"Ta cứ tưởng cháu đã từng nghe kể về lão Benjermun Ram rồi chứ," Uncle Remus vừa nói với vẻ phớt lờ cố ý, vừa ngừng lại một nhịp.
"Lão nào cơ ạ?" cậu bé hỏi.
"Lão Benjermun Ram ấy. Ta tưởng cháu đã nghe người ta nhắc đến lão từ đời thuở nào rồi chứ lại."
"Ơ kìa, cháu chưa nghe bao giờ đâu, Uncle Remus!" cậu bé vừa cười vừa phân bua. "Chắc hẳn lão là một ông già kỳ cục lắm."
"Thế nào mà chẳng thế," Uncle Remus ra điều triết lý đáp lời. "Cái sự vui vẻ của thời buổi này mà đem so với ngày trước thì chẳng bõ bèn gì; và khối lần ta thấy thiên hạ," ông cụ tiếp lời với giọng châm biếm sâu cay đến mức cậu bé lập tức trở nên nghiêm trang,—"khối lần ta thấy họ cười cợt hết biết, trong khi ta chắc mẩm bản thân họ cũng chẳng biết mình đang cười cái gì nữa cơ. Mà này, điều làm ta bận tâm lại chẳng phải vì họ cười," ông dịu giọng lại đôi chút,—"mà là cái kiểu khúc khích khúc khích, cười tủm tỉm suốt không dứt ấy."
Sau khi đã vạch ra theo một cách mơ hồ và đại khái thứ mà những người lớn tuổi hơn cậu bé có thể được tha thứ vì đã xem như một thứ nền tảng đạo đức, Uncle Remus lại tiếp tục:
"Lão Benjermun Ram này, khi nãy bỗng nhiên hiện lên trong đầu ta, là một trong những tay cựu trào đích thực. Người ta kể lại rằng lão là một tay kéo vĩ cầm có hạng từ thuở xửa thuở xưa—một trong những kẻ mà nếu không nhịp chân thì chẳng tài nào bắt đúng nhịp điệu bài hát cho ra ngô ra khoai. Lão sống lủi thủi một mình tít ngoài khoảng đất hoang mới khai phá rộng lớn, và lão khéo léo đến mức ai nấy đều vô cùng quý mến mỗi khi có hội hè, thế nên hễ tụi muông thú nổi hứng muốn nhún nhảy—mà cái hứng ấy cứ chốc chốc lại nổi lên—thì chẳng còn cách nào khác là phải phái người đi mời bằng được lão Benjermun Ram cùng cây vĩ cầm của lão; và người ta vẫn thường truyền tai nhau," Uncle Remus nói tiếp, đôi mắt nhắm nghiền trong một vẻ ngây ngất nào đó, "rằng khi lão ngả người ra phía sau chiếc ghế dựa và bắt đầu trổ tài, lão có thể kéo những giai điệu cổ xưa ấy bay bổng đến tận mây xanh. Và rồi, khi buổi tiệc tàn, đám muông thú ấy liền chung tay góp sức, mỗi đứa một tay, chất đầy một bao đậu để lão Benjermun Ram mang về nhà."
