Suốt dọc diễn biến của khung cảnh khủng khiếp đang lên đến đỉnh điểm lúc bấy giờ, có một kẻ trong nhà giam phải chịu đựng một mức độ sợếp và dằn vặt tinh thần mà không gì sánh nổi, ngay cả đối với những kẻ đang mang án tử hình.

Khi đám đông bạo loạn lần đầu tụ tập trước tòa nhà, kẻ sát nhân bị đánh thức khỏi giấc ngủ — nếu những giấc chìm sâu của một kẻ như hắn có thể mang cái tên diễm phúc ấy — bởi tiếng gầm thét của muôn ngàn giọng nói và sự xô đẩy của một biển người. Hắn giật mình chồm dậy khi những âm thanh ấy lọt vào tai, và ngồi trên chiếc giường của mình để lắng nghe.

Sau một khoảng lặng ngắn ngủi, tiếng ồn lại bùng lên. Vẫn chăm chú lắng nghe, cuối cùng hắn nhận ra nhà giam đang bị một đám đông cuồng nộ vây hãm. Lương tâm tội lỗi lập tức xui khiến hắn cho rằng đám người này đang nhắm vào mình, mang lại cho hắn nỗi sợ hãi rằng hắn sẽ bị điểm mặt chỉ tên và xé xác ra trăm mảnh.

Một khi đã bị ám ảnh bởi nỗi kinh hoàng ấy, mọi thứ đều hùa vào để củng cố và gia tăng nó. Tội ác tày trời của hắn, những hoàn cảnh diễn ra vụ án, khoảng thời gian đã trôi qua, và việc nó bị phanh phui bất chấp mọi mưu mô, khiến hắn tựa hồ trở thành hiện thân rõ mồn một cho cơn thịnh nộ của Đấng Tối Cao. Giữa tất cả những tội ác, thói hư tật xấu và sự tối tăm đạo đức của ổ dịch lớn nơi thủ đô, hắn trơ trọi một mình, bị đánh dấu và cô lập bởi tội lỗi tày trời của mình, hệt như một ác thần Lucifer giữa bầy quỷ dữ. Những tù nhân khác là cả một tập thể, che chở và đùm bọc lẫn nhau — một đám đông giống như ngoài tường kia. Còn hắn chỉ là một con người đơn độc chống lại toàn bộ khối liên kết ấy; một kẻ đơn côi, lẻ loi, đến nỗi ngay cả những kẻ bị giam cầm trong ngục cũng phải hoảng hốt lùi xa và lánh mặt hắn.

Biết đâu tin tức về việc hắn bị bắt đã loan truyền ra ngoài, và chúng đến đây có mục đích lôi cổ hắn ra đường để giết; hoặc biết đâu chúng chính là đám bạo loạn, theo đuổi một mưu đồ cũ là đến để cướp phá nhà tù. Nhưng dù trong trường hợp nào đi nữa, hắn cũng chẳng có lấy một chút niềm tin hay hy vọng rằng chúng sẽ tha cho mình. Mỗi tiếng hô vang lên, mỗi âm thanh chúng phát ra, đều giáng một đòn chí mạng vào tim hắn. Khi cuộc tấn công tiếp diễn, nỗi khiếp sợ càng khiến hắn trở nên điên cuồng và quẫn trí: hắn cố giật tung những thanh sắt bảo vệ ống khói vốn ngăn hắn trèo lên; lớn tiếng kêu gọi đám lính canh tụ tập quanh buồng giam để cứu hắn khỏi cơn thịnh nộ của đám dân đen; hoặc tống hắn xuống bất kỳ tầng hầm nào, dù sâu đến đâu, dù tối tăm, gớm ghiếc đến mấy, hay lúc nhúc chuột bọ và côn trùng bò sát, miễn là nó che giấu được hắn và thật khó để tìm ra.

