Cậu chủ nhỏ nhận thấy thím Tempy tỏ ra rất chăm chú theo dõi câu chuyện của bố Jack. Thím không hề đưa ra bình luận nào trong suốt thời gian ông lão người châu Phi kể chuyện, nhưng đôi ngón cái và ngón trỏ của thím cứ bận rộn áng chừng các họa tiết chăn chần trên tạp dề — một dấu hiệu chắc chắn cho thấy sự quan tâm của thím đã bị khơi gợi. Khi bố Jack vừa dứt lời — khi bằng một cử chỉ dứt khoát, quét ngang của bàn tay nhăn nheo, ông cắt đứt sợi dây và để cho anh Sói chết một cách nhục nhã — thím Tempy thở dài một tiếng rồi cất lời:

— Câu chuyện đó cứ văng vẳng trong đầu tôi hệt như một giấc mơ vậy. Nó làm tôi nhớ đến một câu chuyện từng được nghe hồi còn là một cô bé con. Cứ như thể tôi đang nhìn thấy chính mình ngay lúc này, ngồi bệt bên lò sưởi để lắng nghe cụ ông Monk. Bác biết cụ Monk mà, bác Remus. Thế nào bác cũng phải biết chứ. Mấy người ở tận trinh xứ Virginia ấy. Tôi thề có Chúa, nghe lại thấy ngớ ngẩn làm sao. Bác Remus, tôi chắc mẩm là bác biết cụ Monk.

Lần đầu tiên sau nhiều ngày, cậu chủ nhỏ thấy bác Remus có vẻ mặt nghiêm túc. Bác chồm người tới trước, buồn rầu lắc đầu khi đăm đăm nhìn vào đống lửa.

— Ôi chao, thím Tempy! — bác thở dài ngao ngán — đừng có ai trong chúng ta hoài niệm về những ngày tháng cũ ấy nữa. Thứ bánh ngon đến mấy rồi cũng có lúc chua. Chuyện hôm qua đối với chúng ta còn là lúc thế giới này chưa bắt đầu đối với đứa trẻ này cơ. Tôi nhìn nhận vấn đề là thế đấy.

— Đó là lời chân lý của Chúa đấy, bác Remus! — thím Tempy đầy thành kính thốt lên — và tôi thật mừng vì bác đã kéo tôi trở lại thực tại. Suýt chút nữa thì tôi đã ngồi lì ở đây để quay ngược về Virginia rồi, và tất cả chỉ vì câu chuyện mà tôi từng được nghe từ xửa từ xưa ấy.

— Câu chuyện gì thế hả thím Tempy? — cậu chủ nhỏ hỏi.

— Hừm, chao ôi, con ơi! — thím Tempy đáp, tỏ vẻ e thẹn thật sự — hừm, chao ôi, con ơi! Thím sợ tất cả các cháu sẽ ngồi đây rồi cười cho thím độn thổ mất thôi. Thím chẳng dám kể chuyện nào sánh với bác Remus và bố Jack ở đây đâu. Thím sợ mình lại kể lẫn lộn hết cả lên ấy chứ.

Đứa trẻ bày tỏ sự thất vọng rõ rệt đến mức thím Tempy đành nhượng bộ đôi chút.

— Nếu bây giờ các cháu mà cười — thím nói với giọng đe dọa — thím sẽ gom đồ đạc rồi xéo khỏi cái chỗ này ngay đấy. Không được phép cười cợt gì đâu nghen, bởi vì câu chuyện thím nghe ở Virginia chẳng phải là câu chuyện để cười đâu.

Thống nhất xong xuôi, thím Tempy chỉnh lại chiếc khăn trùm đầu, đảo mắt nhìn quanh có vẻ hơi thẹn thùng — như bác Remus sau đó đã thì thầm kể lại với cậu chủ nhỏ — rồi bắt đầu:

— Vậy thì, vào thời mà anh Thỏ và anh Chồn sống chung một xóm, thời tiết bỗng trở nên bất thường. Trời thì oi bức rồi sau đó một đợt hạn hán kéo dài bắt đầu, và có cảm giác như mọi chiếc lá tự nhiên trên cây rồi sẽ biến thành tro bụi.

Thím Tempy nhấn mạnh lời kể bằng những cái gật đầu cúi ra sau rồi chồm về trước, và cậu chủ nhỏ đã suýt phì cười, nhưng một ánh mắt cảnh cáo từ bác Remus đã ngăn cậu lại.

— Lá trên cây trông như thể sắp biến thành tro bụi, còn mặt đất thì trông giống như vừa được nướng chín. Toàn bộ hoa màu mà lũ thú trồng đều bị héo khô cháy cạnh, và chẳng nơi nào thu hoạch được mùa màng gì cả. Chúng chẳng biết phải làm sao. Chạy hướng này, chạy hướng nọ; thế mà khi ngừng chạy thì chúng lại chẳng biết bánh mì của mình sẽ từ đâu chui ra. Anh Chồn thấy tình hình là vậy, thế nên vào một ngày nọ, khi cái bụng thèm thuồng một thứ gì đó mọng nước trỗi dậy, anh ta gặp anh Thỏ ngoài ngõ và liền cất lời hỏi:

— "Anh Thỏ ơi, bánh mì của chúng ta từ đâu mà ra thế?"

