Quan Độ Thủy.
Viên Thiệu ghì cương ngựa, đứng trên đống cát, nhìn về phía chân trời xa xăm, ánh mắt thoáng nét ưu buồn xen lẫn chút quyết tuyệt, chòm râu nơi khóe môi thỉnh thoảng khẽ run lên. Ánh mặt trời chói chang đến mức khiến ông phải nheo mắt. Dẫu vậy, khóe mắt vẫn không ngăn được lệ tràn ra. Trong lòng Viên Thiệu dâng lên nỗi bi thương. Chẳng cần soi gương, ông cũng biết mình đã già rồi. Tinh lực ngày càng suy giảm, thị lực cũng kém đi, rõ ràng biết phía xa có bóng người nhưng ông lại chẳng thể nhìn rõ.
"Công Dữ, đó có phải là thám kỵ của Tôn Sách không?"
Thư Thụ nhìn một cái. "Chủ công nói rất đúng." Ông dừng một chút rồi nói tiếp: "Theo tin tức trinh sát thu thập được, Tôn Sách đã vượt qua Phố Điền Trạch, tiến vào huyện thành Trung Mưu."
"Đứa trẻ này rất điềm tĩnh, lớp người trẻ tuổi hiếm thấy ai được như vậy." Viên Thiệu thở dài một tiếng, xoay người nói với Quách Đồ: "Công Tắc, lần trước ngươi gặp Hiển Tư, nó có tiến bộ gì không?" Không đợi Quách Đồ đáp lời, ông lại nói tiếp: "Nếu nó có được sự thâm trầm như Tôn Sách, thì dù bị giam nửa năm cũng xứng đáng. Muốn làm việc lớn, cần phải hội tụ đủ hai chữ 'tàn nhẫn' và 'nhẫn nhịn'. Hiển Tư không tàn nhẫn, thì chỉ có thể bỏ thêm công phu vào chữ 'nhẫn' mà thôi."
Quách Đồ trong lòng khẽ động, không kìm được nói: "Chủ công, ngọc không mài không thành đồ quý, Hiển Tư là khối ngọc thô rất tốt."
"Hy vọng là vậy. Công Dữ, ta nghe nói Thẩm Chính Nam có một đứa cháu gái, vẫn chưa gả chồng, có chuyện này sao?"
Quách Đồ khẽ nhíu mày, trong mắt thoáng qua vẻ bất an. Thư Thụ đang quan sát phía xa, nghe Viên Thiệu hỏi vậy thì rõ ràng sững sờ một chút, quay đầu nhìn Viên Thiệu, rồi lại nhìn Quách Đồ, thu hết vẻ mặt của Quách Đồ vào tầm mắt. Ông suy nghĩ một chút rồi nói: "Việc này thì cũng không rõ lắm, lát nữa có thể hỏi thử Thẩm Anh."
"Làm phiền Công Dữ bận tâm rồi." Viên Thiệu khẽ thở hắt ra. "Hãy để lệnh lang Bá Chí trở về Nghiệp Thành một chuyến, mời Điền Nguyên Hạo thay mặt quản lý công việc tại Châu Mục Phủ. Hiển Tư còn trẻ, chưa đủ sức chủ trì việc lớn, Nguyên Hạo có tài lớn, có hắn hỗ trợ Hiển Tư một tay, lại có thêm những thiếu niên tuấn kiệt như Bá Chí trợ giúp bên cạnh, có lẽ sẽ không phạm sai lầm lớn."
Quách Đồ và Thư Thụ đều ngẩn người. Quách Đồ không nhịn được nói: "Chủ công..."
Viên Thiệu giơ tay, ra hiệu Quách Đồ đừng vội, ánh mắt ông lướt qua gương mặt Quách Đồ và Thư Thụ. "Ta nghe nói cố Thái úy Chu Tuấn tiến cử Tôn Kiên làm Vệ úy, muốn để cha con nhà họ Tôn nhúng tay vào triều đình. Ta không thể để bọn chúng đạt được ý đồ. Công Dữ, ta quyết định ngay bây giờ sẽ gửi sớ tạ tội, mời Thiên tử trở về đô thành Lạc Dương. Nếu trận này thắng lợi thì không còn gì để nói, lỡ như chiến sự bất lợi, ta sẽ dời về Lạc Dương, vào triều phò tá Thiên tử. Công Dữ, Công Tắc, hai người đi cùng ta vào triều, thấy thế nào?"
