Thiền Thị Nhất Chi Hoa

Lượt đọc: 625 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Phân Tích Thứ Mười Bảy: Hương Lâm Ngồi Lâu Thành Lao

❊ ❊ ❊

Cử: Tăng hỏi Hương Lâm thiền sư: "Thế nào là ý tổ sư từ phương Tây sang?" Hương Lâm đáp: "Ngồi lâu thành lao."

Ngồi lâu thành lao, muốn đứng dậy đi dạo, dùng một chữ để nói chính là "hưng". Lịch sử bắt đầu từ hưng. Phật giáo Ấn Độ phủ định "phát" tức là không biết hưng, mà Thiền tông Trung Quốc bàn về cơ động là hưng, vốn thông với Kinh Thi.

Tam Quốc Chí Diễn Nghĩa có đoạn Tào Tháo yến tiệc Lưu Bỉ, Bỉ đứng dậy đi vệ sinh rồi quay về chỗ ngồi, Tháo thấy Bỉ có vết lệ, hỏi nguyên do, Bỉ đáp: "Bỉ tôi bôn ba chốn sa trường, thịt đùi tiêu biến, nay lâu ngày không cưỡi ngựa, thịt đùi lại mọc đầy, mà công danh chưa thành, tháng ngày thấm thoắt, tuổi già sắp tới, cho nên đau buồn vậy." Đây vốn là chuyện của anh hùng. Nhưng dẫu là tiểu dân, cũng không phải là không thể hiểu được.

Tôi có người cha của bạn học, gia thế đời trước cũng có lai lịch, sau chiến tranh mở quán ăn trong thành phố Tokyo ở Nhật Bản, gian nan lập nghiệp. Hơn hai mươi năm từ một gian quán mở rộng thành ba gian, việc buôn bán hưng thịnh, tiền tài ùn ùn kéo đến mỗi ngày, con cái gả cưới, họ hàng đều là người nhà gia giáo, bản thân ông ấy cũng đã hơn sáu mươi tuổi, vợ ông ấy cũng là tiểu thư danh giá, biết thơ hiểu lễ. Từ năm ngoái, ông ấy lại đi mở một quán ăn Nhật mang tên "Bồ Đề Thư", diện tích mặt bằng chiếm tới hai trăm bình, vô cùng rộng rãi tao nhã, trưng bày gốm Hán sứ Minh, bốn vách treo thư họa của danh nhân, trên bức tường lớn ở phòng khách chính là bản ráp nguyên khổ cao khoảng một trượng, rộng hơn hai trượng của tấm bia kỷ công khắc bằng các thứ chữ Mông Cổ, Tây Hạ, Khiết Đan tại Cư Dung Quan vào thời nhà Nguyên. Phần cải tạo lại của quán như giếng trời, xà nhà, cho đến mặt bàn ghế, đều là vật liệu kiến trúc tháo dỡ từ dinh thự của cựu hoàng tộc, cùng với những khúc gỗ cổ từ đường ống nước ngầm thời Edo được khai quật do công trình làm đường cách đây mấy năm, riêng tiền cải tạo đã tiêu tốn hơn trăm triệu yên. Thế nhưng địa điểm lại hơi xa trung tâm thành phố, lại mới mở chưa lâu, mỗi tháng vẫn chịu cảnh thâm hụt, phải dựa vào ba gian quán kia để bù lỗ. Có người bảo quán này của ông ấy có thể không mở, cậu tôi vốn quen biết ông ấy, lần trước sang Nhật đã bảo với ông rằng: "Ông có phúc mà không biết hưởng, đúng là ngồi lâu thành lao." Ông ấy nghe xong rất thích thú, đi đi lại mấy lần ngẫm nghĩ câu nói này trong Bích Nham Lục. Phàm làm việc nói năng hễ đúng cảnh ngộ, là khiến người ta cảm động.

Thời nhà Hán, nhà Tạng đều cai trị thiên hạ mấy trăm năm, thế là muôn dân đứng lên làm phản, thay đổi triều đại, xét đến cùng cũng chỉ vì ngồi lâu thành lao.

Hãy cùng nghe bài tụng của Tuyết Đậu thiền sư:

Một cái hai cái muôn ngàn cái, cởi bỏ đầu rọ tháo ách đeo.

Quay trái quay phải theo sau đến, Tử Hồ muốn đánh Lưu Thiết Ma.

Vốn dĩ chỉ nói chuyện Bồ Đề Đạt Ma cá nhân ngồi lâu thành lao, cho nên mới sang nước Lương và Bắc Ngụy gây chuyện thị phi. Mà Tuyết Đậu lại biến thành một cái hai cái muôn ngàn cái, thật là náo nhiệt vui mừng. Mọi người đều đã ngồi lâu thành lao, đồng loạt hất bỏ xiềng xích, ùa chạy tiến lên, cũng chẳng biết thế nào là ý tổ sư từ phương Tây sang, bởi vì ý tổ sư từ phương Tây sang hãy còn ở đằng sau cơ mà! Thế là ni cô Lưu Thiết Ma dẫn đầu đội hình đang lách mình tiến lên, bỗng từ bên cạnh chồm vụt ra thiền sư Tử Hồ Lợi Tung, cất tiếng gọi ni cô Lưu: "Ngươi có biết khẩu lệnh của lịch sử không?" Ni cô Lưu đáp hai chữ "điên đảo", Tử Hồ liền nương theo câu trả lời ấy mà giáng cho một gậy. Cú gậy này đánh là gậy lỗi? Hay là gậy ưng chuẩn?

Trời đối với lịch sử kể từ thời Trung Hoa Dân Quốc đến nay, là ưng chuẩn? Hay là không ưng chuẩn?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.