Anh Thỏ bèn cúi chào rồi đáp rằng:

— "Trông có vẻ như nó chẳng từ đâu ra cả."

— Các cháu thấy chưa, con ơi! — bác Remus lên tiếng, rộng lượng ban phát sự ủng hộ cho câu chuyện — Các cháu thấy chưa! Anh Thỏ lúc nào cũng chực chờ cơ hội để bắn mấy câu pha trò.

— Phải đấy, lạy Chúa! — thím Tempy tiếp lời, sinh động hơn hẳn — Anh ta cứ trêu chọc mãi, nhưng chẳng mấy chốc thì chẳng còn thấy muốn đùa cợt nữa, rồi anh ta đâm ra bàn rằng anh ta và anh Chồn tốt hơn là nên dắt cả gia đình lên thị trấn để đổi lấy dăm ít bột mì mới xay; và anh Chồn bảo rằng ý kiến đó nghe rất công bằng hợp lý, thế là họ tiến hành thỏa thuận.

Anh Chồn sẽ cung cấp xe và ngựa kéo, đồng thời hứa sẽ bắt giữ gia đình mình rồi trói thật chặt bằng một sợi dây thừng màu đỏ. Anh Thỏ thì bảo rằng anh ta sẽ tóm gọn gia đình mình và trói tất cả lại, rồi gặp anh Chồn ở ngã ba đường.

Quả nhiên, sáng sớm hôm sau, khi anh Chồn đánh xe đến nơi, anh ta hô lớn: "Đứng lại!", và anh Thỏ liền hô vọng lại: "Chính anh mới là kẻ đứng lại!", và nhờ thế anh Chồn biết rằng mọi người đều đã có mặt. Anh Chồn leo lên ghế ngồi, còn toàn bộ gia đình anh ta thì nằm rạp ở dưới gầm ghế. Anh Thỏ cẩn thận xếp tất cả người nhà vào phía cuối xe, và bảo rằng có lẽ anh ta nên ngồi tít đằng sau cho đến khi họ quen với hoàn cảnh xung quanh, rồi anh Chồn quất roi và họ khởi hành hướng về thị trấn. Thỉnh thoảng anh Chồn lại ngoái cổ hô lớn:

— "Không được gật gà gật gù ở đằng sau đấy nhé, anh Thỏ!"

Anh Thỏ liền hô đáp lại:

— "Anh Chồn cứ việc tránh mấy cái rãnh với đám đá đi, còn chuyện gật gù để tôi lo."

Nhưng suốt thời gian đó, lạy hồn! anh Thỏ đang ngồi ngoáy mủi cởi trói cho vợ và bầy con — vốn có tất cả bảy đứa. Khi cởi trói xong xuôi cho tất cả, anh Thỏ liền lồm cồm leo lên ghế ngồi chung với anh Chồn, và họ ngồi đó trò chuyện, cười nói về đủ thứ vui vẻ sắp được hưởng khi có bột ngô. Anh Chồn bảo anh ta sẽ nướng bánh hoecake; còn anh Thỏ bảo anh ta sẽ làm bánh ashcake.

Vừa đúng lúc ấy, một trong những đứa con của anh Thỏ rướn người đứng dậy một cách nhẹ nhàng rồi nhảy tót khỏi xe. Chị Chồn liền cất tiếng hát:

— Một chọi bảy

Chưa rớt mười một đây.

Anh Chồn lấy chân huých vợ một cái để ra hiệu bắt cô ta phải im lặng. Chẳng mấy chốc, một chú thỏ con khác lại ngoi lên rồi nhảy phốc xuống. Chị Chồn liền bảo:

— Một chọi sáu

Bớt mấy cú đấm đá.

Anh Chồn tiếp tục trò chuyện với anh Thỏ, và anh Thỏ tiếp tục trò chuyện với anh Chồn, và chẳng bao lâu sau thì toàn bộ gia đình anh Thỏ lần lượt ngoi lên và nhảyu tót khỏi xe, và cứ mỗi lần có đứa nhảy xuống là chị Chồn lại vần vè câu thơ y như mấy lần trước.

— Thím vừa đọc thế nào ấy nhỉ, thím Tempy? — cậu chủ nhỏ, người đang bị cuốn hút bởi những vần điệu, bèn cất tiếng hỏi.

— Đợi thím nhớ xem nào—

— Một chọi năm

Còn bốn sống nhăn;

— Một chọi bốn

Còn ba khỏi trốn;

— Một chọi ba

Còn hai thong thả;

— Một chọi một

Hết sạch trơn tuột.

— Thế lúc đó anh Thỏ đã làm gì? — cậu chủ nhỏ thắc mắc.