Nhưng chẳng có ai đến, cũng chẳng ai đáp lời hắn. Dù đang kêu gân cổ, hắn vẫn sợ thu hút sự chú ý nên đành im bặt. Chẳng bao lâu sau, nhìn qua khung cửa sổ có chấn song, hắn thấy một ánh lấp ló kỳ lạ hắt lên những bức tường đá và mặt sân. Ban đầu ánh sáng ấy rất yếu ớt, chập chờn lúc ẩn lúc hiện như thể có mấy tên lính cầm đuốc đang đi lại trên mái nhà tù. Chẳng mấy chốc, nó ngả màu đỏ rực, và những thanh củi đang cháy rừng rực bị ném tung xuống, bắn tung tóe lửa xuống mặt đất và âm ỉ cháy ở các góc khuất. Một thanh lăn vào gầm ghế gỗ và bén lửa bùng cháy; một thanh khác vướng vào ống dẫn nước rồi cứ thế leo ngược lên tường, để lại đằng sau một vệt lửa dài thẳng tắp. Một lúc sau, một trận mưa rào chậm chạp gồm những mảnh vụn đang cháy từ phần trên của nhà tù — nơi đang bốc cháy dữ dội ngay gần đó — bắt đầu rơi xuống trước cửa phòng hắn. Nhớ ra cánh cửa mở hắt ra ngoài, hắn thừa biết rằng mỗi tia lửa rơi xuống đống rác ấy, đánh mất đi sinh khí rực rỡ để rồi biến thành một hạt bụi tro tàn xấu xí, chính là góp phần chôn vùi hắn trong một ngôi mộ sống. Thế nhưng, dẫu cho nhà giam vang dội tiếng thét gào cầu cứu — dẫu cho ngọn lửa chồm lên như thể mỗi đốm lửa mang một sinh mệnh hổ mang và gầm rú như thể trong từng tiếng ấy đều có một giọng nói đói khát — dẫu cho sức nóng bắt đầu dâng cao, không khí ngột ngạt, tiếng hò hét bên ngoài ngày càng dữ dội, và mối nguy hiểm từ một nguyên tố vô tình ấy mỗi phút một trở nên trầm trọng hơn — hắn vẫn sợ không dám cất tiếng gọi lần nữa, kẻo đám đông xông vào, hoặc tự chúng nghe thấy, hoặc từ lời khai của những tù nhân khác mà lần ra nơi giam giữ hắn. Cứ thế, nỗi sợ vây bọc hắn từ cả trong lẫn ngoài ngục; sợ tiếng ồn lẫn sự yên lặng; sợ ánh sáng lẫn bóng tối; sợ được giải thoát lẫn bị bỏ lại đó để chết; hắn bị tra tấn và dằn vặt đến mức chưa từng có sự tàn ác hay thói thất thường quyền lực nào mà con người từng gây ra cho đồng loại lại vượt quá hình phạt mà hắn tự giáng lên chính mình.

Kìa, cánh cửa đã bị phá sụp. Kìa, chúng đang ùa qua nhà giam, gọi với nhau giữa những hành lang vòm; va đập những cánh cổng sắt ngăn cách các khoảng sân; đập phá cửa các buồng giam và khu giam giữ; giật tung bu lông, ổ khóa và then cài; phá sụp khung cửa để lôi người ra; cố gắng dùng sức kéo họ qua những khe hở và khung cửa sổ mà một đứa trẻ cũng khó lòng chui qua nổi; hò hét vang dội không nghỉ giây nào; lao qua vùng nhiệt và ngọn lửa hệt như đang mặc áo giáp sắt. Chúng lôi các tù nhân ra bằng chân, bằng tay, bằng cả mái tóc trên đầu. Vài kẻ lao vào các tù nhân ngay khi họ ra đến cửa để tìm cách cưa đứt xiềng xích; một số nhảy nhót xung quanh họ với niềm vui cuồng loạn, xé rách quần áo họ, và trông có vẻ chực chờ xé xác họ ra từng mảnh. Lúc này, một nhúm chừng chục tên đang lao ào qua cái sân mà tên sát nhân vừa ném những cái nhìn đầy khiếp hãi từ ô cửa sổ tối tăm của mình; chúng đang lôi xềnh xệch trên mặt đất một tù nhân với bộ quần áo gần như rách bươm vì sự nôn nóng đến phát điên muốn phóng thích anh ta, trong khi người đàn ông ấy đang rớm máu và bất tỉnh nhân sự trong tay chúng. Kìa, hai mươi tù nhân đang chạy ngược chạy xuôi, những kẻ đã lạc đường giữa chốn mê cung của nhà tù và bị tiếng ồn cùng ánh lửa làm cho lú lẫn đến mức chẳng biết rẽ lối nào hay phải làm sao, miệng vẫn gào thét cầu cứu lớn như trước. Chẳng bao lâu sau, một bóng ma đói khát nào đó — kẻ chỉ ăn trộm một ổ bánh mì hoặc một nhúm thịt vụn — bước lê thê với đôi chân trần qua đó; hắn lủi thủi bỏ đi đơn giản vì nhà giam, tức ngôi nhà của hắn, đang cháy; chứ chẳng phải vì hắn có nơi nào khác, hay có bạn bè để gặp, hay có chốn cũ để về, hay giành được tự do nào khác ngoài sự tự do được chết đói. Rồi một nhúm những tên cướp đường rầm rộ đi qua, được dẫn dắt bởi những chiến hữu trong đám đông — những kẻ đã lấy khăn tay và dây cỏ quấn quanh xiềng xích của đồng dọc đường, bọc chúng trong áo khoác lẫn áo choàng, chuốc rượu từ bình và kề vào miệng họ vì còng tay vẫn chưa kịp tháo. Tất cả những điều ấy, và Chúa mới biết còn bao nhiêu thứ khác nữa, diễn ra giữa một âm thanh, sự hối hả và hỗn loạn không giống bất cứ điều gì ta từng biết, thậm chí ngay cả trong những giấc mơ; một sự hỗn loạn tưởng chừng không bao giờ ngừng dâng cao và chẳng phút nào suy giảm.

