Tôn Sách đứng dậy, chắp tay sau lưng, đi lại vài vòng, ngẩng đầu lên, nói với Hà Quỳ: "Ta muốn mời túc hạ lưu lại trong doanh mấy ngày, có được không?"
Hà Quỳ sắc mặt tái nhợt, một câu cũng không nói nên lời. Hắn đã đoán được ý của Tôn Sách, biết lần này phiền toái lớn rồi, sản nghiệp bao đời tích lũy của nhà họ Hà đều sẽ vì sự ngang bướng của hắn mà hủy hoại trong chốc lát, nhưng hắn lại vô lực ngăn cản, chỉ có thể trơ mắt nhìn tai nạn ập đến.
Tôn Sách lại chắp tay với Hứa Kiền, Trần Dật, cười nói: "Hai vị yên tâm, ta tuy đọc sách ít, nhưng còn biết quốc có quốc pháp, sẽ không làm càn. Vốn dĩ, Mãn Bá Ninh là xử lý việc Nhữ Nam trước, sau đó mới đi các nước Trần, Lương. Hiện nay Nhữ Nam cũng đã xử lý gần xong, đang chuẩn bị bắt tay vào xử lý việc các nước Trần, Lương, nay đã có Hà Thúc Long ở đây, hiện tại bắt đầu từ nước Trần trước cũng chẳng có gì là ngoài ý muốn."
Hứa Kiền, Trần Dật cười khổ, không lời nào để đáp lại. Họ cũng hiểu rõ Hà Quỳ hôm nay coi như đụng phải mũi dao rồi. Tôn Sách vẫn luôn điều tra việc thế gia chiếm đoạt đất đai, chỉ là thế gia Nhữ Nam phản kháng kịch liệt, Vũ Chu bọn họ lại dương phụng âm vi, việc thanh tra không mấy suôn sẻ. Hiện tại Tôn Sách đánh thắng trận Nhâm Thành, bắt sống Viên Đàm, lại phái một người là Mãn Sủng đến, việc này mới được đẩy mạnh thuận lợi hơn, Nhữ Nam, Bái Quốc đã thanh tra được hơn nửa, sớm muộn gì cũng sẽ đến nước Trần, nước Lương, Dĩnh Xuyên. Thế nhưng việc bắt đầu từ nước Trần lại là do Hà Quỳ tự chuốc lấy.
Nhà họ Hà đời đời xa xỉ thành thói, dựa vào cái gì, chẳng lẽ là gia đình họ tiết kiệm vun vén, cần cù làm giàu? Tất nhiên không phải, là tài phú do số đất đai họ chiếm đoạt mang lại, điền sản chính là căn cơ của nhà họ Hà. Nếu bị Tôn Sách tước đi số đất đai họ đã chiếm đoạt, nhà họ Hà tất nhiên không đến mức chết đói, nhưng họ đừng hòng mong được sống cuộc sống xa xỉ như thế này nữa, ngay cả cơm canh trước mắt này cũng chưa chắc bữa nào cũng được ăn. Hà Quỳ không có con đường mưu sinh, lại đắc tội với Tôn Sách, muốn mưu cầu một chức vụ dưới trướng Tôn Sách cũng khó, kẻ Thái thú, Quốc tướng không có mắt nào dám trái ý Tôn Sách, khăng khăng muốn bổ nhiệm Hà Quỳ làm lại?
Tôn Sách không giết Hà Quỳ, nhưng điều này còn tàn nhẫn hơn giết Hà Quỳ.
Hà Quỳ cũng nhận ra điểm này, tức đến mức mặt mày vặn vẹo, nhưng vẫn không chịu khuất phục. "Tướng quân tưởng rằng như vậy là có thể khiến ta cúi đầu sao? Quỳ tuy là thư sinh, không gieo không gặt, không công không thương, nhưng cũng không phải là vô dụng như lời tướng quân nói, dù cho ngươi có cướp đoạt gia sản của ta, Quỳ cũng sẽ không vì năm đấu gạo mà cúi mình."
