Quách Gia chấm nước, vừa vẽ trên án vừa giảng giải thế cục cho Tôn Sách.

Năm xưa vì sao Quang Vũ Đế Lưu Tú lại chọn Hà Bắc? Không phải vì Hà Bắc có ưu thế địa lý, mà bởi vì Lưu Tú không còn lựa chọn nào khác. Canh Thủy Đế tại vị, vừa mới giết huynh trưởng của Lưu Tú là Lưu Diễn, Lưu Tú đành phải giấu mình chờ thời để tự bảo toàn. Hà Bắc đại loạn, đe dọa chính quyền Canh Thủy, Lưu Tú nhân cơ hội trốn thoát, dù biết Hà Bắc là Long đàm Hổ huyệt vẫn phải liều mình xông vào. Mà sở dĩ Canh Thủy Đế cuối cùng đồng ý cho Lưu Tú đi Hà Bắc cũng chính vì Hà Bắc nguy hiểm, chứ không phải vì Hà Bắc tốt đẹp gì.

Quá trình sau đó cũng chứng minh đây không phải là một công việc tốt đẹp. Lưu Tú gặp đại phiền toái ở Hà Bắc, mấy lần suýt lâm vào đường cùng. Vì thế, ông ta không thể không liên minh với Chân Định Vương Lưu Dương, cưới cháu ngoại của Lưu Dương là Quách Thánh Thông, từ đó cũng gieo xuống hạt giống bất hòa giữa triều đình và các thế gia Hà Bắc.

Lưu Tú về sau có thể nghịch tập thành công, không phải vì Hà Bắc có thực lực, mà vì chính quyền Canh Thủy tự mình hỗn loạn, Xích Mi, Lục Lâm lại không nên trò trống gì, mới khiến Lưu Tú chui được chỗ hở, trở thành người thắng cuộc cuối cùng. Trong chuyện này có tính ngẫu nhiên rất lớn, không thể đơn giản cho rằng Hà Bắc có ưu thế. Nếu khi đó chính quyền Canh Thủy không tự xảy ra loạn lạc, Lưu Tú căn bản không có cơ hội.

Hiện tại Thiên tử ở Trường An, vừa mới giết chết Đổng Trác, liệu có giống chính quyền Canh Thủy mà tự làm rối loạn trận thế? Có thể lắm, nhưng không ai dám đảm bảo. Cho dù có loạn, đám đại thần ở Trường An tuyệt đối không thể so sánh với những kẻ dưới trướng Canh Thủy Đế, huống chi Viên Thiệu còn một đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ khác — phụ tử Tôn gia. Trường An nếu không loạn, bọn họ đều không có cơ hội. Trường An nếu loạn, Viên Thiệu có cơ hội, phụ tử Tôn gia cũng tương tự như vậy, đều có cơ hội.

“Vậy Hà Bắc thật sự không đủ để làm nên chuyện?” Tôn Sách ngắt lời Quách Gia, hỏi một vấn đề tối quan trọng. Ký Châu là đại châu trong thiên hạ, hộ khẩu giàu có, U Châu, Tịnh Châu xuất tinh kỵ, đây đều là những điều kiện thuận lợi. Lịch sử ghi lại Viên Thiệu tuy bại ở Quan Độ, không thành đại sự, nhưng người thắng trận Quan Độ là Tào Tháo lại phải chiếm được Ký Châu mới phân chia thiên hạ làm ba.

Quách Gia tự tin nắm chắc: “Chỉ xét về địa hình, Ký Châu có thể xưng bá, nhưng không thể làm nên nghiệp vương.”

Tôn Sách suy tư một chút, đã hiểu ý Quách Gia, nhưng vẫn rất khiêm tốn nói: “Nguyện nghe chỉ giáo.”

“Hộ khẩu Ký Châu tuy nhiều, nhưng Ký Châu suy cho cùng cũng chỉ là một châu, nhân khẩu chẳng qua sáu triệu, cũng không phải là châu có thực lực mạnh nhất. Bàn về hộ khẩu, Dự Châu, Kinh Châu đều không hề kém cạnh Ký Châu. Còn như U Châu, Tịnh Châu, cộng lại không đến ba triệu người, bằng một quận Nhữ Nam, xét về thực lực thì kém xa, không những không thể hỗ trợ Ký Châu, ngược lại còn cần Ký Châu chi viện. Ưu thế của U Châu, Tịnh Châu là chiến mã và kỵ binh, đây cũng là một trong những ưu thế mà Viên Thiệu coi trọng. Ưu nhược bù trừ, cân nhắc lợi hại, sự giúp đỡ của U Châu, Tịnh Châu đối với Ký Châu rất có hạn.”