Hắn vẫn đang nhìn xuống khung cảnh ấy từ ô cửa sổ, thì một nhóm đàn ông mang theo đuốc, thang, rìu và đủ loại vũ khí tràn vào sân, đập thình thịch vào cửa phòng hắn và hỏi xem bên trong có tù nhân nào không. Hắn rời khỏi cửa sổ ngay khi thấy chúng đến và lùi sâu vào góc khuất nhất của buồng giam; nhưng dẫu hắn không đáp lại, bọn chúng vẫn đoán mò là có người ở bên trong, thế là chúng lập tức dựng thang áp vào tường và bắt đầu giật đứt những thanh sắt ở khung cửa sổ; không những thế, chúng còn dùng cuốc chim để phá toác cả những viên gạch trên tường.

Ngay khi đục được một lỗ hổng ở cửa sổ vừa đủ để lọt đầu một người đàn ông, một tên thò ngọn đuốc vào và đảo mắt quan sát khắp phòng. Hắn dò theo ánh mắt của tên đó cho đến khi nó dừng lại ở chính mình, và nghe hắn ta gặng hỏi tại sao không lên tiếng trả lời, nhưng hắn vẫn giữ im lặng.

Giữa sự ngạc nhiên và kinh ngạc chung, bọn chúng đã quen với cảnh này; chẳng nói thêm lời nào, chúng khoét rộng lỗ hổng cho đến khi vừa vặn thân người, rồi lần lượt nhảy tót xuống sàn nhà cho đến khi chật cứng buồng giam. Chúng xốc bổng hắn lên, chuyền hắn ra khung cửa sổ, và những kẻ đứng trên thang chuyền hắn xuống mặt sân. Sau đó, những kẻ còn lại lần lượt tụt xuống, giục hắn mau chóng trốn đi nếu không con đường sẽ bị nghẽn lại, rồi vội vã tản đi giải cứu những người khác.

Mọi việc diễn ra tưởng chừng chưa đầy một phút từ đầu đến cuối. Hắn lảo đảo đứng dậy, vẫn không dám tin vào những gì vừa xảy ra, thì cái sân lại chật kín người và một đám đông đang ùa tới, mang theo cả Barnaby ở giữa. Chỉ trong tích tắc — thậm chí chưa tới một phút! ngay khoảnh khắc ấy, chẳng có chút khoảng cách hay thời gian ngắt quãng nào! — hai cha con hắn bị chuyền từ tay người này sang tay người khác giữa dòng người đông nghịt ngoài phố, và ngoái đầu nhìn lại tòa nhà đang bốc cháy mà ai đó bảo rằng đó là Newgate.

Ngay từ phút đầu tiên đặt chân vào nhà giam, đám đông đã tự tỏa đi khắp ngõ ngách, len lỏi vào từng khe hở hệt như thể họ đã quen thuộc đến từng chân tơ kẽ tóc nơi này và khắc sâu trong đầu bản đồ chi tiết của toàn bộ tòa nhà. Để có được sự thấu triệt địa hình ngay lập tức ấy, họ chắc chắn phần lớn phải nhờ cậy vào tên đao phủ đang đứng ở sảnh ngoài, kẻ đang chỉ đạo người đi lối này, người đi lối kia, kẻ đi lối nọ; và chính hắn đã góp phần to lớn tạo nên tốc độ thần tốc trong việc giải thoát các tù nhân.

