Một tối nọ, khi cậu bé sang chơi như thường lệ với bác Remus, cậu thấy ông cụ đang ngồi trên ghế và ngủ say sưa. Đứa trẻ không nói gì. Cậu vốn biết kiên nhẫn khi cần thiết, và đây chính là lúc cậu muốn nghe kể chuyện. Thế nhưng, trong lúc dịch mình cho thoải mái, cậu vô tình đánh thức bác Remus khỏi giấc chợp mắt.

– Tao cho mày hay nhé, cưng, – ông cụ vừa chỉnh lại cặp kính vừa cười có vẻ hơi ngượng nghịu, – tao cho mày hay, cưng ạ, hễ khi nào cái đầu tao ngả hẳn ra đằng sau thế này, mắt nhắm lại, miệng há ra, và cằm chĩa thẳng lên mái nhà, thì trong đầu tao đang diễn ra khối chuyện kỳ lạ đấy. Thật đấy, chắc như bắp là mày đang ngồi ở đấy vậy. Lúc tao thoáng nghe tiếng mày bước đến ven đường, – bác Remus tiếp tục, vừa đăm chiêu xoa bộ râu, – tao lại đâm lo khéo mày lại ngờ ngợ rằng tao vừa đi chuyến du lịch sang chỗ lão Mộng Mị rồi cơ chứ.

Câu nói ấy đi kèm một cái nhìn dò hỏi, và cậu bé nghĩ mình tốt hơn là nên đáp lại.

– Vâng, thưa bác Remus, – cậu nói, – lúc bước vào cháu có tưởng là nghe thấy tiếng bác ngáy.

– Thế có khổ tao không chứ lị! – bác Remus kêu lên, với giọng điệu đầy vẻ oan ức ngạc nhiên; – mày thấy chưa kìa! Người ta chẳng thể thả lỏng dăm phút hồi tưởng, thế mà lại cứ có kẻ thích chĩa mõm đến quanh quẩn rồi quả quyết rằng người ta đã lăn ra ngủ mất rồi. Xí! Lúc mày bước qua cái cửa kia, tao đang mải nghĩ ngợi biết bao điều lạ lùng — biết bao điều lạ lùng. Chẳng sai đi đâu được; phỏng như tao mà tò ra khai thật hết mấy cái ý nghĩ trong đầu tao ra, thì thể nào khối kẻ cũng phải kéo đến mà khiêng tao vào cái nơi người ta giam giữ mấy kẻ tâm thần ấy chứ.

– Sau khi húp xong bữa tối, – bác Remus kể tiếp, – tao bỗng nghe thấy tiếng vỗ phành phịch trên mấy vì kèo giạ, bèn ngước lên, và thấy một con Dơi đang lượn lờ ở đó. Nó cứ bay lượn vòng quanh, vòng quanh, hết vòng này đến vòng khác — dưới mấy vì kèo, trên mấy vì kèo — và vừa bay nó vừa kêu lên tiếng gì nghe như đang nghiến răng ken két. Này, con Dơi ấy đang mớ mẩn cái gì chăng, tao chịu chết chẳng tài nào đoán nổi, nhưng nó cứ ở đấy; lượn vòng quanh, rồi trên rồi dưới. Tao hỏi nó muốn tìm gì ở cái chốn chăn giạ ấy, nhưng nó bận đắp đổi gì nào có rảnh để trả lời; cứ lượn quanh co, trên rồi dưới. Rồi chẳng mấy chốc, nó vút bay ra ngoài, và tao dám cá là nó đang nghiến răng nghiến lợi lượn lờ ngoài đó, né tránh và chao lượn hệt như không trung đang đầy rẫy những vì kèo với mạng nhện.

– Lúc nó vút bay ra ngoài, tao liền ngả đầu ra đằng sau, và chẳng mất bao lâu để tao chìm nghỉm vào mớ suy nghĩ của mình. Đôi cánh con Dơi ấy thì mềm mại dẻo dai mà lòng dạ lại hăng hái đến mức nó đã làm xong xuôi công việc cả ngày ở đó từ trước khi mày kịp chạy đến nhà lớn rồi quay lại. Con Dơi ấy làm tao liên tưởng đến con người, – bác Remus tiếp tục, vừa ngả người thoải mái ra ghế, – và con người lại làm tao liên tưởng đến đám muông thú.

