Viên Thiệu còn có bảy tám ngàn kỵ binh do người Hồ hợp thành, cha con Tôn Kiên, Tôn Sách cộng lại chỉ có chưa đầy hai ngàn người. Thân vệ kỵ của bản thân Tôn Kiên chỉ có ba trăm người, ngoài việc đảm đương nhiệm vụ cận vệ ra thì chính là đóng vai trò làm quân do thám. Hơn ngàn kỵ binh do Diêm Hành chỉ huy phát huy tác dụng khá lớn, không chỉ duy trì sự liên lạc giữa Tôn Kiên và Tôn Sách, mà còn tỏa sáng rực rỡ trong ba trận chiến Phần Khâu, Long Uyên, Hoàng Thủy, đều đóng vai trò then chốt.
Điều này phụ thuộc vào một nhân tố: Kỵ sĩ Hán quân có ưu thế rõ rệt trong các trận cận chiến. Địa hình Trung Nguyên không bằng thảo nguyên, không có không gian rộng lớn để kỵ binh Hồ du kích cưỡi ngựa bắn cung, phần lớn đều là cận chiến ở cự ly gần. Kỵ sĩ Hán quân trang bị tinh lương, huấn luyện nghiêm ngặt, dám đánh dám liều chiếm thế thượng phong, cộng thêm năng lực cá nhân xuất chúng của Diêm Hành, thân vệ kỵ của Tôn Sách nhiều lần lấy ít thắng nhiều, công huân trác việt.
Nói là thân vệ kỵ, thực ra phần lớn thời gian Diêm Hành đều được sử dụng như một doanh kỵ binh độc lập, thời gian ở bên cạnh Tôn Sách không nhiều. Vì kiêng dè Diêm Hành và hơn ngàn kỵ sĩ do hắn chỉ huy, Viên Thiệu tập trung sử dụng kỵ binh Hồ, không cho Diêm Hành cơ hội đánh bại từng phần. Cho dù Diêm Hành có thiện chiến đến đâu, đối mặt với kỵ binh Hồ đông gấp mấy lần mình, hắn cũng chẳng có cơ hội gì.
Kỵ binh Hồ lập trận ở phía bắc Quan Độ Thủy, cách hai chiến trường chưa đầy mười dặm, trong chớp mắt có thể tới nơi, Chân Nghiễm nguy hiểm, họ có thể tăng viện cho Chân Nghiễm. Cao Lãm phá vỡ trận địa của Lỗ Túc, họ có thể đuổi theo giết chóc, cũng không bị chậm trễ. Bởi vậy, tuy Thư Thụ không tán thành tâm thái của Viên Thiệu, nhưng cũng không kiên quyết phản đối.
Trên thực tế, họ lập trận tại đây, không cần xuất kích cũng đã hình thành uy hiếp đủ lớn. Nghe tin kỵ binh Hồ tập kết phía sau Chân Nghiễm, Tôn Kiên đang mãnh công trận địa của Chân Nghiễm lập tức khua chiêng thu binh, chỉnh đốn trận hình, tăng cường bảo vệ cánh phải, phòng ngừa kỵ binh Hồ đột kích. Những kỵ binh Hồ mặc giáp da đơn giản này tuy không thể trực tiếp xung kích như giáp kỵ, nhưng một khi bị họ vòng ra sườn hoặc phía sau, uy hiếp vẫn rất lớn.
Nhận được tin tức, Thư Thụ cũng chỉ biết cười khổ. Quách Đồ là người thông minh, nhưng ông ta lại quá thông minh, thích làm trò khôn vặt. Hai quân giao chiến, hư hư thực thực, bất cứ lúc nào cũng đều để dành một thủ đoạn. Xét tình thế trước mắt mà nói, đã Viên Thiệu không chịu trực tiếp đi về phía tây vào Lạc Dương, một lòng muốn đánh bại Tôn Sách rồi mới đi, vậy thì nên tập trung binh lực mãnh công, tranh thủ thời gian nhanh nhất đột phá trận địa của Lỗ Túc, đối quyết với Tôn Sách. Lúc này còn phân binh chẳng phải là làm lỡ thời gian sao?
