Tuân Úc đặt bản tự trần của Vương Doãn xuống, thở dài một tiếng, trong lòng cảm thấy khó chịu khôn tả.
Vương Doãn chết rồi. Công và tội của ông đều viết trong bản tự trần này, tuy không tránh khỏi những lời biện giải, nhưng lại là chân dung nội tâm của Vương Doãn. Bất kể người khác nhìn ông ra sao, ông cũng không thẹn với lòng. Nếu nói có hối tiếc, thì có lẽ chỉ là việc giết Viên Ngôi, Viên Cơ và những người khác, ông đã làm con dao trong tay Viên Thiệu, làm một việc hoàn toàn vô nghĩa.
"Lệnh quân, nên xử trí thế nào cho phải?" Thiên tử nhìn Tuân Úc, sắc mặt bình thản.
Tuân Úc đan mười ngón tay vào nhau, trầm ngâm hồi lâu mới nói: "Nhân vô thập toàn, ai chẳng có lỗi, thái phó cả đời xứng đáng với bốn chữ 'trực đạo nhi hành', bệ hạ vẫn nên theo cố sự mà sai sứ đến tế bái, để an ủi lòng lão thần. Bản tự trần này cứ để trong cung lưu trữ, công hay tội, phải hay trái, hãy để hậu nhân đánh giá vậy."
"Cũng được." Thiên tử gật đầu, đưa bản tự trần của Vương Doãn cho cận thị, bảo họ đem đi lưu trữ. Nhìn cận thị rời đi, ngài chợt nói: "Lệnh quân, ngươi còn nhớ việc Tôn Sách muốn mượn đồ tịch trong cung không?"
Tuân Úc kinh ngạc nhìn Thiên tử. Ông đương nhiên nhớ việc này, nhưng ông cảm thấy rất không ổn, nên đã kịch liệt phản đối. Đồ tịch trong cung là tôn nghiêm của triều đình, sao có thể cho mượn ra ngoài. Thiên tử lúc này nhắc lại chuyện này, là đã quyết tâm muốn cho mượn rồi sao?
"Năm nay Quan Trung tuy không có đại hạn như năm ngoái, nhưng mưa thuận không bằng mọi năm, mất mùa là điều chắc chắn. Viên Thiệu bại vong, Tôn Sách lại chiếm lấy Lạc Dương, triều đình nên làm thế nào? Lệnh quân, chẳng mấy chốc nữa, văn thư báo tiệp của Tôn Sách sẽ gửi đến Trường An, ngươi nghĩ còn có thể như lần trước, trì hoãn vài tháng không đoái hoài đến sao?"
Tuân Úc nhíu chặt mày, đầu hơi đau. Thiên tử nói có lý, hiện nay không còn ai có thể kiềm chế Tôn Sách, bỏ mặc không đếm xỉa khác nào dung túng. Tôn Sách chiếm Lạc Dương đã thành sự đã rồi, triều đình không bày tỏ thái độ chính là biểu hiện yếu thế, chỉ khiến Tôn Sách càng không coi triều đình ra gì, làm càn làm bậy, khiến triều đình càng thêm khó xử. Một khi uy nghiêm triều đình quét sạch, đến lúc đó kẻ có dã tâm sẽ không chỉ có một mình Tôn Sách.
Triều đình phải kịp thời bày tỏ thái độ, nhưng bày tỏ thế nào? Tôn Sách đã chiếm Lạc Dương, triều đình có thể khiến hắn rút lui chăng? Cuộc chiến giữa Tôn Sách và Viên Thiệu nên định tính thế nào? Viên Thiệu giả mạo chiếu chỉ trước, lại chủ động dẫn quân tấn công Tôn Sách, hắn đương nhiên không thể là chính nghĩa. Nhưng Tôn Sách là chính nghĩa sao? Cha con bọn họ ngồi giữ ba châu, chiếm một phần tư thiên hạ, tuy không giống Viên Thiệu hành sự bằng chiếu chỉ, nhưng sự nguy hại của hắn còn lớn hơn Viên Thiệu xa.
Tiến cũng khó, lùi cũng khó. Vương Doãn chết đúng là kịp lúc, ông ta không cần phải cân nhắc những chuyện này nữa. Trong chớp mắt, Tuân Úc bỗng có chút ghen tị với Vương Doãn, ít nhất lúc ông ra đi, triều đình vẫn còn giữ được tôn nghiêm tối thiểu, vẫn có thể dành cho ông ai vinh sau khi qua đời.