Thư Thụ nghe vậy, lòng trào dâng xúc động, cúi người bái lạy. "Chỉ nghe theo lệnh chủ công, dù chết cũng không từ."
Quách Đồ do dự một lát, cũng cúi người nhận lệnh. Tuy rằng việc giao việc của Ký Châu cho Điền Phong không đúng với mong đợi của hắn, nhưng Viên Đàm có thể thuận lợi tiếp nhận cũng không phải là chuyện xấu. Hoàng Uyển đầu hàng, Vương Doãn đã già, khả năng kiểm soát triều đình của Viên Thiệu đã giảm sút, bản thân ông tình nguyện vào triều nắm quyền, mất ở hướng đông lại được ở hướng tây, cũng không phải là một lựa chọn tồi. Thế cục bức bách, giờ không thể bận tâm nhiều được nữa.
Viên Thiệu ưỡn thẳng lưng, nhìn thoáng qua Phố Điền Trạch và núi Tung Sơn phía xa, cười nhẹ một tiếng, thúc ngựa xuống đống cát, lao đi. Thư Thụ thần tình kích động, sắc mặt hơi ửng hồng, quất ngựa phi nhanh đuổi theo Viên Thiệu. Quách Đồ nhìn về phía xa, thở dài một tiếng, buồn vui lẫn lộn. Hắn nắm giữ tình báo, hiểu rõ tâm trạng của Viên Thiệu lúc này hơn Thư Thụ, khi Hoàng Trung, Lữ Đại và những người khác từ đông tây bao vây lại, thế vây hãm đã thành, Viên Thiệu không thể lui, chỉ có thể đánh một trận tử chiến. Giờ phút này ông sắp xếp cho Viên Đàm tiếp nhận Ký Châu Mục, nói là quyết tuyệt, chi bằng nói là đang lo liệu hậu sự thì đúng hơn.
Nói cách khác, ông ta không có lòng tin đánh bại Tôn Sách. Tử địa sau sinh, điều này đương nhiên không sai, nhưng không đến đường cùng, ai lại làm như vậy? Viên Thiệu đối đầu trực diện với cha con Tôn Kiên, Tôn Sách, quyết đấu sinh tử, cho dù ông ta có thể từ tử địa mà sống sót, thì còn mấy phần thắng?
Xem ra nhà họ Quách ở Dương Địch sau này chỉ có thể để thằng nhãi Phụng Hiếu đó chủ trì tế lễ mà thôi.
Cách đó vài dặm, Tôn Sách cũng đang quan sát địa hình.
Ba năm trước, vào khoảng tháng bảy tháng tám, hắn từng lưu lại nơi này, nghe Quách Gia kể về chuyện Viên Thiệu bỏ trốn, đi ngang qua Trung Mưu, giết cả nhà Lữ Bá Xa, nay cảnh cũ tái du, hắn lại phải quyết chiến với Viên Thiệu.
Trung Mưu là mạch phụ của núi Mang Sơn, đồi núi ít hơn, những đống cát hình thành từ phù sa sông Hoàng Hà lại thấy ở khắp nơi. Địa thế nơi này thấp, đầm nước, đại trạch thấy ở khắp mọi nơi, Phố Điền Trạch phía tây Trung Mưu chính là một vùng đầm nước diện tích rất lớn, đông tây bốn mươi dặm, nam bắc hai mươi dặm, trong đầm mọc đầy cỏ ma hoàng, giữa có gò cát, trên dưới hai mươi bốn bến, địa hình phức tạp. Mùa hè mưa nhiều, mực nước dâng cao, đi lại bất tiện, mùa đông nước cạn, có đường có thể thông hành bên trong, phía bắc còn có một con trì đạo chạy theo hướng đông tây, có thể từ Hàm Dương đi thẳng đến Đông Hải.