Nhưng chức sắc của bộ luật này lại giữ lại một thông tin quan trọng và giấu tiệt nó cho riêng mình. Sau khi đã ban hành chỉ thị liên quan đến mọi ngóc ngách của tòa nhà, và khi đám đông đã tản đi khắp nơi, bận rộn với công việc của họ, hắn bỗng lấy ra một chùm chìa khóa từ một chiếc tủ nhỏ trên tường. Đi theo một lối đi gần nhà nguyện (nơi nối liền với nhà của viên thống đốc và lúc đó đang bốc cháy), hắn hướng thẳng đến khu buồng giam tử tù — một dãy phòng nhỏ, kiên cố và ảm đạm mở ra một hành lang thấp. Hành lang này được bảo vệ ở đầu lối vào bằng một cánh cửa sắt chắc chắn, còn đầu bên kia đóng bởi hai lớp cửa và một tấm chấn song dày. Sau khi khóa gấp cánh cửa sắt và chắc chắn rằng các lối vào khác đã được bảo vệ cẩn thận, hắn ngồi xuống một chiếc ghế dài ở hành lang và thong thả ngậm đầu gậy với vẻ mãn nguyện, bình thản và hài lòng tột độ.

Thật là kỳ lạ khi một kẻ lại có thể tận hưởng sự yên bình đến thế trong lúc nhà tù đang cháy ngùn ngụt và tiếng ồn ào náo loạn đang xé toạc bầu trời, dẫu cho hắn đứng ở ngoài tường đi nữa. Nhưng đằng này, ngay giữa tim tòa nhà, hơn nữa lại có tiếng cầu nguyện và gào thét của bốn kẻ mang án tử đang dội vào tai, cùng những đôi bàn tay chìa ra qua các khe cửa buồng giam, đang đan vào nhau cầu xin tuyệt vọng ngay trước mắt hắn, thì cảnh tượng ấy lại càng vô cùng đặc biệt. Quả nhiên, ngài Dennis có vẻ thấy đây là một tình huống kỳ cục và tự trêu chọc bản thân về điều đó; vì hắn đẩy lệch chiếc mũ sang một bên hệt như cách vài kẻ hay làm khi đang có tâm trạng pha trò, mút đầu gậy với vẻ khoái trá hơn và mỉm cười như muốn nói: “Dennis này, mày đúng là một tên quái gở; một gã kỳ cục; mày thật thú vị làm sao, hỡi Dennis, đúng là một nhân vật độc nhất vô nhị!”

Hắn ngồi như vậy suốt mấy phút liền, trong lúc bốn gã trong buồng giam — những kẻ chắc chắn rằng có ai đó đã bước vào hành lang nhưng không thể nhìn rõ là ai — trút ra những lời cầu xin thảm thiết nhất mà những kẻ khốn cùng trong hoàn cảnh khốn cùng ấy có thể thốt ra: nài nỉ bất kể kẻ đó là ai hãy ban ơn cứu rỗi vì tình yêu với Thiên Chúa; đồng thời thề thốt với sự tha thiết lớn lao, và có lẽ cũng rất chân thành vào lúc ấy rằng, nếu trốn thoát được, họ sẽ cải tà cươn chánh, sẽ không bao giờ, không bao giờ, không bao giờ tái phạm lỗi lầm trước mặt Chúa hay loài người nữa, mà sẽ sống một cuộc đời hối cải, đoan trang và đau đớn ăn năn những tội ác mình từng gây ra. Năng lượng khủng khiếp trong lời nói của họ có lẽ đã làm rung động bất kỳ ai, dù người đó có lương thiện hay công chính đến đâu (nếu có một người lương thiện hay công chính nào đó lỡ bước vào cái nơi buồn thảm ấy đêm nay), để rồi thả tự do cho họ; và dẫu có thể để mặc mọi hình phạt khác diễn ra theo đúng quy trình, người ta cũng sẽ cứu họ khỏi hình phạt tàn khốc và ghê rợn cuối cùng này — thứ hình phạt chưa từng khiến kẻ có ý đồ xấu nào hướng thiện, mà chỉ bẻ gãy và củng cố thêm sự chai sạn cho hàng ngàn kẻ vốn chỉ mới chớm có ý định hướng thiện.