Ngay lập tức, cậu bé dồn toàn bộ sự chú ý.

– Có những thời kỳ, – ông cụ nói, giọng phảng phất như tiếng thở dài, – mà đám muông thú kết thân với nhau hệt như chưa từng có chuyện xích mích bao giờ. Ấy là những lúc anh Cỏ Rậm Thỏ ta làm ra vẻ như sắp sửa từ bỏ cái thói hư tật xấu của mình, và tất cả cùng tụ tập lại cứ như thể thuộc chung một dòng họ.

– Có một bận, sau khi đã nhập bọn với nhau theo kiểu ấy, anh Thỏ đâm ra thấy người mình béo tốt lẳn lên, và điều này chẳng mấy chốc khiến anh ta giở trò phá phách. Càng được sống trong hòa bình, anh Thỏ lại càng cảm thấy ngứa ngáy khó chịu, cho đến tận khi tâm trí đâm ra bứt rứt không yên. Khi trời nắng ấm, anh ta lại lăn ra bãi cỏ, đá chân vào đám dĩn, gặm nhấm thân cây cúc dại và lăn lộn trong cát. Một đêm nọ, sau bữa tối, trong lúc đang thong thả dạo chơi, anh ta chạm trán lão Cụ Rùa, và sau khi bắt tay nhau, họ ngồi phịch xuống bên vệ đường để ôn lại chuyện cũ. Họ trò chuyện hồi lâu, rồi chẳng mấy chốc anh Thỏ bảo rằng tình cảnh đã đến mức anh ta buộc phải tìm chút vui thú cho khuây khỏa, và cụ Rùa liền đáp rằng anh Thỏ chính là kẻ mà cụ đang tìm kiếm lâu nay.

– “Thế thì,” anh Thỏ lên tiếng, “chúng ta hãy nhắn nhủ bác Cáo, bác Sói và bác Gấu, rồi tối mai sẽ cùng tề tựu bên hồ xay gày để làm một trận câu cá cho vui vẻ. Mọi chuyện giao phó để tôi lo,” anh Thỏ nói, “còn bác cứ việc ngồi ngả lưng mà hưởng ứng.”

Cụ Rùa bật cười.

– “Nếu tôi không có mặt ở đó,” cụ đáp, “thì anh cứ việc đinh ninh là con cào cào đã quắp tôi đi mất rồi.”

– “Mà bác cũng chẳng cần mang theo đàn phím chi đâu nhé,” anh Thỏ dặn với, “bởi vì ở đó chẳng có màn nhảy múa nào đâu.”

– Ngay sau đó, – bác Remus tiếp tục, – anh Thỏ quay gót ra về để đi ngủ, còn cụ Rùa lững thững loay hoay tìm đường hướng về cái hồ ấy hòng có mặt đúng giờ hẹn.

Hôm sau, anh Thỏ gửi lời nhắn đến đám thú khác, và chúng đều vô cùng thán phục, bởi bản thân chúng chưa từng nghĩ đến chuyện ấy. Riêng bác Cáo bèn bảo rằng lão sẽ đi rủ cô Meadows, cô Motts cùng những cô nàng khác.

Đúng như dự đoán, khi giờ hẹn đến, tất cả đều có mặt đầy đủ. Bác Gấu mang theo cần câu; bác Sói mang theo cần câu; bác Cáo mang theo chiếc vợt xúc, và cụ Rùa, sợ kém phần long trọng, đã mang theo cả hộp mồi.

– Thế cô Meadows với cô Motts mang gì hở bác? – cậu bé cất tiếng hỏi.

Bác Remus hơi nghiêng đầu sang một bên, nhìn cậu bé qua cặp tròng kính.

– Cô Meadows với cô Motts, – bác tiếp tục, – hai cô nàng cứ đứng tít đằng xa tận mép hồ và réo lên oai oái mỗi lần cụ Rùa giơ cái hộp đựng mồi ra dọa. Bác Gấu tuyên bố sẽ câu cá trê; bác Sói tuyên bố sẽ câu cá rô đầu bẹt; bác Cáo tuyên bố sẽ câu cá bống cho mấy cô nàng; cụ Rùa tuyên bố sẽ câu cá mòi nhỏ, còn anh Thỏ nháy mắt với cụ Rùa và bảo rằng anh ta sẽ câu cá mè vinh.