Nghĩ đến trì đạo, Tôn Sách đột nhiên nói: "Phụng Hiếu, ngươi nói xem liệu Viên Thiệu có đi về phía tây tới Lạc Dương không?"
"Không loại trừ khả năng này. Người tên Viên Thiệu đó nhìn vẻ ngoài nho nhã cao quý, thực chất chẳng có giới hạn nào cả. Vì dã tâm của chính mình, chuyện gì hắn ta cũng làm được." Quách Gia dừng một chút rồi nói tiếp: "Hắn ta là một kẻ ngụy quân tử, ngụy quân tử làm điều ác còn đáng sợ hơn cả tiểu nhân thực thụ."
Tôn Sách gật đầu đồng ý. "Giả dối cuối cùng vẫn là giả dối, gạt được nhất thời, không gạt được một đời."
"Đúng vậy, lừa người không thể lâu dài, tự lừa mình thì có thể khó mà dứt ra được. Tự lừa mình dối người, suy cho cùng cũng giống như tằm nhả tơ, tự làm kén giam mình."
"Không sai, cho nên ta chỉ cầu không thẹn với lòng." Tôn Sách lắc lắc roi ngựa. "Truyền lệnh cho Hoàng Hán Thăng, bảo ông ấy lập trận tại Thanh Thủy Khẩu, chặn đứng Viên Thiệu. Chúng ta vượt qua Quan Độ Thủy, lập trận ở phía bắc dòng nước, quyết chiến với Viên Thiệu, thử xem giáp kỵ của hắn thế nào."
"Cũng không thể quá lộ liễu." Quách Gia cười nói: "Viên Thiệu rất hay nghi ngờ, tông thúc của ta và Thư Công Dữ cũng chẳng phải kẻ ngốc, quá lộ liễu trái lại sẽ khiến bọn họ sinh nghi."
"Vậy các ngươi ở Quân Mưu Xử hãy bàn bạc cho kỹ, cố gắng suy tính vẹn toàn một chút, vừa phải hoàn thành nhiệm vụ, lại còn phải giảm bớt thương vong. Nói lời không sợ người chửi, chết thêm một người là mất một khoản tiền lớn, Viên Thiệu lại chẳng chịu bỏ tiền chuộc người, vụ làm ăn này lỗ to. Nếu bắt được chính tay Viên Thiệu, ta nhất định tống hắn lên núi đào mỏ, đào đến chết thì thôi, nếu không thì không hả giận."
Quách Gia không nhịn được cười hai tiếng, rồi lại thu lại nụ cười, rất nghiêm túc nói: "Vậy thì ngài phải bắt được hắn trước đã, chứ không phải bị hắn bắt. Tướng quân, có kinh nghiệm từ mấy trận chiến trước, lần này chắc chắn bọn họ sẽ giăng bẫy cho ngài, ngài không được làm theo ý bọn họ đâu đấy."
Tôn Sách gật đầu, quay ngựa trở về. "Nếu có kế hoạch chắc chắn hơn, ai muốn đi mạo hiểm chứ. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, tranh bá thì rủi ro càng lớn, nếu cứ nhìn trước ngó sau, chỗ nào cũng lấy sự cẩn trọng làm đầu, thì lấy đâu ra chút khả năng chiến thắng? Cho dù có thiên mệnh, ông trời cũng chẳng bao giờ ưu ái kẻ không làm mà hưởng. Phụng Hiếu, lòng tốt của ngươi ta xin nhận, nhưng đã bước lên con đường này, có những việc chẳng thể do mình. Đã không thể tránh khỏi nguy hiểm, vậy thì chúng ta hãy tận tâm hơn chút, cố gắng chuẩn bị thật tốt, loại bỏ hiểm họa."
Quách Gia cười khổ, đuổi theo. "Tướng quân, không phải không cho ngài làm, chỉ là nhắc ngài làm nhưng không được dựa dẫm vào đó, không được nhất thời cậy mạnh của kẻ thất phu. Thú dữ đường cùng vẫn cự đấu, chó cùng rứt giậu, Viên Thiệu tuy liên tiếp chịu thất bại, nhưng vẫn còn năm sáu vạn bộ kỵ, không thể coi thường."