Ngài Dennis, kẻ được nuôi dưỡng và dạy dỗ trong mái trường xưa tốt đẹp, từng thực hiện những bộ luật xưa tốt đẹp theo kế hoạch xưa tốt đẹp suốt một thời gian dài, cứ mỗi sáu tuần lại một lần, đôi khi là hai lần, đã điềm tĩnh đón nhận những lời kêu van này. Tuy nhiên, cuối cùng vì bị làm phiền khá nhiều trong lúc đang suy ngẫm thú vị bởi những âm thanh lặp đi lặp lại ấy, hắn bèn gõ vào một cánh cửa bằng chiếc gậy của mình và quát lên:

– Im cái mồm lại xem nào, có được không?

Nghe vậy, tất cả bọn họ liền đồng thanh kêu lên rằng họ sẽ bị treo cổ vào ngày mốt; và lại một lần nữa van xin sự giúp đỡ của hắn.

– Giúp đỡ ư! Để làm gì chứ! – ngài Dennis vừa nói vừa nghịch ngợm gõ vào khớp ngón tay của bàn tay đang áp sát gần hắn nhất.

– Cứu chúng tôi với! – bọn họ gào lên.

– Ồ, chắc chắn rồi, – ngài Dennis vừa nói vừa nháy mắt với bức tường trong lúc vắng bóng bất kỳ người bạn nào để hắn có thể cùng pha trò. – Thế là các chú sắp được đưa lên đoạn đầu đài rồi phải không, các huynh đệ?

– Trừ khi được thả vào đêm nay, – một kẻ trong số đó hét lớn, – bằng không chúng tôi chỉ là người chết!

– Ta nói cho các ngươi biết thế này nhé, – viên đao phủ nghiêm giọng bảo; – Ta e rằng, bạn hiền ạ, tâm trạng lúc này của các ngươi chẳng phù hợp chút nào với hoàn cảnh đâu; các ngươi không đời nào được thả đâu — đừng có mơ tưởng điều đó — Các ngươi có chịu dẹp cái mớ tiếng ồn vô phép tắc ấy đi không hả? Ta tự hỏi sao các ngươi không thấy xấu hổ với bản thân mình nhỉ, thật đấy.

Tiếp nối lời quở trách ấy, hắn dùng gậy gõ lên khớp ngón tay của từng phòng một, và sau khi làm xong, hắn lại ngồi phịch xuống ghế với vẻ mặt hớn hở.

– Các ngươi đã được hưởng luật pháp đấy chứ, – hắn vừa nói vừa vắt chéo chân và nhướn mày: – luật pháp được đặt ra riêng cho các ngươi; một nhà tù vô cùng đẹp đẽ được xây riêng cho các ngươi; một ông mục sư được nuôi riêng cho các ngươi; một vị quan chức hợp hiến được bổ nhiệm riêng cho các ngươi; những chiếc xe chở tội phạm được duy trì riêng cho các ngươi — vậy mà các ngươi vẫn chưa thấy thỏa mãn ư! — CÓ chịu ngậm cái mồm lại không hả, cái tên ở góc xa kia?

Một tiếng rên rỉ là câu trả lời duy nhất.

– Theo như ta có thể đoán được, – ngài Dennis cất giọng nửa đùa nửa trách, – chẳng có lấy một người đàn ông đích thực nào trong số các ngươi cả. Ta bắt đầu nghĩ rằng mình đang đứng nhầm chiến tuyến và lọt vào giữa đám đàn bà mất thôi; mà tính ra, ta từng thấy khối bà tỏ ra kiên cường theo cách làm rạng danh phái nữ đấy. — Này cái tên ở buồng số hai kia, đừng có nghiến răng nữa. Cư xử kém cỏi nhất trên đời, – viên đao phủ vừa nói vừa gõ gậy vào cửa, – mà ta từng thấy ở cái xó này chính là đây. Ta thấy xấu hổ thay cho các ngươi. Các ngươi là nỗi ô nhục của khu Bailey đấy.

