Thiền Thị Nhất Chi Hoa

Lượt đọc: 625 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tắc Thứ Hai Mươi Tám: Pháp Bách Trượng Không Vì Người Nói

❊ ❊ ❊

Cử: Nam Tuyền tham Bách Trượng Niết Bàn hòa thượng (Bách Trượng Hoài Hải thiền sư chi pháp tử Bách Trượng Duy Chính thiền sư). Trượng vấn: "Từ thượng chư thánh hoàn hữu bất vị nhân thuyết để pháp ma?" Tuyền vân: "Hữu." Trượng vân: "Tác mạ sinh thị bất vị nhân thuyết để pháp ma?" Tuyền vân: "Bất thị tâm, bất thị Phật, bất thị vật." Trượng vân: "Thuyết liễu dã." Tuyền vân: "Mỗ giáp chỉ nhậm mỗ, hòa thượng tác mạ sinh?" Trượng vân: "Ngã hựu bất thị đại thiện tri thức, tranh tri hữu thuyết hữu bất thuyết." Tuyền vân: "Mỗ giáp bất hội." Trượng vân: "Ngã thái sát vị nhữ thuyết liễu dã."

Điều nói này vô cùng huyền diệu, nhưng mà có thể dùng tạo hình để nói. "Tỳ bà hành" của Bạch Cư Dị: "Ngưng tuyệt bất thông thanh tạm yết, biệt hữu u tình ám hận sinh, thử thời vô thanh thắng hữu thanh." Chỗ vô thanh này chính là "từ thượng chư thánh hoàn hữu bất vị nhân thuyết để pháp".

Tranh Trung Quốc cũng có kiểu lấy chỗ không vẽ làm tranh, điểm diệu kỳ nằm ở chỗ bố trí khoảng trắng. Nơi không vẽ, là đòi hỏi sự trống trải phải có ý vị. Hơn nữa, ngay cả nơi có vẽ cũng là có khoảng trắng, thông suốt với đại hải dương khoảng trắng. Đại tự nhiên không một nơi nào là không có nhịp thở, chỗ có vẽ là biến nhịp thở thành hình, chỗ không vẽ là biến nhịp thở thành khí. Là cái khí của khí vận. Cho nên chỗ không vẽ cũng chính là tranh. Cho nên pháp không nói cũng chính là pháp được nói. Như Bách Trượng Duy Chính thiền sư đã nói: "Ngã thái sát vị nhữ thuyết liễu dã."

Tranh Trung Quốc ở chỗ khoảng trắng cũng có tranh, múa của Trung Quốc ở chỗ không có động tác cũng có ý múa, đây đều là phải thực sự có bản lĩnh, người phương Tây không thể bắt chước được. Tỉ như tranh phương Tây, cho dù là trên khung tranh để chừa lại khoảng trắng, cũng không thể sinh ra ý vị. Mọi tạo hình của phương Đông Trung Quốc đều là như thế. Cho nên văn học Trung Quốc là văn học tốt nhất trên thế giới, chỗ nó viết là viết, chỗ không viết cũng là không thêm một chữ nào, mà cảnh sắc vô cùng. Dùng lời của Thiền tông mà nói thì đây chính là có thể nói "từ thượng chư thánh hoàn hữu vị vị nhân thuyết đích pháp".

Thực ra, tỉ như cách viết văn, chẳng những chỗ không viết là cách viết diệu kỳ, mà ngay cả chỗ viết thực cũng phải là cách viết diệu kỳ. Không thể cho rằng có hai thủ pháp, một loại là biểu hiện cái không, lại một loại là biểu hiện cái có. Cho nên tổ sư cũng không phải vẫn còn pháp không vì người nói, nói ngược lại, tổ sư cũng từ trước tới nay chưa từng có pháp vì người nói. Ở đây Tuyết Đậu thiền sư tụng rằng:

Tổ sư từ lai bất vị nhân, nạp tăng kim cổ cạnh đầu tẩu.

Minh kính đương đài liệt tượng thù, nhất nhất diện nam khán bắc đẩu.

Đẩu bính thùy, vô xứ thảo, niêm đắc tị khổng thất khước khẩu.

Tuy nhiên như thử, từ trong gương nhìn vạn vật thì không được thân thiết, thế nhưng nếu biết nói không và nói sắc là cùng một thủ pháp, thì sẽ được thân thiết.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.