"Có bận nọ, vừa đúng dịp Giáng sinh, cô Meadows cùng cô Motts và mấy cô tiểu thư liền bàn nhau sẽ tổ chức một bữa tiệc tưng bừng, và họ cho người nhắn tin cho lão Benjermun Ram để mong lão có mặt. Đến khi tới giờ lão Benjermun Ram chuẩn bị lên đường thì trời nổi gió lạnh và mây bắt đầu giăng kín khắp bốn phương—nhưng nào sá gì chuyện đó; lão Benjermun Ram liền với lấy cây gậy chống, gói kỹ cây vĩ cầm vào trong bao, rồi khởi hành đi đến nhà cô Meadows. Lão cứ đinh ninh là mình biết đường, nhưng trời thì cứ lạnh căm căm và ngày càng âm u thêm, cho đến một lúc, chớp mắt cái là lão Benjermun Ram đã bị lạc lối từ lúc nào. Giá như từ đầu lão cứ đi theo con đường cái quan thì sự thể có lẽ đã khác, đằng này lão lại rẽ vào đường tắt, và chẳng đi được bao xa thì lạc đường thật sự. Lão rẽ ngả này, quẹo ngả nọ, rồi lại quẹo sang hướng khác, rốt cuộc vẫn hoàn lạc lối. Có kẻ sẽ ngồi bệt ngay xuống chỗ đứng để suy tính tìm đường, nhưng cái sừng của lão Benjermun Ram chẳng phải tự dưng mà mọc ra mấy nếp nhăn đâu, bởi vì danh tiếng 'lão Dần Đầu Cứng' đã theo lão từ lâu lắm rồi. Lại có kẻ sẽ đứng khựng lại giữa đường rồi cất giọng la hét om sòm để xem có đánh thức được người hàng xóm nào không, thế nhưng lão Benjermun Ram thì cứ cắm cổ lao vào gió rét, hiên ngang bước đi hệt như thể lão chắc mẩm mình không hề đi sai đường. Lão cứ thế tiến bước, nhưng chẳng mấy chốc mà lão bắt đầu cảm thấy cô đơn hiu quạnh, nhất là khi nghĩ đến cảnh cô Meadows, mấy cô tiểu thư cùng toàn thể khách khứa đành phải chịu cảnh vui chơi hết mình mà không có tiếng vĩ cầm đệm theo; và máu trong người lão như đông giá lại mỗi khi nghĩ đến chuyện mình phải ngủ đêm ngoài chốn rừng thiêng nước độc này một mình."
"Mặc dù vậy, lão vẫn tiếp tục lê bước cho đến khi bóng tối buông xuống, rồi lão vẫn cứ đi tiếp, và chẳng mấy chốc thì đến một gò đất nhỏ có khoảnh đất sét vàng. Khi đến nơi, lão dừng lại rảo mắt nhìn xung quanh, và tít đằng xa dưới thung lũng, lão nhìn thấy một ánh đèn đang rọi sáng. Thấy vậy, lão Benjermun Ram liền ba chân bốn cẳng rảo bước tiến về phía ánh sáng ấy hệt như thể đó chính là nơi lão đang tìm kiếm. Chẳng mấy chốc lão đã đến được ngôi nhà có ánh đèn, và, lạy Chúa tôi, lão cứ thế đường hoàng giơ tay gõ cửa chẳng mảy may do dự. Lúc ấy có tiếng ai đó quát lớn từ bên trong:"
"'Ai đấy?'"
"'Tôi là Benjermun Ram, tôi bị lạc đường, và tôi đến xin phép anh cho tôi tá túc qua đêm,' lão đáp."
"Thông thường," Uncle Remus tiếp lời, "lão Benjermun Ram vốn là kẻ ăn nói cộc cằn thô lỗ, nhưng phen này thì đố ai dám chắc là lão không ăn nói cực kỳ lịch thiệp đấy."
"Lúc bấy giờ, tiếng một kẻ ở phía bên kia cánh cửa lên tiếng mời lão Benjermun Ram cứ tự nhiên bước vào. Nghe vậy, lão liền đẩy cửa bước vào, đồng thời cúi gập người chào theo đúng phép tắc của những tay kéo vĩ cầm mỗi khi xuất hiện trước đám đông; nhưng lão vừa dứt cái cúi đầu và đảo mắt nhìn quanh thì đã bắt đầu run lẩy bẩy như thể vừa bị cơn sốt rét rừng quật ngã, bởi vì ngồi ngay trước lò sưởi chính là lão Sói Già, với hàm răng nhe ra trắng ởn và lấp lánh như vừa mới được mài sắc. Nếu lão Benjermun Ram không quá già và cứng khớp thì ta dám cá là lão đã cắm cổ chạy tháo thân rồi, thế nhưng còn chưa kịp nghĩ đến chuyện chuồn lẹ thì lão Sói Già đã chồm dậy, đóng sập cửa lại và cài một chiếc xích sắt to tướng. Lão Benjermun Ram biết thân biết phận mình đã sa vào tròng, bèn cố gắng tỏ ra can đảm hết mức có thể, dù trong lòng thèm khát được đi lạc trong rừng sâu biết bao nhiêu. Lão bèn cúi chào thêm một lần thật thấp, hỏi thăm sức khỏe của Sói Già cùng toàn thể gia quyến, rồi thưa rằng lão chỉ ghé tạm vào để sưởi ấm nhờ và hỏi đường đến nhà cô Meadows, nếu Sói Già tốt bụng chỉ giùm lại đường cái thì lão sẽ xin phép lên đường ngay và vô cùng biết ơn."
