Chúng ta sắp có lệnh đi phá sập mấy cái nhà nguyện của đám theo phái Giáo hoàng à—hay thế nào đây?”

“Suỵt!” viên thư ký lên tiếng, để lộ một nụ cười cực kỳ mờ nhạt thoáng qua khóe môi. “Suỵt! Chúa phù hộ anh, Dennis ạ! Chúng ta hội tụ với nhau là vì những mục đích hoàn toàn hòa bình và hợp pháp, anh biết đấy.”

“Tôi biết chứ, Chúa phù hộ ông,” gã đàn ông đáp, lưỡi đẩy phồng cả má; “tôi gia nhập cũng vì mục đích đó mà, phải không nào!”

“Chắc chắn rồi,” Gashford mỉm cười đáp lại. Và khi hắn nói vậy, Dennis lại cười vang trời đất, đét vào đùi càng mạnh hơn, rồi lăn ra cười ngặt nghẽo đến mức phải lấy góc khăn quàng cổ lau nước mắt và thốt lên: “Ông Gashford là số một toàn cõi nước Anh, không ai sánh bằng!”

“Lord George và tôi đã nhắc đến anh tối qua đấy,” Gashford nói sau một khoảng lặng. “Ngài ấy bảo anh là một gã vô cùng nhiệt huyết.”

“Thì tôi vốn thế mà,” tên đao phủ đáp.

“Và rằng anh thực sự căm ghét bọn theo phái Giáo hoàng.”

“Thì đúng thế thật,” hắn chêm thêm một lời thề độc để khẳng định. “Nhìn này, ông Gashford,” gã đàn ông vừa nói vừa đặt mũ và gậy xuống sàn, dùng những ngón tay của bàn tay này chầm chậm vỗ vào lòng bàn tay kia; “Xin hãy quan sát cho. Tôi là một viên chức tuân thủ hiến pháp, lao động kiếm sống bằng sức lao động của mình và hoàn thành công việc một cách vô cùng uy tín. Tôi có làm thế hay không hả?”

“Không thể chối cãi.”

“Rất tốt. Chờ một phút đã. Công việc của tôi là công việc mang tính thuần khiết, Tin Lành, hợp hiến và đậm chất Anh quốc. Đúng thế hay không hả?”

“Chẳng ai trên cõi đời này dám nghi ngờ điều đó.”

“Kể cả người chết cũng chẳng dám. Nghị viện nói thế này—Nghị viện bảo rằng: ‘Nếu bất kỳ kẻ nào, dù là đàn ông, đàn bà hay trẻ con, làm bất cứ điều gì chống lại một số điều luật nhất định của chúng ta’—thế dạo này có bao nhiêu tội danh phải lên đoạn đầu đài vậy hở ông Gashford? Năm mươi à?”

“Tôi không nắm chính xác con số,” Gashford vừa đáp vừa ngả người ra ghế ngáp dài; “nhưng mà rất nhiều.”

“Thôi cứ cho là năm mươi đi. Nghị viện tuyên bố: ‘Nếu bất kỳ kẻ nào, đàn ông, đàn bà hay trẻ con, dám làm điều gì chống lại bất kỳ điều nào trong số năm mươi đạo luật đó, thì kẻ đàn ông, đàn bà hay trẻ con ấy sẽ được xử lý gọn ghẽ bởi Dennis này.’ Vua George đệ Tam thỉnh thoảng sẽ nhúng tay vào khi số lượng tử tù vào cuối kỳ họp quá đông, rồi ngài phán: ‘Bấy nhiêu đây là quá tải cho tay Dennis rồi. Trẫm sẽ lấy một nửa cho riêng mình, còn Dennis giữ một nửa;’ và thỉnh thoảng ngài còn khuyến mại thêm cho tôi một mạng mà tôi chẳng hề ngờ tới, y như cách đây ba năm, khi tôi xử lý vụ con bé Mary Jones, một đứa con gái mới mười chín tuổi dắt theo đứa con đỏ hỏn trên tay, bị trảm quyết vì tội vơ lấy một khúc vải trên quầy hàng ở phố Ludgate Hill rồi đặt xuống ngay khi gã chủ tiệm nhìn thấy; con bé chưa từng làm điều gì tàn ác trước đó, và chỉ liều lĩnh làm thế vì chồng nó vừa bị bắt lính ba tuần trước, để lại mẹ con nó bơ vơ đi ăn mày với hai đứa con nhỏ —đã được chứng minh rành rành tại tòa án. Ha ha!—Thế đấy! Luật pháp và thực tiễn của nước Anh là thế đấy, đó chính là vinh quang của nước Anh phải không ông Gashford?”