Sau một thoáng dừng lại để nghe xem có thể ngụy biện điều gì để bào chữa không, ngài Dennis lại tiếp tục bằng một giọng điệu có vẻ dỗ dành:

– Này mấy chú nghe đây. Ta đến đây để trông nom các chú, và đảm bảo rằng các chú không bị thiêu rụi thay vì cái kết cục kia. Các chú có làm âυ lên cũng chẳng ích gì đâu, vì những kẻ đột nhập sẽ không tìm thấy các chú đâu, mà chỉ rước lấy cái giọng khản đặc khi phải đọc diễn văn trước đoạn đầu đài thôi — thế thì tiếc lắm. Điều mà ta luôn tâm niệm về mấy bài diễn văn ấy chính là: “Phải phun cho ra hơi.” Đó là châm ngôn của ta. Phải phun cho thật lực vào. Ta từng nghe, – viên đao phủ vừa nói vừa kéo mũ ra để lấy chiếc khăn tay nhét trong chóp mũ lau mặt, rồi lại đội lên đầu và chỉnh lệch sang một bên nhiều hơn lúc nãy, – Ta từng nghe khối kẻ hùng biện trên cái sàn gỗ ấy — các chú biết sàn nào rồi đấy — và từng chứng kiến những bài diễn văn được phun ra với khí thế vang dội đến mức rõ ràng như tiếng chuông, hay ho hệt như một vở kịch. Thế mới là kiểu mẫu chứ! Và bao giờ cũng vậy, khi một sự kiện thế này sắp diễn ra, điều mà ta luôn ủng hộ chính là một tâm thế thật chuẩn mực. Nào, hãy giữ một tâm thế thật đúng đắn, rồi chúng ta sẽ vượt qua nó một cách thật vẻ vang — vui vẻ — hòa nhã. Dù các chú có làm gì đi nữa (và ta đặc biệt nhấn mạnh với chú ở góc xa kia), tuyệt đối đừng có sụt sùi khóc lóc. Thà ta chấp nhận chịu thiệt thòi còn hơn phải chứng kiến một gã tự tay xé rách quần áo cho hỏng bét trước khi kịp giao lại cho ta, chứ dứt khoát không muốn thấy cảnh hắn đứng đó sụt sùi. Giữ tâm thế đó còn hơn gấp mười lần về mọi mặt!P>

Trong lúc viên đao phủ giảng giải với họ bằng tông giọng và dáng vẻ của một mục tử đang trò chuyện gần gũi với bầy chiên của mình, tiếng ồn bên ngoài đã phần nào lắng xuống; bởi đám bạo loạn đang bận rộn di chuyển các tù nhân đến Tòa án Sessions — nơi nằm ngoài bức tường chính của nhà tù nhưng có lối thông sang — và đám đông cũng đang bận rộn tống họ từ đó đi dọc theo con đường cái. Thế nhưng, khi hắn vừa giảng đến đây, tiếng hò hét ngoài sân lại vang lên rành rọt cho thấy đám đông đã quay trở lại và đang tiến về hướng này; và ngay sau đó, một tiếng va đập dữ dội vào khung sắt ở tầng dưới chính là hồi chuông báo hiệu cuộc tấn công vào dãy buồng giam (như cách người ta gọi) cuối cùng đã bắt đầu.

Đao phủ vô cùng vội vã chạy từ cánh cửa này sang cánh cửa khác, dùng chiếc mũ che kín các khe chấn song hết cái này đến cái khác trong những nỗ lực vô vọng nhằm bóp nghẹt tiếng gào thét của bốn kẻ bên trong; hắn vô ích đuổi theo những bàn tay đang chìa ra, dùng gậy quất túi bụi hoặc đe dọa họ bằng những cực hình mới mẻ và chậm chạp khi thực thi chức trách của mình; thế nhưng nơi đây vẫn vang dội tiếng gào khóc của họ. Những âm thanh ấy, kết hợp với cảm giác rằng họ chính là những con người cuối cùng còn sót lại trong ngục, đã kích động và thúc đẩy nhóm người vây hãm mạnh mẽ đến mức chỉ trong một khoảng thời gian ngắn đến khó tin, họ đã phá sụp tấm chấn song kiên cố ở tầng dưới — vốn được làm bằng những thanh sắt vuông hai inch — đánh sập hai cánh cửa còn lại hệt như chúng chỉ làm bằng ván ép mỏng manh, và lao ra đứng ở cuối hành lang với chỉ một hoặc hai thanh sắt chắn ngang giữa họ và các buồng giam.

