Thời mà những điều ước hãy còn hiệu nghiệm, có một hoàng tử bị mụ phù thủy già yểm bách và giam cầm trong một chiếc lò sắt giữa chốn rừng sâu. Hoàng tử đã trải qua nhiều năm tháng ở đó mà không ai có thể giải cứu. Cho đến một ngày, một nàng công chúa bị lạc đường trong rừng, không sao tìm lại được vương quốc của vua cha. Sau chín ngày lang thang phiêu dạt, cuối cùng nàng đã đến trước chiếc lò sắt. Từ trong lò, một giọng nói vang lên hỏi nàng rằng: "Ngươi từ đâu đến, và định đi đâu?" Nàng đáp: "Ta bị lạc mất vương quốc của cha ta, và không thể tìm đường về nhà."

Giọng nói từ bên trong lò sắt liền cất lên: "Ta sẽ giúp ngươi về nhà, và thực sự là rất nhanh chóng, nếu ngươi hứa làm theo những gì ta muốn. Ta là con trai của một vị vua vĩ đại hơn cha ngươi rất nhiều, và ta sẽ lấy ngươi làm vợ."

Nàng vô cùng sợ hãi, thầm nghĩ: "Trời ơi! Ta làm sao có thể chung sống với một chiếc lò sắt chứ?" Nhưng vì quá khao khát được trở về đoàn tụ với phụ vương, nàng đành hứa sẽ làm theo ý chàng. Chàng bèn bảo: "Ngươi phải quay lại đây, mang theo một con dao để cạo một lỗ trên lớp sắt này." Đoạn, chàng giao cho nàng một người đồng hành đi bên cạnh mà không nói một lời nào, chỉ trong hai tiếng đã đưa nàng về đến tận nhà. Cảnh tượng vô cùng vui mừng tại lâu đài khi công chúa trở về; vị vua già ôm chầm lấy cổ nàng và hôn hít hồi lâu. Thế nhưng, lòng nàng lại vô cùng trĩu nặng, nàng thưa rằng: "Cha yêu dấu, con đã phải chịu biết bao khổ sở! Con suýt chút nữa chẳng thể nào thoát khỏi khu rừng rậm vĩ đại kia nếu không tình cờ gặp một chiếc lò sắt. Nhưng con buộc lòng phải hứa sẽ quay lại đó, giải thoát cho nó và kết duyên cùng nó." Nghe vậy, vị vua già hoảng sợ đến mức suýt ngất đi, bởi ngài chỉ có mỗi một cô con gái này. Do đó, hai cha con quyết định sẽ cử con gái của người thợ xay, một thiếu nữ vô cùng xinh đẹp, đi thay thế nàng. Họ đưa cô ta đến đó, trao cho một con dao và bảo cô ta cạo chiếc lò sắt. Cô ta cạo suốt hai mươi bốn tiếng đồng hồ nhưng chẳng thể cạo tróc nổi dù chỉ là một mẩu vụn nhỏ. Khi trời hửng sáng, một giọng nói trong lò vang lên: "Ta thấy hình như trời đã sáng ở bên ngoài rồi." Cô ta đáp: "Thiết nghĩ cũng vậy; hình như tôi nghe thấy tiếng cối xay của cha tôi."

"Hóa ra ngươi là con gái của một tên thợ xay! Vậy thì hãy xéo đi ngay lập tức, và bảo công chúa tới đây." Cô ta liền lập tức bỏ đi, thuật lại cho vị vua già nghe rằng người đàn ông trong lò không thèm lấy cô ta mà chỉ khăng khăng đòi công chúa. Tuy nhiên, họ vẫn còn một người con gái của lão chăn heo, thậm chí còn xinh đẹp hơn cả cô con gái thợ xay, và họ quyết định ban cho cô ta một đồng vàng để thay công chúa đến chiếc lò sắt. Thế là cô ta được đưa đến đó, và cũng phải cạo lò suốt hai mươi bốn tiếng đồng hồ. Dẫu vậy, cô ta chẳng làm nên tích sự gì. Khi trời rạng sáng, một giọng nói từ trong lò thét lên: "Ta thấy hình như ngoài trời đã sáng!" Rồi cô ta đáp: "Tôi cũng thấy thế; hình như tôi nghe tiếng tù và của cha tôi đang thổi."