Quách Gia nâng chén lên, uống một ngụm nước, hoàn toàn không để ý ngón tay mình đã rửa trong chén vô số lần. Hắn nhuận giọng một chút, tiếp tục nói: “Lấy một châu đối kháng thiên hạ, có thể xưng bá một phương, nhưng khó lòng thống nhất thiên hạ. Có thể đoạt lấy thiên hạ hay không, mấu chốt nằm ở Trung Nguyên. Nếu có thể vượt qua Đại Hà, đoạt lấy Dự Châu, Thanh Châu, Từ Châu, có khả năng hình thành ưu thế tuyệt đối. Dẫu là vậy, nếu có người khống chế được Kinh Châu, tả ủng Ích Châu, Lương Châu, hữu ủng Giao Châu, Dương Châu, thắng bại vẫn còn ở thế giằng co. Kỵ binh tuy lợi, nhưng không qua nổi Đại Giang. Kỵ binh Lương Châu không chỉ đủ sức kháng cự tinh kỵ U, Tịnh, mà còn có thể tập kích quấy rối phía bắc Ký Châu, khiến Ký Châu lâm vào cảnh tác chiến hai đầu nam bắc, đầu đuôi khó cứu.”

Nói đến đây, Quách Gia lộ ra nụ cười thấu hiểu: “Tướng quân chiếm giữ Nam Dương, là ngẫu nhiên trúng ý, hay là cố ý làm vậy?”

Tôn Sách cũng cười, càng nhìn Quách Gia càng thấy vui lòng. Anh hùng gặp nhau ý tưởng tương đồng. Quách Gia tuy là đang phân tích nhược điểm của Viên Thiệu, nhưng tầm nhìn của hắn bao quát toàn cục, thực ra đã bao hàm cả “Tháp thượng đối” của Lỗ Túc và “Long Trung đối” của Gia Cát Lượng. Long Trung đối của Gia Cát Lượng chính là dựa vào hai châu Kinh, Ích, lấy Nam Dương làm cầu đầu bảo, đối kháng với chính quyền Trung Nguyên. Ông ta không nhắc tới Dương Châu, không phải vì ông ta không muốn, mà vì khi đó đã bị Tôn gia chiếm mất rồi, ông ta có muốn cũng vô dụng. Nội dung chính của Tháp thượng đối của Lỗ Túc chính là liên hợp Kinh Châu, phân chia giang sơn mà trị. Ông ta không phải không muốn diệt Tào Tháo, thống nhất thiên hạ, mà là lúc đó Tào Tháo đã đánh bại Viên Thiệu, khống chế Trung Nguyên, thực lực Tôn gia không đủ, không tranh được.

Ưu thế của hai bên kết hợp lại, đúng khớp với thế cục mà Quách Gia đã nói. Trong lịch sử, Tào Tháo chính là lấy Ký Châu làm đại bản doanh, kiêm lĩnh bốn châu Duyện, Dự, Thanh, Từ. Ngô, Thục cuối cùng thất bại là vì nghi kỵ lẫn nhau, không thể hình thành hợp lực, ngược lại còn sinh ra nội hao không cần thiết. Nếu hai nhà này hợp lại làm một, thắng bại khó lường. Vào thời Gia Cát Lượng nắm quyền, chú trọng liên minh với Đông Ngô, nên vẫn luôn duy trì thế tấn công đối với nước Ngụy.

“Nói như vậy, muốn áp chế Viên Thiệu, tất phải tranh Trung Nguyên?”

“Đúng là như vậy.” Quách Gia cười nói: “Vậy nên, chí hướng của tướng quân là gì, là làm một phương bá chủ, hay là cải triều hoán đại? Nếu thỏa mãn với việc làm bá chủ một phương, thì đừng dây dưa ở Dự Châu, mau chóng khống chế toàn cảnh Kinh Châu, để quan sát thời cuộc, thừa cơ thu lấy Dương, Ích. Nếu muốn làm nên nghiệp vương, thì bắt buộc phải đẩy chiến tuyến lên phía trước đến phía bắc Đại Hà, áp chế Viên Thiệu ở Ký Châu.”

