Một chú chim sẻ làm tổ trong chiếc tổ nhép của loài nhạn và sinh được bốn con chim non. Khi chúng đã mọc đủ lông đủ cánh, vài đứa trẻ nghịch ngợm đã giật sập tổ xuống, nhưng may mắn thay, tất cả bầy chim đều bay thoát an toàn trong cơn gió lốc. Chim cha khi ấy vô cùng đau lòng vì nghĩ rằng các con đã bay ra ngoài bươn chải giữa đời mà mình chưa kịp dặn dò chúng mọi bề nguy hiểm cũng như chỉ dạy cách ứng phó với từng hoàn cảnh. Vào mùa thu, rất nhiều chim sẻ tụ hội lại trên một cánh đồng lúa mì, và tại đó, chim cha đã gặp lại bốn đứa con, vui mừng khôn xiết dẫn chúng về nhà.

“À, các con yêu dấu của ta, suốt cả mùa hè qua ta đã đau lòng khôn xiết vì các con bay đi trong gió bão mà không có ta dạy dỗ; hãy lắng nghe lời ta, hãy vâng lời cha và luôn cẩn trọng đề phòng. Những chú chim nhỏ phải đối mặt với vô vàn hiểm họa lớn lao!” Rồi nó hỏi đứa con cả rằng nó đã trải qua mùa hè ở đâu và tự kiếm sống bằng cách nào? “Con ở trong các khu vườn, tìm sâu bọ và giun nhỏ cho đến khi anh đào chín.” “À, con trai ta,” chim cha nói, “những món ngon vật lạ thì chẳng chê vào đâu được, nhưng chúng ẩn chứa vô vàn rủi ro; vì thế từ nay con phải hết sức cẩn thận, đặc biệt là khi thấy người ta đi lại trong vườn mang theo những chiếc sào xanh dài rỗng ruột và có một lỗ nhỏ ở đầu.” “Dạ thưa cha, nhưng nhỡ đâu có một chiếc lá xanh nhỏ được dán che lỗ đó bằng sáp thì sao ạ?” đứa con hỏi. “Con đã thấy điều đó ở đâu?” “Trong khu vườn của một thương gia ạ,” chú chim non đáp.

“Ôi con trai ta, người buôn kẻ bán vốn tinh ranh lắm,” chim cha nói. “Nếu con đã từng sống giữa những kẻ từng trải sự đời, hẳn con đã học được kha khá sự khôn ngoan lọc lọi của thế gian, chỉ là hãy biết dùng cho đúng chỗ và chớ nên quá tự phụ.” Sau đó, nó hỏi đứa con thứ hai: “Thế con đã trải qua thời gian qua ở đâu?” “Ở chốn hoàng cung ạ,” đứa con đáp. “Chim sẻ và những chú chim non ngốc nghếch chẳng làm được tích sự gì ở nơi đó—ở đó người ta chỉ thấy toàn vàng bạc, nhung lụa, gấm vóc, áo giáp, cương ngựa, chim ưng, cú mèo và diều hâu; con hãy cứ quẩn quanh chuồng ngựa nơi người ta rảy yến mạch hoặc đập lúa, may ra vận may sẽ ban cho con hạt ngô hạt lúa hằng ngày trong yên bình.” “Dạ thưa cha,” đứa con nói, “nhưng khi những kẻ chăn ngựa giăng bẫy, đặt cạm và thòng lọng trong lớp rơm rạ, thì không ít con đã sa lưới.”

