Cử: Vân Môn thiền sư thị chúng vân: "Càn khôn chi nội, trung hữu nhất bảo, bí tại hình sơn." Niêm đăng lung hướng phật điện lý, tương sơn môn lai đăng lung thượng.
Lời dạy trong tắc này lại đậm chất phương ngữ của người Trung Quốc. Ở vùng quê Trung Quốc thường có những truyền thuyết về việc tìm được bảo vật, như vàng bạc nguyên bảo chôn dưới đất, gà vàng dưới gốc thông ở núi trước, hạt minh châu ban đêm dưới sông, binh thư bảo kiếm trong vách đá; những vật thực tế ấy cũng đã trở thành biểu tượng, là bảo vật vô giá. Điều này khác với việc người phương Tây đi tìm kho báu từ những con tàu đắm cổ xưa, hay vàng bạc mà các dân tộc bại trận trong lịch sử từng chôn giấu, vốn chỉ là những tài sản có giá trị. Truyền thuyết về việc tìm được bảo vật ở Trung Quốc không phải là thứ có thể cầu tìm, mà là nhờ vận khí. Như Đường Minh Hoàng từng sai quan nhân hát bài "Tam Lang đắc bảo ca" để làm vui lòng Dương Quý Phi. Thế nhưng, còn có những báu vật mà xưa nay chưa ai từng thấy, chỉ biết rằng từ thuở khai thiên lập địa, ở nơi nào đó đã tồn tại một món bảo vật như vậy. Chỉ riêng việc nó "có tồn tại" thôi cũng đã mang lại cho dân tộc Trung Quốc sự giàu sang vĩnh cửu.
Món bảo vật mà Vân Môn thiền sư nói đến trong tắc này tuy có vẻ khác với những bảo vật trong truyền thuyết dân gian, nhưng ý niệm khởi đầu của nó thì vẫn tương đồng. Dân tộc Trung Quốc là thế, dù là vật thực tế đến đâu cũng đều mang gán cho tính biểu tượng, ngược lại, dù là triết lý đến đâu cũng đều mang lại sự linh hoạt của tính thực tế.
Bảo vật mà Vân Môn nói không phải là thứ có thể tìm kiếm mà thấy được. Cầm đèn lồng vào trong Phật điện để soi tìm ư? Vác cửa sơn môn đặt lên trên đèn lồng để soi tìm ư? Đó đều là việc làm uổng công.
Tuyết Đậu thiền sư nói: Không thể tìm, hoặc có thể "câu". Câu không phải là đi tìm, mà là đợi cá tự mắc câu. Vậy nên, thử buông một cần câu xem sao? Hãy nghe ông tụng rằng:
"Nhìn! Nhìn! Bên bờ xưa ai cầm cần câu?
Mây lững lờ, nước mênh mang, trăng sáng hoa lau người tự xem."
Quả nhiên là trong càn khôn mịt mùng, có lẽ có vật xuất hiện, như một con cá đến chạm vào lưỡi câu.
Buông câu hóa ra lại là một loại chờ đợi. Bạn chỉ cần biết rằng trong càn khôn có món chí bảo này, tâm tâm niệm niệm giữ lấy nó, như người mẹ hiền không lúc nào không nhớ đến đứa con thơ, thì đến một ngày, bảo vật ấy sẽ bất chợt hiển hiện trước mặt bạn, giống như một đóa hoa nở giữa đất trời. Như hiện tại, tôi viết "Bích nham lục tân ngữ" chính là dùng phương pháp này. Trước tiên, hãy xem qua một lần công án sắp viết ở lần sau, chưa giải được cũng không sao. Chỉ cần để nó ở trong lòng, dẫu là đang ăn cơm, đi dạo, xem kịch, hay đối đáp với bạn bè, cũng không một khắc nào rời xa. Vấn đề đó đã trở thành tình cảm trong cuộc sống của tôi, ngay cả khi không suy nghĩ thì nó vẫn đang ở trong tư tưởng. Chỉ có tư tưởng "không suy nghĩ" mới có thể ngao du ngoài phương pháp tư duy, lời giải của vấn đề sẽ tự nhiên hình thành và xuất hiện một cách bất ngờ.
Tôi thấy "Tam dân chủ nghĩa", "Kiến quốc đại cương" và "Kiến quốc phương lược" của Quốc Phụ cũng giống như vậy, tự hình thành và xuất hiện trong tình cảm tư tưởng.