Có lẽ Quách Đồ biết điều gì đó nhưng không nói với ta chăng? Thư Thụ đứng bên bờ Quan Độ Thủy, nhìn về phía nam, thầm cười khổ. Ông và Quách Đồ đều là mưu sĩ, nhưng Quách Đồ mới là tâm phúc của Viên Thiệu, ông ta phụ trách tình báo, nắm giữ rất nhiều thông tin đệ nhất tay, còn ông chỉ có thể nghe thấy những gì Viên Thiệu muốn cho ông nghe.
Hình thế toàn bộ chiến trường là tây bắc cao, đông nam thấp, phía nam Quan Độ Thủy chính là đại trạch, phía tây Trung Mâu là Phố Điền Trạch diện tích rộng lớn, phía đông lại là Trung Mâu Trạch có diện tích nhỏ hơn nhiều, mọc đầy lau sậy um tùm. Trận địa của Lỗ Túc dựng trên một dải đồi cát, giống như một bức tường thành, chặn đứng đại doanh của Tôn Sách ở phía sau, từ đây chỉ có thể nhìn thấy vọng đài dựng ở trung quân.
Trên vọng đài có tướng kỳ của Tôn Sách, dưới tướng kỳ có mấy bóng người, hẳn chính là Tôn Sách và Quách Gia cùng những người khác. Họ cũng giống như Viên Thiệu, Quách Đồ, đang quan chiến. Một khi nghĩ đến việc chú cháu Quách Đồ, Quách Gia phân đầu về hai phía, hơn nữa đều có thể trở thành tâm phúc của chúa công mình, Thư Thụ lại có chút hâm mộ.
Dù có đầy bụng thao lược, không nhận được sự tín nhiệm của chúa công thì có ích gì? Đây là cuộc đối quyết giữa người Hà Nam, là cuộc đối quyết giữa chú cháu Quách Đồ, ngay cả trên người Tôn Sách cũng có bóng dáng của Viên Thuật, nói đi nói lại, cũng chẳng qua là cuộc đối quyết giữa anh em họ Viên, lại có quan hệ gì với ta chứ?
Thư Thụ cúi đầu. Có thị tòng dựng lên lều che nắng trên đống cát, trải sẵn chỗ ngồi, án kỷ, mời Thư Thụ nhập tọa. Thư Thụ ngồi xuống, chậm rãi nhấp rượu, nhìn đám công tượng thi công, gia cố cầu phao, bất tri bất giác đã ngủ thiếp đi.
Biết tin Tôn Kiên đã thả chậm thế tấn công, áp lực của Chân Nghiễm được giảm bớt, Viên Thiệu yên tâm, hạ lệnh Cao Lãm tăng cường độ tấn công, nhanh chóng lấp bằng hào rãnh trước trận địa Lỗ Túc, tạo cơ hội cho giáp kỵ đột kích. Đồng thời, ông ra lệnh cho giáp kỵ chuẩn bị sẵn sàng tấn công, một khi chiến cơ xuất hiện, lập tức cường công, dù có tổn thất cũng không tiếc.
Cao Lãm nhận được mệnh lệnh, hạ lệnh bộ tốt phát động tấn công. Ông sắp xếp cường nỗ thủ tiến lên yểm hộ, bộ tốt dưới sự yểm hộ của đao thuẫn thủ, trường mâu thủ, vội vã đến trước trận thi công, lấp hào rãnh đã đào trước trận địa của Lỗ Túc. Gió đông nam nổi lên, tro tàn trên chiến trường phả thẳng vào mặt quân Ký Châu, khiến họ không mở nổi mắt, ngay cả bản thân Cao Lãm cũng không thể không dùng tay che lại. Họ vừa đội mưa tên của quân Giang Đông vừa lấp hào, vừa chửi mắng Quách Đồ, còn là người Dĩnh Xuyên đấy, không biết lúc này sẽ có gió đông nam à? May mà cầu cỏ đã cháy hết, nếu không chắc chắn sẽ tự đốt cháy mình.