“Con đã thấy điều đó ở đâu?” chim cha hỏi. “Ở hoàng cung, giữa đám lược trược chăn ngựa ạ.” “Ôi con trai ta, đám trẻ ở chốn vương phủ toàn lũ hư hỏng! Nếu con đã đến hoàng cung, sống giữa chốn lầu son gác tía mà không bị rụng lấy một chiếc lông nào, thì hẳn con đã học hỏi được kha khá điều hay, và sẽ thừa sức xoay sở giữa cuộc đời này, nhưng hãy nhớ quan sát trước sau ngó trên ngó dưới, bởi vì loài sói vẫn thường nuốt chửng cả những con chó khôn ngoan nhất.” Chim cha tiếp tục tra hỏi đứa con thứ ba: “Thế con đã tìm kiếm sự an toàn ở đâu?” “Con thường quanh quẩn bên những chiếc thùng vỡ và dây thừng dọc theo các con đường xe chở hàng và đường cái quan, đôi khi cũng kiếm được một hạt ngô hay hạt đại mạch.” “Đó quả là món ăn tao nhã,” chim cha nói, “nhưng con hãy cẩn trọng với việc mình làm và quan sát thật kỹ lưỡng, nhất là khi thấy ai đó cúi xuống nhặt một hòn đá, thì lúc đó chẳng còn mấy thời gian để chần chừ đâu.”

“Điều đó đúng ạ,” đứa con đáp, “nhưng nhỡ có kẻ đã giấu sẵn một mẩu đá hay quặng trong ngực áo hoặc trong túi thì sao ạ?” “Con đã thấy điều đó ở đâu?” “Giữa chốn sơn cước, thưa cha; khi đi ra ngoài, họ thường mang theo những mẩu quặng nhỏ.” “Người miền núi là những người lao động cần cù và vô cùng tháo vát. Nếu con đã từng sống giữa những thanh niên miền núi, con đã thấy và học hỏi được nhiều điều, nhưng khi đến đó hãy cẩn thận, vì không ít chú chim sẻ đã phải bỏ mạng nơi tay những cậu trai miền núi.” Cuối cùng, chim cha quay sang đứa con út: “Còn con, chú chim non chuyên hót líu lo của ta, con xưa nay vẫn là đứa ngốc nghếch và yếu ớt nhất; hãy ở lại với ta, ngoài kia có biết bao loài chim dữ tợn, độc ác với chiếc mỏ quặp và bộ vuốt dài, luôn rình rập những chú chim non khốn tội để nuốt chửng. Hãy cứ sống cùng đồng loại, tìm nhặt những con nhện nhỏ và sâu bọ trên cây hoặc quanh nhà, rồi con sẽ được sống lâu trong bình yên.”

“Thưa cha kính yêu, kẻ nào tự nuôi sống bản thân mà không làm tổn hại đến người khác thì ắt có cuộc sống êm ấm, và sẽ chẳng có con diều hâu, đại bàng hay chim cắt nào có thể làm hại nó nếu nó biết phó thác bản thân cùng nguồn thức ăn chính đáng của mình, vào mỗi buổi chiều và buổi sáng, một cách thành kính lên Thiên Chúa—Đấng là Cở đồ và Đấng Bảo quản mọi loài chim chóc trong rừng rậm lẫn thôn làng, Đấng cũng hằng lắng nghe tiếng kêu van và lời cầu nguyện của lũ quạ non, bởi chẳng có một con chim sẻ hay chim rẽ giun nào rơi xuống đất mà lại ngoài ý muốn của Ngài.” “Con học được điều này ở đâu?” Đứa con đáp, “Khi trận gió lốc cuốn con rời xa cha, con bay đến một ngôi nhà thờ, và suốt cả mùa hè con đã nhặt nhạnh ruồi nhện bám trên cửa kính, đồng thời được lắng nghe những lời giảng đạo ấy. Cha của muôn loài chim sẻ đã nuôi dưỡng con suốt cả mùa hè, che chở con khỏi mọi tai ương và loài chim dữ.”

“Quả thật vậy, con trai yêu dấu của ta, nếu con biết tìm đến chốn nhà thờ nương náu, phụ giúp dọn sạch nhện và ruồi nhặng vo ve, biết kêu cầu Thiên Chúa như lũ quạ non, và phó thác bản thân cho Đấng Tạo Hóa hằng sống hằng hữu, thì mọi sự sẽ tốt lành với con, dẫu cho cả thế gian này có ngập tràn những loài chim ác độc dữ dằn đi chăng nữa.”

Kẻ nào phó thác đường đời cho Chúa,

Lặng lẽ chịu đựng, chờ đợi và cầu nguyện,

Giữ gìn đức tin cùng lương tâm trong sạch,

Ắt chắc chắn được Chúa chở che bảo vệ.