Tôn Sách lắc đầu, chậm rãi nói: "Muốn thêm tội danh thì sợ gì không có lý do, ta có khi nào có ý ép ngươi cúi đầu? Thiên tử tây thiên, châu quận cát cứ, chiến sự liên miên không dứt, thiên tai nhân họa nối tiếp nhau ập đến, mỗi hạt gạo đều quý giá vô cùng, ta không muốn nuôi kẻ nhàn rỗi thanh khách."
"Nhàn rỗi? Thanh khách?" Hà Quỳ tức đến mức không biết nói gì cho phải. Thật là không biết trời cao đất dày, ta Hà Quỳ dù có nghèo đến đâu, cũng không đến mức phải đến chỗ ngươi làm kẻ nhàn rỗi thanh khách.
"Nghe ra, túc hạ dường như không cho là vậy?" Tôn Sách nhếch miệng cười. "Dám mời túc hạ tự thuật năng lực bản thân, xem xem ngươi có bản lĩnh gì, có thể tự mình kiếm sống, thậm chí là nuôi sống cả gia đình già trẻ."
Hà Quỳ khinh thường. "Đạo khác biệt, không cùng mưu tính. Quỳ tự có đạo an thân, không làm phiền tướng quân bận tâm."
"Không muốn nói? Ta thấy ngươi là không có gì để nói thì đúng hơn." Tôn Sách cười hắc hắc hai tiếng, không nhanh không chậm đi đi lại lại. "Hay là để ta mưu tính giúp túc hạ một chút đi, nếu có chỗ nào không chu toàn, túc hạ bổ sung cũng chưa muộn."
Hà Quỳ liếc xéo Tôn Sách, cười lạnh không nói.
"Trời sinh bốn dân, sĩ nông công thương, mỗi loại đều có sở trường. Vừa rồi túc hạ cũng đã nói, không gieo không gặt, không công không thương, chắc hẳn là tự cho mình là sĩ nhân, không muốn làm người lao dịch. Điều này cũng không có gì đáng trách, người đọc sách mà, ai mà chẳng muốn làm kẻ lao tâm, cai trị người khác chứ không để người khác cai trị. Nhưng cái sự lao tâm này cũng có nhiều loại khác nhau. Thánh nhân nói, học mà ưu thì làm quan, làm quan mục thủ một phương, lý chính trị dân, lấy bổng lộc nuôi mình, chính là lựa chọn hạng nhất. Thế nhưng ngươi tuổi gần bất hoặc, vẫn chưa nhập sĩ, bây giờ cho ngươi làm Lệnh Thủ ư, ngươi không có bản lĩnh đó, cho ngươi làm Duyện Lại ư, ngươi lại không có kinh nghiệm đó, càng không hạ được mặt mũi để làm việc chung với mấy hậu bối trẻ tuổi, cho nên con đường làm quan này sợ là ngươi không xong rồi."
Sắc mặt Hà Quỳ hơi biến đổi, ánh mắt trở nên phức tạp. Vốn dĩ hắn cảm thấy hy vọng lớn nhất chính là làm quan. Hắn là danh sĩ, lại là người đọc sách, còn có bối cảnh Đảng nhân, xuất sĩ làm quan là chuyện bình thường nhất. Từ trước đến nay, sở dĩ hắn không nhập sĩ không phải là hắn không thể làm quan, mà là hắn không muốn làm quan, ít nhất bản thân hắn là nghĩ như vậy. Viên Thuật từng mời hắn, đã bị hắn từ chối. Thế nhưng nghe Tôn Sách nói như vậy, hắn chợt nhận ra danh tiếng của mình không hề hữu dụng như hắn tưởng tượng, đến tận bây giờ, ngoại trừ Viên Thuật ra, không có ai khác triệu tập hắn, có lẽ là có nguyên do khác.
Tại sao? Có lẽ đúng như Tôn Sách đã nói, hắn ngoài danh tiếng ra thì chẳng có gì cả. Đối với đại đa số mọi người, con đường làm quan đều bắt đầu từ quận huyện, hoặc là làm lại tại Thái thú phủ, Quốc tướng phủ, hoặc là làm lại tại huyện tự, sau khi tích lũy một ít kinh nghiệm chính vụ, hoặc là được tiến cử nhập triều làm Lang hoặc Thượng thư, hoặc là trực tiếp được ngoại phóng làm quan, bắt đầu từ chức Huyện lệnh, Huyện trưởng, Thừa úy, tệ nhất cũng là đến châu quận làm lại.