"Bệ hạ, Viên Thiệu bại vong, Tôn Sách đã thành thế đuôi to khó vẫy. Hắn phái binh vào đóng giữ Lạc Dương, dị chí đã nảy sinh, cho dù bệ hạ có nguyện nhẫn nhục chịu khó, hắn cũng chưa chắc chịu vận lương vào Quan Trung, triều đình chỉ là tự rước lấy nhục mà thôi. Thần cho rằng, Tôn Sách tuy thắng nhưng tổn thất cũng rất lớn, triều đình tuy công không đủ nhưng thủ thì có thừa, thay vì ủy khuất cầu toàn, chi bằng chỉnh đốn quân đội, chuẩn bị chiến tranh, để bày tỏ ý chí triều đình không thể bị làm nhục. Nếu Tôn Sách biết tiến thoái, thì khi đó triều đình hãy cho mượn một phần đồ tịch để bày tỏ sự an ủi cũng chưa muộn."
Thiên tử ánh mắt lóe lên: "Nếu Tôn Sách không biết tiến thoái, triều đình nên ứng phó thế nào?"
"Truyền hịch khắp thiên hạ, tuyên bố Tôn Sách là nghịch thần, triệu tập châu quận thiên hạ cần vương, Thái úy đóng quân ở Đồng Quan, bệ hạ giữ Lam Điền, để bày tỏ ý chí hai đường tiến đánh, lại lệnh cho Viên Đàm, Tào Ngang lấy phía bắc của hắn, Tào Tháo lấy phía tây, dù không thắng cũng đủ để khiến Tôn Sách không dám khinh cử vọng động."
Thiên tử nghĩ một lát, cười lên: "Lệnh quân, ngươi đây là tính là liên hoành hay hợp tung?"
Tuân Úc cười khổ: "Bệ hạ, kế này không phải liên hoành, cũng chẳng phải hợp tung, chỉ là hành động bất đắc dĩ, chỉ có thể đạt hiệu quả nhất thời. Việc cấp bách trước mắt vẫn là bình định Lương Châu, khai phá con đường thương mại Tây Vực, dùng lợi ích thương mại để nuôi quân. Kinh, Dự, Dương ba châu tuy giàu nhưng lại không có chiến mã, triều đình dựa lưng vào Lương Châu, nếu có thể thu sĩ mã Lương Châu làm của riêng, chưa chắc không có sức một trận chiến. Bệ hạ có ý tự cường, thiên hạ mới không dám coi thường triều đình, Đại Hán mới có cơ hội trung hưng. Nếu cứ một mực yếu thế, người người đều cho rằng triều đình dễ bắt nạt, tranh nhau giao dịch với Tôn Sách, lương mã U, Tịnh, Lương hội tụ về đông nam, triều đình làm sao còn lý lẽ để tồn tại?"
Thiên tử trầm ngâm hồi lâu: "Lời Lệnh quân nói rất đúng, thượng binh phạt mưu, cử quốc tranh thế, ba mặt hợp vây, lực tuy không đủ nhưng thế đủ để khuất phục người. Dù không thắng, đóng cửa tự thủ, cũng không làm mất đi nghiệp nền móng của Cao Tổ, có thể giữ lửa Viêm Hán không tắt, vẫn hơn là làm bù nhìn." Ngài ngẩng đầu, ánh mắt rực rỡ nhìn Tuân Úc: "Lương Châu xuất danh tướng, Lương Châu Tam Minh uy trấn thiên hạ. Hoàng Phủ Quy, Trương Hoán có thanh danh trên đời, tử đệ đều hiệu lực cho triều đình, Đoạn Huýnh lại lầm đường lạc lối, thanh danh bị vấy bẩn, nay đúng là lúc cần người, có phải nên có sự đề bạt, để bày tỏ ý chí triều đình quên lỗi nhớ thiện chăng? Ta nghe nói Giả Hủ và Đoạn Huýnh cùng là người Cô Tang, từng mượn danh Đoạn Huýnh mà thoát thân, nếu có thể vì thế mà thuyết phục Giả Hủ, thì Tịnh Châu cũng có thể thuộc về triều đình."
Tuân Úc suy nghĩ một chút, gật đầu khen: "Thần cho rằng lời này của bệ hạ có thể dùng. Nhưng trước khi chính danh cho Đoạn Huýnh, chi bằng hãy chính danh cho Đổng Trác trước."