— Nên hỏi xem anh Chồn đã làm gì thì hơn — thím Tempy đáp, tỏ ra rất đắc ý với hiệu quả từ những vần thơ của mình. — Sau một lúc, anh Chồn ngoái lại nhìn, và khi nhận ra toàn bộ gia đình anh Thỏ đã biến đi đằng nào hết, anh ta liền ngả người ra sau hô lớn "Đứng lại!", rồi đoạn cất tiếng hỏi:

— "Nhân danh Chúa, anh Thỏ! Nhà cửa của anh đi đâu hết cả rồi?"

Anh Thỏ ngoảnh đầu nhìn quanh, rồi làm bộ như đang khóc. Anh ta khóc hu hu ra trò, và mếu máo đáp rằng:

— "Khổ thân tôi chưa, anh Chồn ơi! Tôi cứ đinh ninh rằng nếu để mấy đứa con tội nghiệp của mình ngồi chung với người nhà anh thì chúng sẽ bị ăn thịt mất. Tôi biết ngay mà!"

Cụ bà Chồn liền thề thốt rằng mình chưa hề đụng chạm gì đến gia đình anh Thỏ. Nhưng anh Chồn thì đã thèm thuồng một miếng từ suốt dọc đường, và tiếc nuối đến mức đâm ra nổi giận lôi đình với vợ con, rồi anh ta quát:

— "Thôi mấy người cứ nhận lấy cái kết này đi, vì hôm nay tao sẽ tống cổ mấy người đi cho khuất mắt tao"; và quả nhiên, anh Chồn đành dắt cả gia đình ra thị trấn rồi đem đổi lấy ngô.

Anh Thỏ đi cùng họ, oai vệ chẳng kém gì ai mà độ tự nhiên thì gấp đôi. Họ bắt đầu quay về, và khi đi được bốn năm dặm đường rời khỏi thị trấn, anh Chồn bỗng sực nhớ ra là mình bỏ quên một cục thuốc lá ở cửa hàng, thế là anh ta bảo thế nào cũng phải quay lại lấy cho bằng được.

Anh Thỏ liền ngỏ ý ở lại trông xe giùm, để anh Chồn có thể chạy ngược về lấy thuốc lá. Ngay khi anh Chồn vừa khuất tầm mắt, anh Thỏ liền vung dây cương quất ngựa phi thẳng về nhà, cất ngựa vào chuồng của mình, bỏ ngô vào nhà kho, cất xe vào trại, rồi nhét một ít ngô vào túi, cắt đứt đuôi mấy con ngựa và ngược đường quay lại cho đến khi tới một vũng lầy sụt, rồi cắm mấy chiếc đuôi ngựa xuống đó và ngồi chờ anh Chồn.

Một lúc sau thì anh ta quay lại, và bấy giờ anh Thỏ bắt đầu la hét rồi giật mạnh lấy mấy chiếc đuôi ngựa. Anh ta kêu cứu:

— "Mau lại đây, anh Chồn ơi! Lại đây mau! Anh đến vừa đúng lúc đấy, nếu không thì muộn mất. Lại đây, anh Chồn ơi! Lại đây!"

Anh Chồn vội chạy đến, xô anh Thỏ ra và bảo:

— "Tránh ra nào, anh Thỏ! Cậu bé người thì bé tí. Tránh ra để trượng phu ra tay nào."

Anh Chồn lao vào nắm lấy — thím Tempy tiếp lời, cố kìm nén không để phì cười — và anh ta giật mạnh một cú thật lực, và đố các cháu biết đó cũng chính là cú giật duy nhất mà anh ta thực hiện, bởi vì mấy cái đuôi tuột ra khiến anh ta lộn nhào một vòng ra đằng sau. Anh ta chồm dậy, bắt đầu bới móc cái vũng lầy lội với tất cả sức bình sinh.

Anh Thỏ đứng bên cạnh, lén lút thả từng hạt ngô xuống cho anh Chồn mà hắn chẳng hề hay biết, và điều này càng khiến anh ta điên cuồng bới móc dữ dội hơn nữa, anh ta bới hăng đến mức bới lâu đến nỗi chẳng mấy chốc thì ngã lăn ra chết tươi, và đó cũng là đoạn kết của lão Chồn vào thời buổi ấy.

Khi thím Tempy dừng lời, bác Remus chỉnh lại kính mát và nhìn thím đầy ngưỡng mộ. Đoạn bác cười lớn sảng khoái.

— Tôi xin thề, thím Tempy — một lát sau bác mới cất lời — thím ăn nói lưu loát chẳng kém gì luật sư cả. Thím sẽ phải tham gia kể chuyện cùng bọn tôi dài dài đấy.

Thím Tempy nhắm nghiền mắt lại và nghiêng đầu sang một bên.

— Đừng có khơi màu cho tôi đấy nhé, bác Remus — sau một lúc ngập ngừng, thím bảo — bởi vì nếu bác làm thế thì bác sẽ phải ngồi đây tới tận khuya lắc khuya lơ quá giờ đi ngủ luôn đấy.

— Tôi tin thím đấy, thím Tempy, tôi tin chắc là thế! — ông cụ thốt lên với vẻ mặt của một kẻ vừa khám phá ra điều thú vị.

Quay lại Mục lục