Thế nhưng hắn tuổi gần bất hoặc mà vẫn chưa nhập sĩ, một chút kinh nghiệm cũng không có. Trước đây hắn cảm thấy là do chưa gặp được Bá Nhạc, bây giờ mới biết nguyên nhân có khả năng hơn là do hắn không phải là thiên lý mã. Cho hắn làm Lệnh Thủ, hắn không có kinh nghiệm. Cho hắn làm lại, hắn cũng chưa chắc chịu hạ mình làm việc chung với mấy người trẻ tuổi chừng hai mươi, cao không tới, thấp không thông, không thể sắp xếp được.
Tôn Sách nói tiếp: "Không làm quan, còn có thể làm học giả. Chỉ là dạy dỗ môn đồ thì danh cao mà lợi bạc, không thỏa mãn được cuộc sống tinh tế của ngươi, vả lại học vấn của ngươi bình thường, e là khó mà khai tông lập phái, cũng sẽ không có ai nguyện ý bái vào môn hạ của ngươi, muốn học Mã Dung cũng không có cơ hội đó. Ngươi cũng chỉ có thể giở giọng trước mặt võ phu như ta thôi, nếu thật sự có bản lĩnh, dám đến Nhữ Nam quận học dạy một tiết không?"
Hà Quỳ mặt đỏ tai hồng, không lời nào để đáp lại. Học vấn của mình hắn rõ nhất, thật sự mà đến quận học, làm học sinh thì được, làm giáo viên sẽ bị học sinh đuổi xuống mất. Tế tửu Nhữ Nam quận học hiện nay là Trình Bỉnh, là đệ tử của đại nho Trịnh Huyền, học vấn xa không phải thứ hắn có thể so sánh.
"Làm quan không xong, làm học vấn cũng không được, ngươi còn có thể chọn làm mạc liêu. Thế nhưng tầm mắt của ngươi có hạn, chỉ biết vài câu tử vân thi vân, đạo đức văn chương, thiên văn địa lý thì ngươi tựa phải mà không phải, quân sự chính trị thì ngươi không có kiến thức hơn người, còn như nhân tình thế thái, ngươi càng là không biết gì cả. Ngoài việc nói lời sáo rỗng, ngươi có thể làm được gì? Ngươi chẳng làm được gì cả, trăm việc vô dụng."
Ánh mắt Hà Quỳ hơi co lại, chằm chằm nhìn Tôn Sách, không nói một lời, tức giận đến mức trợn mắt muốn nứt.
"Không phục? Vậy ngươi nói xem, Quan Trung đại hạn, lương thực mất mùa, ngươi có cách gì để khiến bách tính bị tai ương được ăn cơm, sống sót không." Tôn Sách quay người chỉ vào cơm canh trên bàn. "Ta có lòng tốt chiêu đãi ngươi, ngươi còn chê cơm canh không hợp khẩu vị, ngươi có tin là thêm mấy ngày nữa, ngươi ngay cả cơm canh như thế này cũng chưa chắc có cơ hội được ăn không? Đến bước đó, ngươi có thể làm gì, ăn đất sao?"
Mặt Hà Quỳ lúc xanh lúc trắng. Từ nhỏ hắn đã cơm áo không lo, ngay cả trong thời loạn thế, cũng có thể an an tâm tâm làm danh sĩ. Bây giờ trêu chọc phải Tôn Sách, Tôn Sách muốn tước đoạt điền sản của hắn, hắn không còn nguồn sống, cần phải lo lắng cho việc mưu sinh, nhưng lại phát hiện ra bản thân căn bản không có đạo mưu sinh. Làm quan không có kinh nghiệm, học vấn lại không xong, cho dù có chịu hạ mình làm mạc liêu, hắn cũng không đưa ra được cao kiến gì, chỉ có thể kiếm miếng cơm ăn, chẳng phải đúng là kẻ nhàn rỗi thanh khách mà Tôn Sách nói sao.
Nếu đến kẻ nhàn rỗi thanh khách cũng không muốn làm, vậy thì hắn đúng như Tôn Sách đã nói, chỉ có thể ăn đất mà thôi.