Thiền Thị Nhất Chi Hoa

Lượt đọc: 625 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tắc Thứ Bảy Mươi Tư: Kim Ngưu "Bồ Tát Tử Ăn Cơm Lại"

❊ ❊ ❊

Cử: Pháp tử của Mã Tổ là Kim Ngưu hòa thượng mỗi khi đến giờ trai, lại tự mình mang thùng cơm múa trước tăng đường, cười ha hả, nói: "Bồ Tát tử ăn cơm lại." (Tuyết Đậu thiền sư nói: Tuy là như vậy, nhưng Kim Ngưu không phải là lòng tốt.) Tăng hỏi Trường Khánh thiền sư: "Người xưa nói 'Bồ Tát tử ăn cơm lại', ý chỉ thế nào?" Trường Khánh đáp: "Rất giống nhân dịp trai tăng mà tán thán."

Từ xưa đến nay về chuyện ăn uống, chưa có phong cảnh nào đẹp như vị tăng này mỗi giờ trai lại tự mình mang thùng cơm ra múa. Trong "Kinh Thi" và "Lễ Ký" có ghi chép về việc cúng tế, yến tiệc rượu và ăn uống thường ngày, cái hay là ở chỗ có lễ nghi, còn cao hơn cả cái đẹp. Hậu thế như thời Tấn có Hà Tăng mỗi ngày ăn mất vạn tiền, hay như người đời Minh là Trương Đại ghi chép trong "Đào Am Mộng Ức" về các món như sữa, thì lại thiên về xa xỉ và tinh vi. Không bằng những gì người Nam Tống ghi trong "Đông Kinh Mộng Hoa Lục" về các món ăn hàng quán ở Biện Lương trước khi bị quân Kim đánh chiếm, mang dáng vẻ phong thái thịnh thế của muôn dân. Còn "Tùy Viên Thực Phổ" thì chỉ có nấu nướng chứ không có được phong cảnh này. Việc Kim Ngưu hòa thượng mỗi giờ trai lại tự mình mang thùng cơm ra múa, thật sự rất khỏe khoắn, khiến người ta liên tưởng đến một ngày thời tiết đẹp đẽ của cả ngôi chùa vào giờ trai hôm ấy.

Trong ký ức và tưởng tượng của tôi, luôn kết hợp lễ nghi ăn uống trong "Kinh Thi", "Lễ Ký" với sự phồn hoa thái bình của hàng quán trong "Đông Kinh Mộng Hoa Lục", cùng nỗi gian nan và niềm vui trong ba bữa cơm thường nhật của những gia đình nghèo khó từ thời Dân Quốc. Những hình thức ấy hợp lại với nhau, còn việc Kim Ngưu hòa thượng giờ trai lại tự mình mang thùng cơm múa, gọi "Bồ Tát tử ăn cơm lại", chính là sự khỏe khoắn thông suốt mọi hình thức ấy. Ông ấy cười vui vẻ, chỉ có trẻ con mới có thể cười vui vẻ như vậy vào giờ ăn.

Nhưng ăn uống quả thực là việc lớn. Từ xưa đến nay, con người vì nó mà đổ bao nhiêu nước mắt, đi bao nhiêu nước cờ hiểm hóc. Phàm là những thứ tốt đẹp nhất, đằng sau đều mang khí phách "người thiện không đến, kẻ đến không thiện", cho nên Tuyết Đậu mới nói: Kim Ngưu hòa thượng không phải là lòng tốt. Thế nhưng ở chỗ hiểm hóc này lại có một bước ngoặt. Tăng hỏi Trường Khánh: "Người xưa nói 'Bồ Tát tử ăn cơm lại', ý chỉ thế nào?" Trường Khánh đáp: "Rất giống nhân dịp trai tăng mà tán thán." Chỉ riêng phong cảnh đẹp của giờ trai hôm nay, một lời đã khiến bao gian nan khổ cực đều quên hết.

Cho nên Tuyết Đậu thiền sư lại tụng rằng:

Trong bóng mây trắng cười ha hả

Hai tay bưng đến trao cho người

Nếu là Kim Mao Sư Tử hành

Ba ngàn dặm ngoài thấy sai nhầm

Việc người xưa thánh hiền làm, đều là đi khắp thiên hạ, rành rành không nghi ngờ gì, nhưng lại như thể không đúng, tựa như sự mập mờ sáng tỏ trong bóng mây trắng kia.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.