Tất cả đều sẵn sàng đâu vào đấy, và anh Thỏ hiên ngang tiến đến sát mép hồ, làm bộ như sắp ném lưỡi câu xuống nước, thế nhưng đúng lúc ấy anh ta có vẻ như trông thấy thứ gì. Mấy con thú kia liền khựng lại dõi theo mọi cử động của anh ta. Anh Thỏ thả rơi chiếc cần câu, đứng ngẩn ngơ gãi đầu đăm đăm nhìn xuống làn nước.

Thấy vậy, các cô nàng bắt đầu đâm ra lo lắng, và cô Meadows liền cất giọng lanh lảnh:

– Ôi chao, anh Thỏ, rốt cuộc là có chuyện quái quỷ gì dưới đó thế hả?

Anh Thỏ vẫn gãi đầu nhìn xuống nước. Cô Motts vội vén váy lên, kêu lên rằng cô sợ rắn lắm cơ. Anh Thỏ cứ thế tiếp tục gãi và nhìn.

Chẳng mấy chốc, anh ta thở dài một hơi thật dài, rồi lên tiếng:

– Kính thưa toàn thể các bà các cô cùng các bác, tốt hơn hết là tất cả chúng ta nên chuồn khỏi cái xó này đi thôi, bởi vì chẳng có con cá nào ở cái hồ này chịu cắn câu đám người chúng ta đâu.

Nghe vậy, cụ Rùa lật đật bò lom khom ra mép hồ nhìn xuống, rồi lắc đầu quầy quậy:

– Chuẩn không cần chỉnh — chuẩn không cần chỉnh! Chậc chậc chậc! – rồi cụ lại lùi thối về phía sau, ra bộ như đang đăm chiêu suy tính.

– Các cô đừng sợ, chúng tôi dẫu thế nào cũng phải bảo vệ các cô cho bằng được, dù chuyện gì xảy ra đi nữa, – anh Thỏ hùng hồn tuyên bố. – Tai ương đến với chúng ta cũng tựa như đến với bao kẻ khác mà thôi; và chẳng có chuyện gì nghiêm trọng đâu, ngoại trừ việc vầng Trăng vừa mới rơi tỏm xuống dưới đáy nước rồi. Nếu các cô không tin thì cứ tự mình mà nhìn lấy.

Nói đoạn, tất cả bọn chúng cùng lũ lượt kéo ra bờ hồ dòm xuống; và quả nhiên, nằm ngay dưới đáy hồ chính là vầng Trăng đang lúc lỉu đung đưa.

Cậu bé phì cười. Cậu từng nhiều lần nhìn thấy bóng mây trời in hằn trên những vũng nước nông, và cái chiều sâu đáng sợ dường như mở ra ngay dưới chân từng khiến cậu phải giật mình lùi lại.

Bác Cáo ngó xuống và lẩm bẩm: “Chà, chà, chà!” Bác Sói ngó xuống và thở dài: “Nguy to, nguy to!” Bác Gấu ngó xuống rồi rền rĩ: “Ùm, ùm, ùm!” Đám phụ nữ ngó xuống và cô Meadows ré lên: “Thế này thì có chết không cơ chứ!” Anh Thỏ ngó xuống một lần nữa, đoạn hiên ngang tuyên bố:

– Kính thưa các quan bác cùng các bà các cô, mọi người có bàn ra tán vào thế nào đi chăng nữa, thì nếu chúng ta không kéo được vầng Trăng ấy ra khỏi hồ, đêm nay đố ai câu được con cá nào quanh đây đấy. Cứ hỏi cụ Rùa thì khắc biết, cụ cũng sẽ nói thế thôi.

Bấy giờ chúng mới hỏi làm thế nào để vớt vầng Trăng ấy lên, và cụ Rùa liền bảo tốt nhất nên giao phó việc đó cho anh Thỏ. Anh Thỏ nhắm nghiền mắt lại, làm ra vẻ đang suy tính đăm chiêu. Đoạn, anh ta chậm rãi cất giọng:

– Cách gần nhất để tháo gỡ rắc rối này là sai người sang nhà lão Cụ Rùa Đầm mượn cái lưới kéo, rồi dùng nó mà lôi vầng Trăng ấy lên.

