Thiền Thị Nhất Chi Hoa

Lượt đọc: 625 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Công Án Thứ Bốn Mươi Ba: Chỗ Không Có Nóng Lạnh Của Động Sơn

❊ ❊ ❊

Nâng án: Có vị tăng hỏi Động Sơn Lương Giới thiền sư: "Khi nóng lạnh kéo dài đến thì trốn tránh thế nào?" Động Sơn đáp: "Sao không đi đến chỗ không có nóng lạnh?" Tăng hỏi: "Thế nào là chỗ không có nóng lạnh?" Động Sơn đáp: "Lạnh thì lạnh chết ngươi, nóng thì nóng chết ngươi."

Bích Nham Lục ở công án này là dùng pháp "Ngũ vị hồi hưu chính thiên tiếp nhân" của Động Sơn thiền sư để giải đáp. Ngũ vị hồi hưu chính thiên là: Chính trung thiên, thiên trung chính, chính trung lai, thiên trung chí, kiêm trung đáo. Tọa độ vừa thay đổi, thì cao thấp lớn nhỏ nóng lạnh cũng đều theo đó mà thay đổi. Băng có thể làm lửa, lửa có thể không nóng. Thuyết tọa độ này của Thiền tông tiếp nối Lão Trang (Lão Tử nói: "Cao thấp sánh với nhau"; Trang Tử nói: "Ví bằng từ chỗ biến đổi của nó mà nhìn, thì trời đất từng không thể trong một cái chớp mắt; từ chỗ không đổi của nó mà nhìn, thì vật và ta đều vô cùng vậy"). Lại có phần thông với thuyết tương đối của Einstein. Hơn nữa, cùng một nguyên lý với hiện tượng hạt nhân rằng phàm những gì không thể đảo ngược thì đều có thể đảo ngược. Thiền tông chủ yếu dùng điều này để giải thích một chữ "cơ". Nóng lạnh cũng là việc ở đầu mối cơ duyên. Nóng lạnh kỳ thực chỉ giống như bóng con thỏ trong trăng soi lên bậc thềm ngọc.

Cho nên Tuyết Đậu thiền sư có kệ rằng:

Buông tay lại đồng vạn nhẫn nhai

Chính thiên hà tất phải an bài

Lưu ly cổ điện chiếu minh nguyệt

Nhịn cười Hàn Lư luống lên thềm

Hàn Lư là chó quý, nó đuổi theo bóng thỏ trong trăng nên luống cuống vô ích.

Nóng lạnh chốn nhân gian chẳng qua là chuyện yêu đương, chỗ này cũng có chốn không có nóng lạnh sao? Hơn nữa cũng chẳng cần ở năm vị hồi hưu chính thiên. Một buổi sáng nọ, ngồi cùng Nghi Huệ bên sườn núi, giảng bàn về việc thế nào là "thái thượng vong tình". Nghi Huệ nói: "Trong Hồng Lưu Mộng, người 'thái thượng vong tình' không phải là Miệu Ngọc, mà là Giả Bảo Ngọc cùng Lâm Đại Ngọc và Tình Văn. Ở chỗ Tây Vương Mẫu chốn Dao Trê, đồng nam đồng nữ gặp nhau, như hoa lê đối với hoa đào, không vướng mắc tình ái. Đáng tiếc vừa động tâm, liền bị phạt đầu thai xuống cõi trần làm người, chuyến này là để yêu đương triệt để, thế nhưng khoảnh khắc hai người đối diện, sẽ cảm thấy tất cả vấn đề cõi trần đều không còn nữa, vẫn là tâm cảnh của đồng nam đồng nữ ấy."

Sự vĩ đại của một bộ Hồng Lưu Mộng nằm ở chỗ tình si của Giả Bảo Ngọc với Lâm Đại Ngọc và Tình Văn, lại lấy "thái thượng vong tình" làm cảnh giới.

Một bộ Hồng Lưu Mộng, không phải là bóng thỏ trong trăng trên bậc thềm điện cổ lưu ly, mà là nét chữ khắc trên một hòn ngoan thạch ở cõi Thái Hư Huyễn Cảnh Ly Hận Thiên. Genji Monogatari của Nhật Bản không có cảnh giới này. Kim Bình Mê lại càng không có. Faust của Goethe cũng không có cảnh giới này.

Dân tộc Hán dẫu ở chốn sinh tử của chiến tranh cách mạng thì cũng vẫn có thái thượng vong tình, giống như trong đại hàn khốc thử mà không có nóng lạnh.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.