Khi đám đông giải tán, chia thành những nhóm nhỏ ngẫu nhiên rồi tỏa đi các ngả, vẫn còn lại một người trên hiện trường vụ náo loạn vừa qua. Đó chính là Gashford. Bầm dập vì cú ngã ban nãy, lại thêm tổn thương sâu sắc bởi nỗi nhục nhã phải gánh chịu cùng vết nhơ bị phơi bày trước thiên hạ, hắn cứ đi khập khiễng qua lại, miệng nguyền rủa và thề thốt trả thù.
Bản tính của người thư ký vốn không thích phí hoài cơn giận bằng lời nói. Trong lúc tuôn ra những bọt mép của lòng thù hận qua những lời lẽ ấy, hắn vẫn dán chặt mắt vào hai kẻ — sau khi tan tác cùng mọi người lúc tiếng chuông báo động vang lên — nay đã quay trở lại, đang thấp thoáng dưới ánh trăng ở khoảng cách không xa lắm, vừa đi lại vừa trò chuyện với nhau.
Hắn không tiến về phía họ, mà kiên nhẫn đứng chờ ở góc đường tối tăm cho đến khi họ chán cảnh đi qua đi lại rồi cùng nhau bước đi. Bấy giờ hắn mới bám theo, nhưng giữ một khoảng cách nhất định: vừa tầm quan sát để không bị mất dấu, mà lại không để lộ ý đồ hay bị họ phát hiện.
Họ đi ngược lên phố Parliament, qua nhà thờ Saint Martin, rồi rẽ ngang qua Saint Giles để hướng về Tottenham Court Road; nằm ngay phía sau con đường này, về phía Tây, khi ấy có một khu gọi là Green Lanes. Đây là một chốn hẻo lánh, chẳng lấy gì làm sang trọng cho cam, dẫn thẳng ra những cánh đồng hoang. Những đống tro tàn khổng lồ; những vũng nước tù đọng mọc đầy cỏ dại và bèo tấm; những chiếc cửa xoay đã gãy nát; cùng những cột rào dựng đứng từ lâu đã bị người ta dỡ đem đi làm củi, chực chờ đe dọa mọi kẻ qua đường sơ ý bằng những chiếc đinh gỉ sét nhọn hoắt — đó là những nét đặc trưng nổi bật của cảnh quan nơi đây. Thêm vào đó, dăm con lừa hay con ngựa gầy guộc buộc gí vào cọc, đang cúi gặm thứ cỏ cằn cỗi để kiếm một bữa ăn thảm hại, lại vô cùng phù hợp với khung cảnh ấy; và nếu như những ngôi nhà lân cận chưa đủ sức làm điều đó, thì chúng chính là hiện thân rõ ràng nhất cho thấy cư dân sống trong những căn lều xiêu vẹo kia nghèo đói đến nhường nào, và việc một kẻ mang theo tiền hoặc mặc quần áo chỉnh tề dám đi một mình qua con đường đó — ngoại trừ ban ngày — có thể liều lĩnh và dại dột ra sao.
Nghèo đói cũng có những nỗi hứng và vẻ trưng diện lập dị riêng, chẳng khác nào sự giàu có. Vài căn lều trong số đó được xây thêm tháp giả, một số khác vẽ cửa giả lên những bức vách mục nát; có căn còn làm cả một chiếc đồng hồ mô hình trên cái tháp méo mó cao chừng bốn thước dùng để che ống khói; căn nào cũng có một khoảng đất nhỏ đặt ghế ngồi hoặc giàn hoa thô sơ. Cư dân ở đây mưu sinh bằng nghề thu gom xương xẩu, giẻ rách, thủy tinh vỡ, bánh xe cũ, chim chóc và chó mèo. Chúng được chất đống theo đủ mọi cách, vừa chiếm kín khu vườn, vừa tỏa ra một thứ hương thơm chẳng mấy dễ chịu gì vào bầu không khí, lại còn làm dội lên đủ thứ âm thanh nhức tai từ tiếng sủa, tiếngét cho đến tiếng hú.