“Tất nhiên rồi,” viên thư ký đáp.

“Và trong tương lai,” tên đao phủ tiếp lời, “nếu thế hệ cháu chắt chúng ta sau này nhìn lại thời đại của ông cha chúng và thấy những thứ này bị thay đổi, chúng sẽ thốt lên rằng: ‘Đó mới thực sự là những ngày tháng hào hùng, còn từ đó về sau chúng ta chỉ toàn trượt dốc.’ Có phải thế không, ông Gashford?”

“Tôi không mảy may nghi ngờ điều đó,” viên thư ký đáp.

“Thế thì hãy nhìn đây này,” tên đao phủ nói tiếp. “Nếu lũ theo phái Giáo hoàng này nắm quyền lực trong tay, và bắt đầu giở trò luộc với nướng thay vì treo cổ, thì công việc của tôi đi về đâu! Nếu chúng dám động đến công việc của tôi vốn là một phần của biết bao bộ luật, thì luật pháp nói chung sẽ đi về đâu, tôn giáo sẽ đi về đâu, đất nước này sẽ ra sao!—Ông đã từng đi nhà thờ bao giờ chưa, ông Gashford?”

“Từng chứ!” viên thư ký đáp lại với chút ít bất bình; “dĩ nhiên là có rồi.”

“Được thôi,” gã du thủ du thực nói, “tôi đã đến đó một lần—hai lần, nếu tính cả hồi tôi chịu lễ rửa tội—và khi nghe người ta cầu nguyện cho Nghị viện, rồi nghĩ đến việc họ đẻ ra bao nhiêu tội danh treo cổ mới sau mỗi kỳ họp, tôi liền ngẫm ra rằng hóa ra người ta đang cầu nguyện cho chính mình đấy chứ. Giờ hãy nhớ lấy điều này, ông Gashford,” gã ta vừa nói vừa vác gậy lên khua khoắng với vẻ mặt hung ác, “tôi tuyệt đối không cho phép ai động chạm đến công việc mang tinh thần Tin Lành của tôi, cũng như không để cho hiện trạng nhà nước Tin Lành này bị thay đổi dù chỉ một ly nếu tôi còn có thể can thiệp; tôi không đời nào chấp nhận để lũ theo phái Giáo hoàng xía vào công việc của tôi, trừ khi chúng lên đoạn đầu đài theo đúng trình tự pháp luật; tôi không thích luộc nướng gì sất—ngoại trừ treo cổ. Ngài chủ tịch gọi tôi là một gã nhiệt huyết quả không sai. Để bảo vệ đại nguyên tắc Tin Lành là phải có thật nhiều thứ đó, tôi sẵn sàng—” và đến đây hắn giáng mạnh cây gậy xuống sàn nhà, “đốt phá, chiến đấu, tảy chay, tàn sát—làm bất cứ điều gì ông sai bảo, miễn là nó táo bạo và quỷ quái—dù cái kết cuối cùng có là việc chính tôi bị treo cổ đi chăng nữa.—Thế đấy, ông Gashford ạ!”

Hắn kết lại màn lạm dụng trắng trợn một từ cao quý cho những mục đích đê tiện nhất ấy bằng cách phun ra trong trạng thái xuất thần ít nhất ngọn roi của chừng hai mươi câu thề thốt kinh hoàng nhất; rồi lau khuôn mặt đang bừng bừng hơi nóng vào chiếc khăn quàng cổ, và gào lên: “Đả đảo Giáo hoàng! Tôi là một người đàn ông tôn giáo đấy, thưa Chúa nhân từ!”

