Thiền Thị Nhất Chi Hoa

Lượt đọc: 625 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tắc Thứ Tám Mươi Hai: Trí Pháp Đáp Phi Sở Vấn

❊ ❊ ❊

Cử: Tăng hỏi Thiền sư Trí Pháp núi Đại Long, Đỉnh Châu: "Sắc thân bại hoại, thế nào là pháp thân kiên cố?" Thiền sư Trí Pháp đáp: "Hoa núi nở như gấm, nước suối trong tựa màu chàm."

Đây là đáp phi sở vấn (trả lời không vào câu hỏi), hơn nữa còn phủ định luôn cả vấn đề. Tăng hỏi sắc thân bại hoại, làm sao là pháp thân kiên cố? Thiền sư Trí Pháp lại đáp rằng: "Sắc thân đâu từng bại hoại? Chính hoa núi, nước suối này là pháp thân kiên cố."

Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dẫn sắp đánh Nam Đường, Nam Đường Lý Hậu Chủ sai Từ Huyễn sang sứ nhà Tống, tận lực nói rằng Nam Đường không có tội, Tống không nên gây binh đao. Thái Tổ nói: "Bên cạnh giường nằm, há cho phép kẻ khác ngáy ngủ!" Không cho Từ Huyễn dư địa để nói thêm lời nào. Lịch sử thường hay có những lối "đáp phi sở vấn" như vậy. Hóa ra thiên nhiên có một quy luật không liên tục, đáp phi sở vấn chính là một bước nhảy vọt, mà cũng thấy được việc đáp lại chủ đề của lịch sử đó vậy.

Tuy rằng đáp phi sở vấn, nhưng hoa núi nước suối kia quả thật chính là pháp thân kiên cố. Pháp thân nương tựa vào giới hạn giữa không và sắc, mà chân tư (dáng vẻ thật) của hoa núi nước suối chính là sinh ra tại nơi giữa không và sắc đó. Chân tư của vật cũng như giọng hát trong Kinh kịch là giọng thật, chỉ cần hát một cách bình tĩnh thong thả, tự nhiên có thể truyền đi xa, mà người nghe ở gần cũng không thấy tiếng lớn mà phiền. Sự truyền đi xa trong không gian này và sự truyền đi xa trong thời gian có thể là cùng một thứ. Giọng thật nương tựa vào làn sóng của hơi thở, có thể truyền đi xa hơn cả sóng không khí, hơn nữa nó dùng hơi thở để cảm ứng với vạn vật, thấm nhuần vào tâm vật, tâm người, nó chính là vĩnh viễn ở đó rồi. Màu sắc và âm thanh đều giống nhau, giọng thật và màu sắc thật, thậm chí hình dáng thật của vật thể đều là không gian vô hạn và thời gian vô hạn của hơi thở do chính nó tạo ra, đây không phải là pháp thân kiên cố thì là gì?

Lối đáp phi sở vấn của Thiền sư Trí Pháp đối với chủ đề mà vị tăng kia hỏi là một bước nhảy vọt, nhưng cũng là thực sự trả lời được chủ đề đó. Điều này khác hẳn với kiểu "đáp phi sở vấn" của Tây Ban Nha, Anh Quốc, Cộng phỉ khi chúng đắc thế, đó là sự vô minh ngang ngược, chỉ biết đoạn tuyệt người khác, mà bản thân chúng lại không hề trả lời được chủ đề mà lịch sử đặt ra, hai cái hoàn toàn khác nhau.

Nhưng bài tụng của Thiền sư Tuyết Đậu chỉ nói đến việc phá vỡ sự hỏi đáp. Hãy nghe ngài tụng rằng:

Hỏi thì chẳng biết, đáp cũng chẳng hay.

Trăng lạnh gió cao, vách đá cổ cùng cây bách lạnh.

Nực cười thay, gặp người đắc đạo trên đường, chẳng dùng lời hay im lặng để đối đáp.

Tay cầm roi ngọc trắng, đánh tan nát những hạt châu của lừa.

Chẳng đánh tan, lại thêm vết bẩn, nước có hiến chương, ba ngàn tội danh.

Thiền sư Tuyết Đậu trong bài tụng này chỉ biết lối đáp phi sở vấn của Thiền sư Trí Pháp là đánh tan sự hỏi đáp, mà không biết rằng Thiền sư Trí Pháp cũng đã thực sự trả lời được câu hỏi của vị tăng kia. Phật giáo Ấn Độ lấy sắc làm hư ảo không thực, nhưng Thiền sư Trí Pháp lại nói hoa núi nước suối chính là pháp thân kiên cố. Mà hoa núi nước suối như các thi nhân thời Đường, Tống nhìn thấy cũng quả thực là vĩnh sinh, mang theo sự tươi mới của ngày hôm nay.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.