Vào chốn thâm sơn cùng cốc ấy, người thư ký đã bám theo hai kẻ mà hắn vừa theo dõi; và tại đây, hắn thấy họ yên vị trong một túp lều tồi tàn nhất, thực chất chỉ là một căn phòng nhỏ hẹp. Hắn đứng chờ bên ngoài cho đến khi âm thanh giọng nói của họ hòa vào một điệu hát chói tai, chắc mẩm rằng họ đang chè chén vui vẻ; rồi hắn tiến đến gần cửa, bước qua một tấm ván xiêu vẹo bắc ngang con mương phía trước, và đưa tay gõ cửa.
- Lão Gashford đấy phỏng! - kẻ mở cửa vừa nói, vừa bỏ tẩu thuốc ra khỏi miệng với vẻ đầy kinh ngạc. - Ồ, ai mà ngờ lại có vinh hạnh này cơ chứ! Xin mời vào, ngài Gashford — xin mời vào, thưa ngài.
Gashford chẳng cần mời đến tiếng thứ hai, đường hoàng bước vào với vẻ mặt lịch thiệp. Trong chiếc lò sưởi gỉ sét có nhóm lửa (bởi dẫu mùa xuân đã tiến sát, ban đêm trời vẫn lạnh), và bên cạnh đói, Hugh đang ngồi hút thuốc. Dennis liền kéo chiếc ghế duy nhất của hắn ra đặt trước lò sưởi cho người thư ký, rồi quay lại ngồi lên chiếc đôn mà hắn vừa đứng dậy nhường cho vị khách.
- Gió nào đưa ngài đến đây thế, ngài Gashford? - hắn vừa nói, vừa ngậm lại tẩu thuốc và liếc nhìn ông ta. - Có mệnh lệnh nào từ tổng hành dinh không? Chúng ta sắp sửa ra tay chưa? Chuyện gì thế, ngài Gashford?
- Ồ, không có gì, chẳng có gì đâu, - người thư ký đáp, gật đầu thân thiện với Hugh. - Dù sao thì chúng ta cũng đã phá băng rồi. Hôm nay chúng ta vừa có một màn dạo đầu nho nhỏ — phải không Dennis?
- Nhỏ lắm chứ lị, - gã đao phủ càu nhàu. - Chẳng thấm vào đâu so với tôi.
- Tôi cũng chẳng vừa lòng! - Hugh kêu lên. - Cho chúng tôi làm cái gì mang hơi thở của sự sống ấy — mang hơi thở của sự sống vào chứ, thưa đại nhân. Ha, ha!
- Sao nào, anh chắc hẳn không muốn... - người thư ký cất lời, với nét mặt khó ưa nhất cùng giọng điệu ôn tồn nhất, - ...làm cái gì mà có dính đến... đến cái chết đấy chứ?
- Tôi thì sao cũng được, - Hugh đáp. - Lệnh thế nào tôi nghe thế ấy. Tôi chẳng bận tâm đâu; tôi thì cứ là tôi.
- Tôi cũng thế! - Dennis phụ họa.
- Những con người dũng cảm! - người thư ký cất giọng ra điều mục tử, tựa như đang ca ngợi họ vì một hành động dũng cảm và hào hiệp hiếm có. — Nhân tiện đây — đoạn hắn dừng lại hơ tay sưởi ấm: rồi chợt ngước lên — ai là kẻ đã ném viên đá hồi chiều thế?
Lão Dennis húng hắng ho rồi lắc đầu, ra điều ‘Quả là một điều bí ẩn!’. Hugh vẫn ngồi im lặng hút thuốc.
- Ném rất cừ! - người thư ký nói, lại tiếp tục hơ tay. — Tôi rất muốn biết mặt kẻ đó.
- Thật thế chứ? - Dennis hỏi, sau khi nhìn vào mặt hắn để chắc rằng ông ta đang nói thật. — Ngài thực sự muốn biết kẻ đó là ai sao, ngài Gashford?
- Ta rất muốn, - người thư ký đáp.