– Ơ kìa! – Hugh hét lên khi là kẻ đầu tiên nhòm vào lối đi mờ mịt: – Dennis ở đây trước chúng ta cơ à! Làm tốt lắm, lão bạn già. Mau lên, mở cửa ra nhanh đi, không thì chúng ta ngạt khói chết mất khi ra ngoài đấy.

– Ra ngoài ngay lập tức đi thế thì, – Dennis bảo. – Các người muốn gì ở đây?

– Muốn gì ư! – Hugh nhắc lại. – Bốn gã kia chứ gì.

– Bốn con quỷ thì có! – viên đao phủ gầm lên. – Các người không biết chúng đã bị kết án tử hình vào thứ Năm tới sao? Các người không tôn trọng luật pháp — hiến pháp — hay bất cứ thứ gì nữa à? Hãy để bốn gã đó yên.

– Đây có phải lúc để nói đùa không hả? – Hugh hét lên. – Mày có nghe thấy chúng đang gào không? Kéo mấy cái thanh sắt bị kẹt giữa cửa và mặt đất này ra mau, rồi thả bọn tao vào.

– Huynh đệ này, – viên đao phủ hạ giọng, vừa cúi xuống giả vờ làm theo ý Hugh nhưng thực chất là ngước thẳng lên nhìn mặt hắn, – bộ huynh không thể để bốn gã này lại cho ta, nếu ta có hứng thú đó sao? Huynh cứ việc làm bất cứ điều gì huynh muốn, và lấy bất cứ thứ gì huynh thích cho phần của mình đi — còn phần của ta thì hãy để ta hưởng. Ta bảo là ta muốn bốn gã này được yên thân cơ mà!

– Giật tung mấy cái thanh sắt đó xuống, hoặc là cút ra chỗ khác, – câu trả lời của Hugh cộc lốc.

– Huynh thừa sức xoay chuyển đám đông kia mà, huynh dư sức biết rõ điều đó cơ mà, huynh đệ, – viên đao phủ chậm rãi nói. – Sao nào! Huynh VẪN cứ muốn xông vào bằng được đấy phỏng?

– Đúng thế.

– Mày nhất quyết không buông tha cho mấy gã này và để mặc họ cho ta sao? Mày chẳng coi cái gì ra gì cả — phải thế không hả? – viên đao phủ vừa lùi về phía cánh cửa mà hắn vừa bước vào, vừa trừng mắt nhìn đồng bọn. – Mày VẪN cứ muốn xông vào hả, hở huynh đệ!

– Tao bảo là có. Cái quái gì nhập vào mày thế hả? Mày định đi đâu đấy?

– Mày cần gì biết tao đi đâu, – viên đao phủ đáp lời, ngó đầu nhìn lại từ cánh cửa sắt mà hắn gần như đã khép lại và chỉ để hé một khoảng nhỏ. – Hãy nhớ xem mày đang định bước chân vào đâu. Thế thôi!

Dứt lời, hắn lắc lắc đầu với Hugh, ném cho hắn một cái nanh nọc mà so với nó thì nụ cười thường ngày của hắn hãy còn hiền chán, rồi biến mất sau cánh cửa đã khép chặt.

Hugh không chần chừ thêm giây nào nữa, bị kích động bởi tiếng gào thét của đám tử tù lẫn sự số ruột của đám đông, hắn liền ra hiệu cho gã đứng ngay sau mình — lối đi chỉ đủ chỗ cho một người lách qua — phải lùi lại, rồi vung chiếc búa tạ với lực mạnh đến mức chỉ sau vài nhát đập, thanh sắt đã cong queo, gãy vụn và mở toang đường vào cho họ.