"'Đương nhiên rồi, thưa ông Ram,' lão Sói Già vừa nói vừa liếm mép cười gian giảo; 'ông cứ treo cây gậy chống ở góc phòng đằng kia, đặt cái bao xuống sàn, và cứ tự nhiên như ở nhà nhé. Nhà tôi chẳng có gì nhiều nhặn,' hắn ta nói tiếp, 'nhưng có gì thì ông cứ dùng nấy trong lúc ở đây, và tôi cam đoan chúng tôi sẽ chăm sóc ông chu đáo hết mình;' nói đoạn, lão Sói Già cười hô hố và nhe hàm răng trắng nhởn đáng sợ đến mức khiến lão Benjermun Ram suýt chút nữa thì tái phát cơn sốt rét."
"Lúc đó, lão Sói Già liền quăng thêm một khúc củi thông cháy bén vào đống lửa, rồi lỉnh vào căn phòng phía sau. Chẳng mấy chốc, trong lúc lão Benjermun Ram đang ngồi run cầm cập trong đôi giày của mình, lão nghe thấy Sói Già đang thì thầm với vợ:"
"'Bà nó ơi! Bà nó ơi! Vứt béng mẻ thịt xông khói đi—có thịt tươi ăn tối rồi kìa! Vứt béng mẻ thịt xông khói đi—có thịt tươi ăn tối rồi kìa!'"
"Bấy giờ mụ Sói Cái liền cất giọng thật to để lão Benjermun Ram có thể nghe thấy:"
"'Dĩ nhiên là tôi sẽ làm cho ổng một bữa tối ra trò rồi. Chúng ta ở tít tận chốn rừng sâu cách xa xóm làng thế này, chúa mới biết là tôi mừng rỡ nhường nào khi được đón tiếp lão Benjermun Ram đấy.'"
"Lúc đó lão Benjermun Ram nghe thấy mụ Sói Cái đang mài con dao của mụ vào hòn đá—sẹc! sẹc! sẹc!—và mỗi lần nghe tiếng con dao kêu sẹc sẹc, lão lại biết mình đang tiến gần hơn đến cái nồi canh. Lão thừa biết mình chẳng thể tẩu thoát được, và trong lúc đang ngồi suy tính, bỗng trong đầu lão nảy ra ý nghĩ rằng chi bằng mình cứ chơi thêm một khúc nhạc trên cây vĩ cầm trước khi tình hình trở nên tồi tệ nhất. Nghĩ là làm, lão liền cởi dây buộc bao, lấy cây vĩ cầm ra và bắt đầu lên dây—plink, plank, plunk, plink! plunk, plank, plink, plunk!"
Tiếng mô phỏng tiếng lên dây đàn vĩ cầm của Uncle Remus sống động đến mức tạo ra một hiệu ứng giật gân cho dẫu người nghe có kém hào hứng hơn cậu bé đi chăng nữa. Ông thể hiện điều đó với một vẻ thành tâm tuyệt đối, thế nhưng biểu cảm nghiêm nghị trênKhuôn mặt ông cụ lại vô cùng hài hước đến mức không thể kìm ném, khiến đứa trẻ cười rũ rượi đến mức nước mắt tuôn đầm đìa trên mặt. Uncle Remus rất đúng mực khi xem đó là một lời tán dương cho tài năng kể chuyện tuyệt vời của mình, và tiếp tục với một tâm trạng vô cùng phấn khởi:
"Khi mụ Sói Cái nghe thấy thứ âm thanh kỳ lạ đó, dĩ nhiên mụ chẳng hiểu đó là cái quái gì, bèn buông thõng con dao xuống và lắng tai nghe. Lão Benjermun Ram nào có hay biết chuyện đó, lão vẫn tiếp tục lên dây đàn—plank, plink, plunk, plank! Lúc bấy giờ mụ Sói Cái liền húc cùi chỏ vào người lão Sói Già và cất giọng bảo:"
"'Này ông lão! Cái gì thế kia?'"