- Thế thì, Chúa phù hộ cho ngài, - gã đao phủ cười khúc khích khàn đặc, vừa dùng tẩu thuốc chỉ về phía Hugh, — kìa, hắn đang ngồi lù lù ra đó. Chính là hắn đấy. Ôi thánh thần và dây thừng của tôi ơi, ngài Gashford, - hắn nói thêm bằng giọng thì thầm, kéo chiếc đôn lại gần và huých cùi chỏ vào người kia, — hắn đúng là một tay kỳ cục thú vị làm sao! Khó lòng mà kìm giữ hắn lại được chẳng khác gì một con chó sún thuần chủng. Nếu hôm nay không có tôi cản lại, thì chỉ một phút nữa thôi, hắn đã đè bẹp ngã cái gã người La Mã kia rồi quậy một trận tơi bời rồi.
- Thế thì sao lại không chứ? - Hugh càu nhàu gắt gỏng khi nghe được câu nói vừa rồi. — Trì hoãn mọi chuyện thì được ích gì chứ? Sắt đang nóng thì phải giũa ngay; tôi là tôi cứ thế mà làm.
- À! - Dennis đáp trả, lắc đầu tỏ vẻ thương hại cho sự ngây thơ tuổi trẻ của người bạn hiền; — nhưng ngộ nhỡ sắt chưa nóng thì sao hả huynh đài! Anh phải làm cho máu người ta sục sôi lên trước đã rồi hãy ra tay, và phải đợi lúc họ thuận nước đẩy thuyền nữa chứ. Tôi bảo anh nghe, hôm nay thế vẫn chưa đủ để kích động họ đâu. Nếu cứ theo ý anh, thì anh đã phá hỏng cả cuộc vui sắp tới và tự hại tụi mình rồi còn gì.
- Dennis nói rất phải, - Gashford điềm đạm lên tiếng. — Hắn hoàn toàn chính xác. Dennis là kẻ rất am hiểu sự đời.
- Tôi buộc phải thế chứ lị, ngài Gashford, ngẫm xem tôi đã giúp bao nhiêu kẻ rời khỏi cõi đời này rồi cơ mà, phải không? - gã đao phủ nhe răng cười hề hề, vừa nói vừa che miệng thì thầm.
Người thư ký cười lớn trước trò đùa này để làm hài lòng Dennis hết mức có thể, và khi dứt tiếng cười, hắn quay sang bảo Hugh:
- Sách lược của Dennis cũng chính là của ta, hẳn anh đã nhận ra điều đó. Chẳng hạn như anh thấy đấy, tôi đã ngã ra sao khi bị tấn công. Tôi hoàn toàn không kháng cự. Tôi chẳng làm gì để khơi mào cho một cuộc bạo động cả. Ôi chao, tuyệt đối không!
- Không, thề có Chúa Harry! - Dennis cười lớn hô hố, — ngài ngã êm ru thế cơ mà, ngài Gashford — lại còn nằm bẹp dí ra nữa chứ. Lúc bấy giờ tôi tự nhủ trong đầu rằng ‘Tiêu đời ngài Gashford rồi!’. Chưa từng thấy ai ngã mà nằm phẳng lì lại còn bất động lâu đến thế — mà vẫn còn sống chán — như ngài hôm nay. Cái gã theo đạo La Mã kia đúng là một tay gai góc khó chơi, quả thật là thế đấy.