Gashford đã ngả người ra phía sau ghế, nhìn hắn bằng đôi mắt sâu hoắm và bị che khuất dưới hàng lông mày rậm rạp đến mức đối với những gì tên đao phủ có thể nhìn thấy, trông hắn chẳng khác nào một kẻ mù lòa thực thụ. Hắn tiếp tục mỉm cười im lặng thêm một lát nữa, rồi mới cất giọng chậm rãi và rành mạch:

“Anh quả thực là một kẻ nhiệt huyết, Dennis ạ—một con người vô cùng quý giá—kẻ kiên trung nhất mà tôi từng biết trong hàng ngũ của chúng ta. Nhưng anh phải bình tĩnh lại; anh phải biết ôn hòa, tuân thủ pháp luật, hiền lành như một chú chiên con. Tuy nhiên, tôi chắc chắn là anh sẽ thế mà.”

“Phải, phải, rồi chúng ta sẽ rõ thôi, ông Gashford, rồi chúng ta sẽ rõ. Ông sẽ chẳng có gì phải phàn nàn về tôi đâu,” gã kia đáp, lắc đầu nguầy nguậy.

“Tôi tin chắc là mình sẽ chẳng phải phàn nàn gì đâu,” viên thư ký đáp lại bằng giọng điệu ôn hòa tương tự và với đúng ngữ điệu đó. “Chúng ta nghĩ rằng vào khoảng tháng tới, hoặc tháng Năm, khi đạo luật giảm nhẹ hình phạt cho người theo phái Giáo hoàng được đưa ra trước Hạ viện, chúng ta sẽ triệu tập toàn bộ lực lượng lần đầu tiên. Ngài chủ tịch đang có ý định tổ chức cho chúng ta tuần hành diễu hành qua các con phố —chỉ như một cách biểu dương lực lượng thuần túy vô hại— và hộ tống bản thỉnh nguyện của chúng ta đến tận cửa Tòa nhà Hạ viện.”

“C càng sớm càng tốt,” Dennis thề thốt.

“Chúng ta sẽ phải chia thành các tiểu đoàn, vì số lượng của chúng ta quá đông; và, tôi tin mình có thể mạo muội nói rằng,” Gashford tiếp lời, vờ như không nghe thấy lời ngắt quãng, “dù tôi chưa nhận được chỉ thị trực tiếp nào về vấn đề đó—rằng Lord George đã nghĩ tới anh như một người lãnh đạo xuất sắc cho một trong những nhóm đó. Tôi không nghi ngờ gì về việc anh sẽ đảm nhận vai trò ấy một cách xuất sắc.”

“Cứ thử tôi mà xem,” gã đó nháy mắt tinh ranh.

“Tôi biết anh sẽ rất bình tĩnh,” viên thư ký tiếp tục, miệng vẫn mỉm cười và khéo léo điều tiết ánh mắt sao cho vừa quan sát kỹ lưỡng đối phương mà lại vừa không để lộ việc mình đang bị nhìn lại, “tuân thủ mệnh lệnh, và hoàn toàn điềm đạm. Tôi chắc chắn anh sẽ không đẩy nhóm của mình vào bất kỳ hiểm nguy nào.”

“Tôi sẽ dẫn dắt bọn họ, ông Gashford—” tên đao phủ toan mở miệng nói bằng giọng điệu ngông cuồng, thì Gashford chợt chồm người lên, đặt ngón tay lên môi và giả vờ cắm cúi viết, đúng lúc cánh cửa bật mở bởi John Grueby.

“Ồ!” John thò đầu vào nói; “lại thêm một tín đồ Tin Lành nữa đây.”

“Vào phòng khác đi, John,” Gashford cất giọng bằng chất giọng ngọt ngào nhất. “Tôi đang bận việc rồi.”

Nhưng John đã dẫn vị khách mới này tới tận cửa, và gã ta cứ thế hiên ngang bước vào chẳng cần ai mời mọc, ngay khi những lời đó vừa dứt, phơi bày trọn vẹn vóc dáng cùng các đường nét thô kệch, bộ trang phục lếch thếch và phong thái bất kham của Hugh.