Nếu hai người con trai của một trong những kẻ khốn khổ ấy từng tỏ ra cuồng nhiệt thái quá trước đây, thì giờ đây họ mang trong mình cơn thịnh nộ và sức mạnh của những con sư tử. Hô hào người bên trong mỗi buồng giam hãy lùi lại hết mức có thể để lưỡi rìu phá cửa không lơ lểnh làm thương họ, từng nhóm lao vào xông pha để dùng sức mạnh tuyệt đối đánh súp cánh cửa và bẻ gãy bu lông cùng móc cài. Thế nhưng dẫu cho hai chàng thanh niên ấy chỉ có lực lượng ít ỏi nhất, vũ khí tồi tàn nhất và bắt đầu muộn hơn những kẻ khác sau khi ghé vào khe cửa thì thầm với người cha của mình, thì cánh cửa ấy lại là cánh cửa đầu tiên được mở toang và người đàn ông đó là kẻ đầu tiên được bước ra ngoài. Khi họ lôi anh ta ra hành lang để phá bỏ xiềng xích, anh ta ngã khuỵu xuống giữa đám đông hệt như một đống dây xích hỗn độn và được khiêng ra ngoài trong tình trạng bất tỉnh nhân sự chẳng còn chút dấu hiệu sống nào.

Việc giải cứu bốn sinh linh khốn khổ ấy và đưa họ — trong sự ngỡ ngàng, lú lẫn — ra ngoài những con đường tấp nập người qua lại, một cảnh tượng mà họ từng nghĩ chẳng bao giờ còn được thấy lại cho đến khi bước ra khỏi chốn tĩnh lặng đơn độc để đi trên chuyến hành trình cuối cùng, nơi bầu không khí nặng trĩu hơi thở kìm nén của hàng ngàn con người, nơi đường phố và nhà cửa được xây cất và lợp mái bằng những khuôn mặt người chứ không phải gạch ngói hay đá tảng — chính là cao trào kinh hoàng nhất của toàn bộ khung cảnh. Nét mặt tái mét, hốc hác cùng đôi mắt sâu hoắm; những bước chân lảo đảo và đôi bàn tay chới với như để tự cứu mình khỏi ngã; vẻ mặt bàng hoàng, ngơ ngác; cách họ thở hổn hển hệt như bị dìm dưới nước khi lần đầu tiên bị ném vào giữa dòng người đông đúc — tất cả đã đóng ấn họ là những kẻ tử tù đích thực. Chẳng cần phải cất lời “kẻ này đã bị định đoạt cái chết;” bởi vì những dòng chữ ấy đã được khắc ghi và đóng móng rõ mồn một trên khuôn mặt họ. Đám đông tản ra hai bên hệt như thể họ là những thây ma được khâm liệm rồi bỗng nhiên vùng dậy trong lớp vải liệm; và người ta thấy rất nhiều kẻ rùng mình nổi da gà khi vô tình chạm phải hoặc sượt qua vạt áo của họ.

Theo lệnh của đám đông, tất cả các ngôi nhà đêm hôm ấy đều thắp sáng rực rỡ — sáng choang từ trên xuống dưới hệt như trong những dịp vui chơi lễ hội công cộng. Nhiều năm sau đó, những cụ già từng sống thời niên thiếu gần khu vực này của thành phố vẫn nhớ mãi cảm giác đứng giữa luồng ánh sáng chói lóa từ trong nhà ra ngoài phố, và khi họ — những đứa trẻ nhút nhát và sợ hãi — ngó ra từ ô cửa sổ, bắt gặp một KHUÔN MẶT lướt qua. Dù toàn bộ đám đông khổng lồ kia cùng mọi sự kinh hoàng khác đã phai mờ khỏi ký ức, duy chỉ có hình ảnh đơn độc ấy vẫn ở lại; rõ nét, tách biệt và hằn sâu mãi mãi. Thậm chí ngay cả trong tâm trí non nớt của những đứa trẻ, hình ảnh một trong những kẻ mang án tử lướt vội qua, chỉ chớp nhoáng trong tích tắc, cũng đủ sức mạnh làm lu mờ cả một khối người đông đúc; chiếm lấy một góc tâm trí không thể phai mờ và ngự trị ở đó mãi mãi về sau.

Khi nhiệm vụ cuối cùng ấy đã hoàn tất, tiếng hô hò và gào thét dần nhỏ đi; tiếng xiềng xích va vào nhau vốn vang dội khắp mọi hướng khi tù nhân túng chạy nay không còn nghe thấy nữa; mọi âm thanh của đám đông lắng xuống thành một tiếng rì rầm khàn đục và ảm đạm khi họ khuất dần về phía xa; và khi thủy triều con người đã cuồn cuộn trôi đi, một đống tro tàn đổ nát ảm đạm chính là dấu vết đánh dấu nơi mà chỉ mới đây thôi từng cuộn trào sóng dữ và gầm thét dữ dội.