"Chính danh cho Đổng Trác?"
"Đúng vậy. Bệ hạ còn nhớ bài văn Lý Nho từng viết không?"
Thiên tử gật đầu. Ngài đương nhiên nhớ rõ. Bài văn đó đã truyền khắp Trường An, gây nên sóng gió ngút trời, Vương Doãn vì thế mà nằm liệt giường, không bao giờ lộ diện công khai nữa. Chỉ là thế lực đảng nhân trong triều không nhỏ, Lý Nho lại là tiểu nhân dựa hơi Đổng Trác, nên dù biết rõ những gì Lý Nho nói đều là sự thật cũng không có ai công khai tán đồng, chứ chưa nói đến việc lật lại bản án cho Đổng Trác. Nay Tuân Úc đề xuất điểm này, quả thực cần dũng khí, cũng là thời cơ đã đến. Viên Thiệu bại trận, Vương Doãn thân chết, thế lực đảng nhân chịu tổn thất nặng nề, không mấy người dám đứng ra cưỡng ép ngăn cản.
"Giả Hủ cũng từng là cố lại của Đổng Trác, Ngưu Phụ là con rể Đổng Trác, Đổng Việt là cháu của Đổng Trác, Hồ Chẩn và những người khác đều là bộ cũ của Đổng Trác, nếu triều đình chịu chính danh cho Đổng Trác, họ tất nhiên sẽ cảm kích triều đình."
"Nhưng Đổng gia ở Lâm Thao đã bị Hoàng Phủ Thái úy diệt môn."
Tuân Úc không cho là vậy: "Đó là báo ứng, Đổng Trác hở chút là giết người diệt môn, đó là báo ứng của thượng thiên đối với hắn. Triều đình chính danh cho Đổng Trác, không phải nói hắn không có tội, ngay cả bài văn của Lý Nho cũng không dám nói như vậy, chỉ là ghi nhớ công lao của Đổng Trác, để bày tỏ ý an ủi. Ngưu Phụ, Đổng Việt đều là hạng cẩu thả, chỉ biết lo phú quý của bản thân, sao có dũng khí báo thù cho Đổng Trác. Họ đã hàng, Giả Hủ một cây làm chẳng nên non, lại thêm chính danh cho Đoạn Huýnh, hắn tự nhiên sẽ không từ chối. Nếu không, cho dù hắn có ý đó, cũng sẽ kiêng dè Ngưu Phụ, Đổng Việt và những người khác, không dám có biểu hiện gì."
Thiên tử liên tục gật đầu, cười nói: "Vẫn là Lệnh quân suy tính chu toàn. Cứ làm theo kiến nghị của Lệnh quân. Nếu Giả Hủ và những người khác cũng có thể cùng triều đình tiến lùi, thì Tôn Sách muốn lấy lương mã lại càng khó hơn." Ngài đảo mắt, lại nói: "Lệnh quân, thảo phạt bình định Lương Châu, nên dùng ai làm tướng?"
Tuân Úc nhìn Thiên tử, cười khổ nói: "Bệ hạ trong lòng đã có người được chọn, hà tất còn khảo hạch thần?"
Thiên tử có chút ngại ngùng, hiếm khi lộ ra vài phần xấu hổ: "Vậy... Lệnh quân thấy có khả thi không?"
"Bệ hạ, đây không phải chuyện khả thi hay không, mà là thế tất phải làm. Cao Tổ, Quang Vũ lấy thiên hạ, đều thân đương phong thỉ, bệ hạ muốn trung hưng Đại Hán, sao có thể là ngoại lệ. Thần sẽ không ngăn cản bệ hạ, thần chỉ hy vọng bệ hạ đừng tranh thủ cầu thành, càng đừng lấy tôn vị vạn thừa mà làm cái dũng của kẻ thất phu. Đại Hán trung hưng, cần là một anh chủ biết dùng người, dám gánh vác, chứ không phải một dũng sĩ xông pha trận mạc."
Thiên tử như có điều suy nghĩ, khẽ gật đầu: "Lệnh quân yên tâm, triều đình có kỵ tướng như Ôn hầu, ta hà tất phải thân tự khiêu chiến."
Tảng đá lớn trong lòng Tuân Úc rơi xuống đất, ông cúi người bái tạ: "Như vậy, chính là phúc của thiên hạ."