"Thế thì ngươi là con gái của một tên chăn heo rồi! Hãy cút đi ngay, và bảo công chúa đến đây, đồng thời nhắn với nàng rằng mọi chuyện phải được thực hiện đúng như đã hứa; nếu nàng không tới, vương quốc này sẽ bị tàn phá và hủy diệt hoàn toàn, không còn hòn đá nào chồng lên hòn đá nào." Nghe những lời ấy, công chúa bật khóc nức nở, nhưng giờ đây chẳng còn cách nào khác ngoài việc giữ trọn lời hứa. Nàng bèn từ biệt phụ vương, giấu một con dao vào túi áo rồi lên đường tìm chiếc lò sắt trong rừng sâu. Khi đến nơi, nàng bắt đầu cạo, và lớp sắt liền nhường chỗ; chỉ sau hai tiếng đồng hồ, nàng đã cạo được một cái lỗ nhỏ. Nàng ghé mắt nhìn vào bên trong, thấy một chàng trai tuấn tú vô cùng, ánh lên vẻ rực rỡ của vàng ngọc và châu báu quý giá, khiến tâm can nàng ngây ngất niềm vui sướng. Nàng liền tiếp tục cạo, nới rộng cái lỗ đến mức chàng có thể bước ra ngoài. Khi ấy, chàng bảo: "Nàng là của ta, và ta là của nàng; nàng là hiền thê của ta, và đã cứu rỗi cuộc đời ta." Chàng muốn đưa nàng cùng về vương quốc của mình, nhưng nàng tha thiết nài xin chàng cho phép được về thăm cha một lần nữa. Hoàng tử ưng thuận, nhưng dặn rằng nàng không được nói với cha quá ba từ, rồi phải quay lại ngay lập tức. Nàng trở về nhà, nhưng lại nói quá ba từ, và ngay lập tức chiếc lò sắt biến mất, bị cuốn đi thật xa qua những ngọn núi thủy tinh và những thanh kiếm sắc bén cắm ngược; thế nhưng hoàng tử đã được giải thoát và không còn bị giam cầm trong đó nữa.

Sau sự việc ấy, nàng từ biệt phụ vương, mang theo một ít tiền – dẫu chẳng nhiều nhặn gì – rồi quay lại khu rừng lớn để tìm chiếc lò sắt, nhưng tìm mãi chẳng thấy bóng dáng đâu. Nàng ròng rã kiếm tìm suốt chín ngày đêm, cho đến khi cơn đói cào xé dữ dội khiến nàng chẳng biết phải làm sao, bởi nàng kiệt sức đến mức không thể sống nổi nữa. Khi chiều buông, nàng leo lên một cái cây nhỏ và quyết định qua đêm ở đó vì sợ thú dữ. Gần đến nửa đêm, nàng nhìn thấy một ánh sáng leo lét ở đằng xa, và thầm nghĩ: "A, ơn trời, ta được cứu rồi!" Nàng trèo xuống cây, hướng về phía có ánh sáng mà đi, vừa đi vừa cầu nguyện. Chẳng mấy chốc nàng đến trước một ngôi nhà nhỏ cũ kỹ, xung quanh mọc đầy cỏ dại và có một đống củi nhỏ chất trước cửa. Nàng tự hỏi: "Ôi, ta đã lạc đến chốn nào thế này," rồi ghé mắt nhìn qua cửa sổ. Bên trong chẳng thấy gì ngoài những con cóc, lớn có nhỏ có, duy chỉ có một chiếc bàn bày la liệt rượu và thịt quay, cùng những chiếc đĩa và ly bằng bạc lấy làm sang trọng. Lấy hết can đảm, nàng bước đến gõ cửa. Con cóc béo lên tiếng kêu:

Cô hầu gái nhỏ màu xanh,

Hầu gái chân thọt lanh chanh,

Chú cún con chân thọt đành hanh,

Nhảy nhót quanh loanh quanh,

Ra xem ai đứng bên mành là ai:

Và một con cóc nhỏ liền nhảy ra mở cửa cho nàng. Khi nàng bước vào, tất cả đều cất tiếng chào đón và mời nàng ngồi xuống. Chúng hỏi: "Ngươi từ đâu đến, và đang đi đâu?" Nàng bèn kể lại toàn bộ cơ sự đã xảy ra với mình: rằng vì đã phạm vào lời dặn không được nói quá ba từ nên chiếc lò sắt lẫn hoàng tử đều đã biến mất, và giờ đây nàng phải bươn chải qua muôn trùng đồi núi để kiếm tìm cho kỳ được chàng. Khi ấy, con cóc già béo ú liền cất giọng:

Cô hầu gái nhỏ màu xanh,

Hầu gái chân thọt lanh chanh,

Chú cún con chân thọt đành hanh,

Nhảy nhót quanh loanh quanh,

Mau mang cái tráp lớn mang nhanh ra nào:

Con cóc nhỏ liền đi lấy tráp mang ra. Sau đó, chúng dọn đồ ăn thức uống cho nàng, rồi dẫn nàng đến một chiếc giường êm ái được làm khéo léo, mang lại cảm giác mềm mại như lụa là nhung gấm. Nàng phó mặc cho ơn trên, ngả mình lên giường và chìm vào giấc ngủ. Sáng hôm sau, nàng thức dậy và được con cóc già trao cho ba chiếc kim lấy từ chiếc hộp lớn để mang theo bên mình; nàng sẽ rất cần đến chúng, bởi con đường phía trước đòi hỏi nàng phải vượt qua một ngọn núi thủy tinh cao ngất, vượt qua ba lưỡi kiếm sắc bén cắm ngược và một hồ nước lớn. Nếu hoàn thành tất cả những điều đó, nàng sẽ tìm lại được người thương. Đoạn, cóc trao cho nàng ba món vật phẩm và dặn phải nâng niu gìn giữ cẩn thận hơn hết thảy: ba chiếc kim khâu lớn, một chiếc bánh xe cày, và ba hạt dẻ. Với những thứ đó trong tay, nàng tiếp tục hành trình. Khi đến ngọn núi thủy tinh trơn trượt vô cùng, nàng cắm ba chiếc kim lần lượt vào đằng sau rồi đằng trước đôi chân, nhờ thế mà leo qua được; vượt qua rồi, nàng cẩn trọng giấu chúng vào một nơi đã đánh dấu kỹ càng. Tiếp đến, nàng đụng độ ba thanh kiếm sắc bén cắm ngược, bèn ngồi lên chiếc bánh xe cày của mình và lăn qua chúng. Cuối cùng, nàng đặt chân đến trước một hồ nước lớn, và sau khi vượt qua đó, nàng tới một lâu đài nguy nga tráng lệ. Nàng bước vào và xin được làm việc; nàng nói mình chỉ là một cô gái nghèo khó và muốn được thuê mướn. Dù vậy, nàng thừa biết hoàng tử – người mà nàng từng giải cứu khỏi chiếc lò sắt trong khu rừng lớn – đang ở chính trong lâu đài này. Thế là nàng được nhận vào làm một nữ tì rửa bát với mức tiền công rẻ mạt. Tuy nhiên, bên cạnh hoàng tử lúc bấy giờ đã có một thiếu nữ khác mà chàng muốn cưới làm vợ, bởi chàng đinh ninh rằng nàng công chúa kia đã chết từ lâu.

Vào buổi tối, khi đã rửa dọn xong xuôi và rảnh rỗi, nàng thọc tay vào túi và chạm phải ba hạt dẻ mà con cóc già đã tặng. Nàng dùng răng cắn vỡ một hạt, toan ăn nhân bên trong thì ôi thôi, kì diệu thay, ẩn chứa bên trong lại là một bộ xiêm y vương giả vô cùng lộng lẫy! Khi cô dâu sắp cưới hay tin liền tìm đến ngỏ ý muốn mua lại chiếc váy, miệng xuýt xoa: "Đây chẳng phải là xiêm y dành cho một đứa hầu gái." Nhưng nàng đáp lời rằng không, nàng không bán; thế nhưng nếu cô dâu đồng ý ban cho nàng một ân huệ, nàng sẽ nhường lại chiếc váy ấy. Ân huệ đó chính là được phép ngủ lại một đêm trong phòng của tân lang. Vì chiếc váy quá đỗi xinh đẹp và chưa từng sở hữu món đồ nào nhường ấy, cô dâu liền gật đầu ưng thuận. Khi đêm đến, cô dâu bảo với phu quân tương lai: "Con nhỏ ngốc nghếch kia sẽ ngủ trong phòng của chàng đấy." Chàng đáp: "Nàng đã bằng lòng thì ta cũng chẳng ngại." Dẫu vậy, cô dâu đã lén chuốc cho chàng một ly rượu có pha sẵn thuốc mê. Thế là chú rể cùng cô hầu rửa bát cùng đi vào phòng ngủ, và chàng say ngủ mê mệt đến mức nàng chẳng tài nào đánh thức được.