Đối mặt với quân Ký Châu áp sát trước trận, quân Giang Đông dưới sự chỉ huy của Lỗ Túc, Đổng Tập, Toàn Nhu toàn lực xạ kích. Chỉ cách một con hào, không cần nỏ xe, nỏ bốn thạch, nỏ sáu thạch thông thường đã có uy hiếp rất mạnh, đặc biệt là những cây nỏ trong tay những xạ thủ hạng nhất kia, quả thực là bách phát bách trúng, mỗi tiếng dây cung vang lên đều sẽ bắn tung một đóa huyết hoa. Tướng sĩ quân Ký Châu bị họ bắn khổ không kể xiết, chốc chốc một tiếng kêu thảm thiết giống như tiếng trống, rung động, tích tụ trong lòng mỗi người, càng lúc càng căng, không ngừng đè nén thần kinh của họ.
Thấy gió đông nam càng ngày càng mạnh, Lỗ Túc lại lệnh cho người tung tro trước trận, cát đất trộn lẫn tro tàn dưới sự thổi của gió đông nam bay về phía trận địa quân Ký Châu đối diện, làm quân Ký Châu không dám mở miệng, vừa mở miệng là một mồm đất, chỉ có thể nguyền rủa trong lòng. Miệng có thể không mở, nhưng mắt thì không thể không mở, không ít người bị mù mắt, nhìn không rõ tình huống phía trước, sự yểm hộ lẫn nhau cũng không đủ chặt chẽ, sơ hở xuất hiện liên miên, khiến các xạ thủ có thêm nhiều cơ hội xạ kích.
Khổ chiến gần nửa canh giờ, hàng trăm tướng sĩ bị bắn chết trước trận, tiến độ lấp phẳng hào rãnh lại không như ý muốn. Cao Lãm thấy vậy, ra lệnh cho người lấy bao tải đựng lương thực từ doanh tiếp tế, ở hậu phương xúc đất, sau đó do sĩ tốt vác chạy đến trước hào rãnh, ném trực tiếp vào trong hào. Lần này, tốc độ lấp phẳng hào rãnh tăng lên đáng kể, Lỗ Túc tuy ra lệnh cho cung nỗ thủ toàn lực xạ kích, nhưng vẫn không thể ngăn cản sĩ tốt quân Ký Châu vác bao đất lao về phía trước. Quân Ký Châu đội bao đất trên đầu, dùng làm lá chắn, hiệu quả còn tốt hơn lá chắn.
Thấy hiệu quả xạ kích không tốt, Lỗ Túc lập tức thay đổi chiến pháp, ra lệnh cho người lấy hơn trăm vò gốm đựng đầy thạch chỉ để dự phòng.
Hào rãnh bị lấp phẳng, Cao Lãm thở phào nhẹ nhõm, phái người thông báo cho Viên Thiệu. Viên Thiệu đại hỉ, lại phái giáp kỵ xuất kích. Tiếng tù và vang vọng, một trăm giáp kỵ lao ra khỏi đại doanh, xuyên qua trận địa của Cao Lãm, xếp thành hàng ngang trước trận, dàn thành hoành trận.
“Giáp thập, phá——” Giáp kỵ đô bá giơ cao trường mâu trong tay, lắc lắc, quát lớn.
“Phá! Phá! Phá!” Mười giáp sĩ xếp ở phía trái cùng buông vó ngựa, hạ thấp trường mâu, tạo thành mũi tên đột kích trận, lao về phía trận địa của Lỗ Túc.
Lỗ Túc đứng trên dải đồi cát, vẫy vẫy tay. “Nỗ xa chuẩn bị! Thạch chỉ đạn chuẩn bị!”
“Nặc!” Cường nỗ hiệu úy Tạ Khoan lớn tiếng đáp ứng, nỗ xa bắt đầu lên dây, nạp tên, hơn trăm bộ tốt kẹp vò gốm, vội vã đến trước trận, dùng dây thừng đã chuẩn bị sẵn buộc chặt vò gốm, vung dây, bắt đầu tích thế.
Giáp kỵ ngày càng đến gần, một trăm bước, năm mươi bước, ba mươi bước, hai mươi bước, cho đến khi sĩ tốt trước trận đã có thể cảm nhận được tiếng gió do giáp kỵ ập tới, Lỗ Túc khẽ vẫy tay.
“Phát!” Tạ Khoan quát lớn một tiếng, mười giá nỗ xa đồng thời gầm thét, mười mũi tên khổng lồ gào thét lao ra.