"Thế là cả hai đứa chúng nó liền vểnh tai lên nghe ngóng, và vừa đúng lúc ấy, lão Benjermun Ram liền vác bầu đàn lên cằm và tấu lên một trong những giai điệu cổ xưa ấy."
"Thế rốt cuộc đó là bài gì vậy hở Uncle Remus?" cậu bé số ruột hỏi với chút vẻ thiếu kiên nhẫn.
"Nếu như ta không mau chóng quên béng mất cái giai điệu ấy khỏi đầu," Uncle Remus tiếp lời; "nó cứ vang lên nhè nhẹ giống như bài hát về câu 'Con cừu bóc bắp ngô bằng tiếng lách cách của chiếc sừng', thế nhưng biết đâu nó lại là bài hát kia về câu 'Xoay chìa khóa đi hỡi các tiểu thư, xoay những chiếc chìa khóa đó đi'. Lão Sói Già và mụ Sói Cái cứ thế ngây người lắng nghe, và càng lắng nghe thì chúng càng đâm ra sợ hãi tột độ, cho đến một lúc cả hai cắm cổ ba chân bốn cẳng tháo chạy thục mạng về phía khu đầm lầy ở phía sau ngôi nhà hệt như thể lũ lính canh đang đuổi sát nút đằng sau vậy."
"Khi lão Benjermun Ram thôi không kéo vĩ cầm nữa, lão chẳng thấy bóng dáng lão Sói Già đâu, và cũng chẳng nghe thấy tiếng mụ Sói Cái đâu. Lão bèn ngó vào căn phòng phía sau: chẳng có con Sói nào ở đó cả. Lão bèn ngó ra hiên sau: chẳng có con Sói nào ở đó cả. Lão bèn ngó vào phòng chứa đồ và chạn bát: vẫn chẳng có con Sói nào ở đó nốt. Thế là lão Benjermun Ram liền sập tất cả các cánh cửa lại rồi khóa chặt mít, và lão lục lọi khắp nơi cho đến khi tìm thấy ít đậu và rơm khô trên gác mái, lão bèn ăn chúng để làm bữa tối, rồi ngả lưng ngay trước lò sưởi ngủ say như chết."
"Sáng hôm sau, lão thức dậy và rảo bước từ rất sớm, rồi rời khỏi nơi đó để tìm đường đến nhà cô Meadows kịp giờ biểu diễn tại buổi tiệc. Khi lão tới nơi, cô Meadows cùng mấy cô tiểu thư liền chạy ào ra cổng để đón chào lão, người này đỡ lấy cái mũ, người kia cầm lấy cây gậy, kẻ khác nữa thì mang giùm cây vĩ cầm, rồi họ đồng thanh cất giọng:"
"'Trời đất ơi, anh Ram! Quái quỷ phương nào mà anh lại lạc đến tận chốn này thế hả? Mừng quá vì anh đã đến. Mọi người mau quây quần lại đây pha cho anh Ram một tách cà phê nóng nào.'"
"Họ làm ra vẻ hoan hô nhiệt liệt đón chào lão Benjermun Ram, cô Meadows, cô Motts và mấy cô tiểu thư là thế đấy, nhưng thưa cậu chủ nhỏ, giữa tôi với cậu và bốn góc giường này mà nói, thì dẫu có hay không có sự góp mặt của ông lão ấy đi chăng nữa, họ vẫn sẽ tổ chức tiệc tưng bừng thôi, bởi vì mấy cô tiểu thư đã sắp xếp thỏa thuận với Bác Thỏ để lão ta làm người nhịp chân giữ nhịp cho họ rồi, và vào những ngày tháng đó, Bác Thỏ chính là một tay nhịp chân cự phách, bạn ạ. Quả thực là như thế đấy."