Suốt đêm hôm ấy, nàng khóc lóc thảm thiết và van dã: "Chính ta đã giải thoát cho chàng khi chàng bị giam trong lò sắt chốn rừng hoang, ta đã cất công tìm kiếm chàng, vượt qua núi thủy tinh, ba thanh kiếm sắc và cả hồ nước lớn mới tìm được đến đây, vậy mà chàng vẫn chẳng màng đoái hoài tới ta!"

Bọn gia nhân túc trực ngoài cửa phòng đã nghe rõ mồn một tiếng khóc than suốt đêm dài ấy của nàng, và đến sáng liền tâu lại sự tình với chủ nhân. Đến tối hôm sau, khi đã dọn dẹp xong xuôi, nàng đập vỡ hạt dẻ thứ hai, và bên trong lộ ra một bộ xiêm y còn lộng lẫy hơn bội phần. Khi nhìn thấy nó, cô dâu lại thèm thuồng muốn mua cho bằng được. Song cô gái nhất quyết không nhận tiền, chỉ nài xin được một lần nữa ngủ lại trong phòng của tân lang. Lại nói, cô dâu tiếp tục chuốc thuốc mê cho chàng, khiến chàng ngủ say đến mức chẳng màng hay biết gì. Thế nhưng cô hầu rửa bát vẫn ôm mặt khóc lóc suốt đêm, đoạn trường cất lời: "Chính ta đã giải thoát cho chàng khi chàng bị giam trong lò sắt chốn rừng hoang, ta đã cất công tìm kiếm chàng, vượt qua ngọn núi thủy tinh, ba thanh kiếm sắc bén và cả hồ nước lớn mới tìm thấy chàng, vậy mà sao chàng vẫn nhẫn tâm không thèm nghe tiếng ta!" Bọn gia nhân ngồi bên cửa phòng, lắng nghe tiếng khóc tỉ tê suốt đêm thâu của nàng, và sáng hôm sau lại báo cáo với chủ nhân. Đến tối thứ ba, sau khi hoàn tất công việc rửa ráy dọn dẹp, nàng mở hạt dẻ thứ ba ra; bên trong là một bộ xiêm y còn diễm lệ hơn nữa, cứng đờ bởi những sợi vàng ròng nguyên chất. Trông thấy thế, cô dâu khao khát có được cho bằng được, nhưng thiếu nữ chỉ chịu nhượng lại với điều kiện được ngủ lại trong phòng tân lang lần thứ ba. May thay, hoàng tử lần này đã đề cao cảnh giác và lén đổ ly thuốc mê đi. Thế nên, khi nàng vừa cất tiếng khóc than: "Hỡi người thương dấu, chính ta là kẻ đã giải cứu chàng khỏi chiếc lò sắt trong khu rừng hoang tàn đáng sợ ấy," hoàng tử liền giật mình bật dậy, thốt lên: "Nàng mới chính là ái phi đích thực của ta, nàng là của ta, và ta là của nàng." Ngay trong đêm đó, khi trời vẫn chưa sáng, chàng cùng nàng lên xe ngựa cao sang, đồng thời lấy đi những bộ xiêm y của mâu giả để ả không thể cất bước đuổi theo. Khi đến hồ nước lớn, họ cùng chèo thuyền vượt qua; tới chỗ ba lưỡi kiếm sắc bén, họ ngồi lên bánh xe cày để lăn qua; và khi đến ngọn núi thủy tinh, họ cắm ba chiếc kim khâu xuống để leo lên, cứ thế cuối cùng họ cũng trở về được ngôi nhà nhỏ cũ kỹ ngày nào. Nhưng khi bước vào bên trong, ôi chao, ngôi nhà đã biến thành một lâu đài nguy nga lộng lẫy, tất cả lũ cóc đều đã được giải trừ phép thuật để trở về hình hài những hoàng tử công chúa ngập tràn hạnh phúc. Hôn lễ linh đình sau đó được cử hành, và hoàng tử cùng công chúa ở lại ngự trị trong lâu đài – nơi rộng lớn hơn hẳn cung điện của phụ vương họ. Về phần vị vua già, vì quá đau buồn khi phải sống thui thủi một mình, họ liền phái người đón ngài về cùng chung sống, và thế là họ cai trị cả hai vương quốc, sống trọn đời hạnh phúc bên nhau trong nghĩa phu thê.

Chú chuột nhỏ chạy thoăn thoắt,

Truyện đến đây là hết.