Câu chuyện đã nói đến nước này, Tôn Sách cũng không giấu giếm nữa. Sự tin tưởng là qua lại, nếu hắn có sự dè dặt với Quách Gia, thì không thể trông mong Quách Gia dốc toàn lực mưu tính cho mình. “Phụng Hiếu, ta tọa bá mà vọng vương, nếu triều đình có thể phò tá, ta làm Tề Hoàn Công. Nếu triều đình không thể phò tá, thiên mệnh tại ta, ta cũng không dám thoái thác. Nhưng xét theo tình trạng hiện tại, dường như không nên vội vã.”

Thấy Tôn Sách tâm sự gan ruột, Quách Gia tâm tình cực tốt, vỗ tay cười, ý chí phơi phới: “Tướng quân nói đúng, hiện tại thế cục chưa rõ, tướng quân có thể luyện binh mài ngựa, nhưng không thể làm người tiên phong thiên hạ, cái gọi là đợi thời cơ mà động chính là thế.”

“Vậy bây giờ ta nên làm gì?”

“Trọng Kinh khinh Dự.”

“Nói sao?”

“Vì không thể đẩy chiến tuyến đến dải Đại Hà, Dự Châu bất cứ lúc nào cũng có thể trở thành chiến trường. Dự Châu tuy hộ khẩu giàu có, nhưng không có địa hình để lợi dụng, tướng quân có thể đánh có thể thủ, nhưng không thể dựa vào đó làm căn cơ, có thể kinh doanh, nhưng không nên dốc toàn lực. Kinh Châu thì không phải vậy, hộ khẩu Kinh Châu không yếu hơn Dự Châu, Ký Châu, lại có lợi thế núi sông, tướng quân chiếm cứ làm căn cơ, tiến có thể công Uyển, Lạc, đoạt Trung Nguyên, dương oai Hà Sóc, lui có thể lấy Dương, Ích, bồi dưỡng gốc rễ, để đợi biến cố Trung Nguyên. Tướng quân nên dụng tâm kinh doanh, không được để kẻ khác có cơ hội lợi dụng.”

Tôn Sách trầm tư một lát: “Phụng Hiếu đang nói đến phụ tử Lưu Yên ở Ích Châu sao?”

Quách Gia cười lớn: “Tướng quân không hổ là hậu nhân của Binh Thánh, đối với thế cục thiên hạ hiểu rõ trong lòng. Đúng vậy, Ích Châu chiếm thượng du Đại Giang, đối với Kinh Châu có thế cư cao lâm hạ. Lưu Yên lại là tông thất, nếu bị ông ta chiếm được Ích Châu, đối với tướng quân mà nói như gai đâm sau lưng. Tướng quân nên chuẩn bị trước từ bây giờ, hễ có cơ hội, lập tức lấy thế sét đánh không kịp bưng tai chiếm lấy Ích Châu, trừ đi mối lo hậu hoạn này.”

“Nhưng hiện tại triều đình vẫn còn đó, phụ tử ta kiêm quản Kinh, Dự đã gây ra không ít thị phi, làm sao có thể nhúng tay vào Ích Châu?”

“Không thể công, chẳng lẽ không thể thủ sao? Nếu Lưu Yên xuôi dòng mà xuống, tập kích quấy rối Kinh Châu, tướng quân có trách nhiệm giữ đất, chẳng lẽ không nên tiêu diệt địch ngay trong cảnh nội? Hơn nữa, đánh Ích Châu không phải chuyện một sớm một chiều, cần chuẩn bị rất nhiều việc, phàm việc gì có chuẩn bị trước thì thành, không chuẩn bị trước thì phế, có thể bắt đầu làm trước.”

Tôn Sách cười thấu hiểu. Lời này rất đúng, không thể ra tay, thì có thể mài đao trước. Hắn rướn người ấn lên tay Quách Gia, vỗ nhẹ hai cái.

“Những việc này đành phó thác cho Phụng Hiếu.”

“Dám không tuân lệnh.”