– Thề có chúa tôi xin lạy lục, tôi mừng hết lớn khi bác vừa nhắc đến điều ấy, – cụ Rùa reo lên. – Cụ Rùa Đầm có họ hàng gần gũi với tôi lắm nên tôi thường gọi cụ là bác Muck, và tôi dám cá nếu các bác phái người sang xin mượn lưới thì bác Muck sẽ không đời nào làm khó dễ đâu.

– Thế rồi, – bác Remus tiếp tục sau một khoảng lặng đầy vẻ trêu ngươi, – người ta liền đi sứ sang mượn lưới kéo, và trong lúc anh Thỏ đi vắng, cụ Rùa liền rò rỉ rằng cụ đã từng nghe thiên hạ đồn đại hết lần này đến lượt khác rằng hễ ai tìm thấy vầng Trăng dưới nước mà vớt được nó lên, thì đồng thời cũng sẽ vớt được cả một hũ tiền lớn. Điều này khiến bác Cáo, bác Sói và bác Gấu vô cùng phấn khích, và chúng liền bảo rằng, nhân lúc anh Thỏ tốt bụng đi lấy lưới, chúng sẽ thay phiên nhau kéo lưới cho.

Vừa lúc anh Thỏ quay về, nhìn thấu tâm can đối phương, anh ta liền làm bộ như cũng muốn nhảy xuống nước vớt trăng. Anh cởi áo khoác ra, toan xắn tay áo gilet lên, nhưng đám muông thú khác liền can ngăn vì không đời nào chúng lại để một kẻ khô ráo như anh Thỏ phải lội xuống nước. Thế là bác Cáo liền tóm lấy một đầu gậy của lưới kéo, bác Sói nắm lấy đầu gậy bên kia, còn bác Gấu lội bì bõm theo sau để nâng lưới vượt qua những khúc gỗ mục cùng đám rễ cây vướng víu.

Chúng kéo một mẻ — chẳng có trăng; kéo mẻ nữa — chẳng có trăng; lại kéo thêm mẻ nữa — vẫn chẳng có trăng. Rồi chẳng mấy chốc chúng ra xa bờ hơn. Nước tràn vào tai bác Cáo, lão lắc đầu; nước tràn vào tai bác Sói, lão lắc đầu; nước tràn vào tai bác Gấu, lão cũng lắc đầu. Và rồi, điều bất ngờ xảy ra là trong lúc chúng đang lắc đầu nguầy nguậy như thế, chúng đã lội đến cái đoạn lòng hồ sụt sâu xuống. Bác Cáo bước hụt một bước rồi lặn ngụp ngoi ngóp; tiếp đến bác Sói cũng hụp lặn theo; rồi bác Gấu laom chao một cú tơi bời rồi ngụp luôn xuống nước; và ôi chao là trời đất, chúng cứ giãy giụa tung tóe đến mức ngỡ như sắp tát cạn sạch nước trong cái hồ xay gió ấy vậy.

Lúc chúng lội bờ lên, các cô nàng đều khúc khích cười chê, và cười thế cũng phải lắm, bởi vì dẫu có đi khắp chốn đi nữa, cũng chẳng tài nào tìm ra được lũ muông thú nào có bộ dạng thảm hại hơn thế; còn anh Thỏ thì cất giọng oang oang:

– Tao nghờ rằng mấy ông bạn tốt hơn là nên về nhà thay ngay bộ đồ khô ráo đi thôi, phen khác chúng ta sẽ gặp may mắn hơn vậy. Tao nghe đồn rằng vầng Trăng rất hay cắn câu nếu mày dùng kẻ ngốc làm mồi, và tao dám cá đó mới là cách duy nhất để tóm cổ được mả mẹ nó đấy.

Bác Cáo, bác Sói cùng bác Gấu lếu thếch nhỏ nước ròng ròng kéo nhau về, còn anh Thỏ và cụ Rùa thì tạt sang đưa các cô nàng về tận nhà.

Trở về Mục Lục