Khuôn mặt người thư ký trong lúc Dennis cười rần rần và đảo đôi mắt nhăn nheo sang nhìn Hugh cũng đang cười hùa theo, quả là một bức họa chân dung hoàn hảo của quỷ sứ. Hắn ngồi lặng im phăng phắc cho đến khi hai kẻ kia trở lại vẻ nghiêm túc, rồi đảo mắt nhìn quanh và cất lời:
- Chúng ta đang ngồi đây thật là vui vẻ; vui vẻ đến mức, Dennis à, nếu không vì mong muốn riêng của lãnh chúa là ta phải đến dùng bữa tối với ngài ấy, và thời gian cũng đã cận kề, thì ta thật muốn ở lại đây mãi cho đến khi việc đi về đêm hôm trở nên nguy hiểm mới thôi. Ta đến đây vì một chút công chuyện — đúng vậy — như các anh đã đoán. Và chuyện này rất vinh dự cho các anh; cụ thể là thế này. Nếu như có một ngày chúng ta buộc phải — mà ta đâu thể biết trước được, thế giới này vốn dĩ vô cùng bấp bênh mà —
- Tôi tin ngài, ngài Gashford, - gã đao phủ ngắt lời với cái gật đầu nghiêm trang. — Những sự bấp bênh mà tôi từng chứng kiến liên quan đến cõi đời này, những tình huống bất ngờ xảy ra! — Ôi trời đất ơi! Cảm thấy đề tài này quá tầm diễn tả, hắn lại rít một hơi tẩu và để phần còn lại cho sự tưởng tượng.
- Ta nói tiếp nhé, - người thư ký tiếp lời với giọng chậm rãi, đầy sức nặng; — chúng ta không thể đoán trước điều gì sẽ xảy ra; và nếu như chúng ta buộc phải, dẫu không muốn chút nào, dùng đến bạo lực, thì vị lãnh chúa của ta (người hôm nay đã phải chịu đựng vô vàn cay đắng, xét theo lời ăn tiếng nói) xin trao phó cho hai anh — ghi nhớ rằng ta đã tín nhiệm giới thiệu cả hai là những con người kiên định, hoàn toàn đáng tin cậy và không mảy may nghi ngờ — cái nhiệm vụ thú vị là trừng phạt gã Haredale này. Các anh muốn làm gì hắn hay tài sản của hắn tùy ý, miễn là đừng tỏ chút thương xót hay khoan dung nào, và đừng để lại dù chỉ hai thanh xà nhà của hắn dựng đúng chỗ ban đầu. Các anh có thể cướp bóc, thiêu rụi, muốn làm gì tùy thích, nhưng nó phải sụp đổ; nó phải bị san bằng thành bình địa, và hắn cùng tất cả những gì thuộc về hắn sẽ phải chịu cảnh không nhà không cửa chẳng khác gì những đứa trẻ sơ sinh bị mẹ chúng bỏ rơi. Các anh có hiểu ý ta không? - Gashford dừng lại, nhẹ nhàng đan hai bàn tay vào nhau rồi hỏi.
- Hiểu ý ngài chứ, thưa đại nhân! - Hugh kêu lên. — Ngài nói thẳng thừng thế này có phải hay hơn không. Nghe thế mới sảng khoái chứ lị!
- Ta biết anh sẽ thích mà, - Gashford nói, bắt tay hắn; — ta đã đoán trước được điều đó. Chúc ngủ ngon! Đừng đứng dậy, Dennis: ta thích tự tìm đường về hơn. Ta có lẽ sẽ còn ghé qua đây nhiều lần nữa, và thật thoải mái khi cứ đến rồi đi mà không làm phiền đến các anh. Ta tự tìm đường được hoàn toàn mà. Chúc ngủ ngon!
Hắn đã đi khuất, khép lại cánh cửa phía sau. Hai kẻ nhìn nhau và gật đầu tỏ ý tán thưởng: Dennis liền khơi lại đống lửa trong lò.
- Trông thế này mới ra dáng làm ăn chứ lại! - hắn nói.
- Phải đấy, quả thật vậy! - Hugh hô lên; — cái này hợp ý tôi đây!
- Tôi từng nghe người ta đồn về ngài Gashford, - gã đao phủ nói, — rằng ngài ấy có một trí nhớ kinh ngạc cùng sự kiên định phi thường — rằng ngài ấy chẳng bao giờ quên, và cũng chẳng bao giờ tha thứ. — Nào, chúng ta hãy cạn ly chúc sức khỏe ngài ấy!
- Hugh vui vẻ hưởng ứng ngay — chẳng thèm rớt một giọt rượu nào xuống sàn khi uống cạn ly chúc mừng này — và họ cùng nâng chén tôn vinh người thư ký như một tri kỷ tâm giao.