Thiền Thị Nhất Chi Hoa

Lượt đọc: 625 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tắc Thứ Bảy Mươi: Bỏ Qua Yết Hầu Môi Miệng Thì Nói Thế Nào

❊ ❊ ❊

Cử: Tuyết Đậu, Ngũ Phong, Vân Nham, cùng hầu cận Bách Trượng Thiền Sư. Bách Trượng hỏi Tuyết Đậu: "Bỏ qua yết hầu môi miệng, ngươi nói thế nào?" Tuyết Đậu thưa: "Thỉnh Hòa thượng nói thay cho." Bách Trượng bảo: "Chẳng từ chối nói với ngươi, chỉ sợ về sau làm mất con cháu của ta."

Trời không có miệng, trời không tự nói, mà do con người nói thay. Đại tự nhiên vốn do vạn vật để cất tiếng, để biểu hiện. Bách Trượng hỏi Tuyết Đậu: "Bỏ qua yết hầu môi miệng, ngươi nói thế nào?" Tuyết Đậu đáp "Thỉnh Hòa thượng nói thay cho", chính là cái ý trời không tự nói, mà do con người nói thay. Đệ tử làm trời, thầy ngược lại làm người, Thiền tông không hề kỵ húy sự vượt phạm này.

Tuyết Đậu Thiền Sư tụng rằng:

"Thỉnh Hòa thượng nói thay cho,

Đầu hổ mọc sừng ra cỏ hoang.

Mười châu xuân tận hoa tàn úa,

Rừng san hô thắm nắng chói chang."

Câu "đầu hổ" là nói phá bỏ lệ thường, câu "mười châu san hô" là nói phù hoa tận cùng thì một lời mới là chân thật. Thế nhưng, Tuyết Đậu vẫn chưa tụng được cái ý "trời do người nói thay".

Năm xưa cùng anh trai đi Nhật Bản, đến vùng Kansai xem di tích của Toyotomi Hideyoshi. Thời kỳ Momoyama trong lịch sử Nhật Bản nổi tiếng là thanh tao và phồn hoa, nhưng bản thân Toyotomi Hideyoshi chỉ lo đánh chiếm thiên hạ, rồi để cho người trong thiên hạ tạo ra những thứ đẹp đẽ. Tự nhiên sẽ xuất hiện những mỹ nhân biết ca múa, xuất hiện văn nhân biết viết chữ vẽ tranh, xuất hiện Sen no Rikyu làm trà đạo, xuất hiện trăm nghề thủ công có thể xây dựng cung điện sân vườn, chế tác đồ dùng và y phục; đó đều là vẻ đẹp của văn hóa Momoyama. Toyotomi Hideyoshi chỉ làm mùa xuân, còn để cho thế nhân làm nước xuân, hoa xuân. Đến tận ngày nay, di vật của Toyotomi Hideyoshi, như chiếc yên ngựa đi trận của ông, những quả cầu vàng vẫn sáng rực như mới, xem xong vẫn khiến người ta thấy tinh thần phấn chấn. Những bộ chiến bào hay y phục thường ngày của Toyotomi Hideyoshi, màu sắc thật sự rất đẹp. Ông đâu có cố ý chọn lựa, vậy mà chỉ có ông mới mặc nổi. Tôi nhìn mà lập tức nghĩ đến, thời Hán Đường của Trung Quốc xa xưa hơn nhiều so với thời Asuka, thời Hakuhō và thời Momoyama của Nhật Bản, nhưng nguyên lý xây dựng văn minh thì giống nhau, đều là trời không tự nói, mà do người nói thay. Hiện nay muốn tái xây dựng văn vật, cũng cần phải có "trời" trước đã, mà chỉ có cách mạng mới có thể là sự khai sáng từ trời.

Bách Trượng Thiền Sư đáp lời Tuyết Đậu rằng: "Ta không nói thay cho ngươi, sợ rằng về sau sẽ làm mất con cháu của ta." Chính là sợ người đời sau chỉ biết do người nói thay, mà không biết có cái trời không tự nói.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.