Đúng như thường lệ, hình ảnh người mình yêu dấu vừa hiện lên trong tâm trí thì tiếng gõ quen thuộc đã vang lên trên cánh cửa. Có khi nào vị bác sĩ xứ Dopper lại thốt lên câu "Mời vào!" với một nỗi nghẹn ngào nặng trĩu trong lòng đến thế không?
Cậu bé bước vào trông lanh lợi, thẳng thắn, mảnh khảnh và khỏe mạnh ở cái tuổi mười hai. Bạn có thể thấy thằng bé mặc trang phục mà tất cả chúng ta đều quen thuộc — chiếc áo sơ mi rộng màu nâu khaki, chiếc khăn quàng cổ bằng lụa thắt nút màu xanh đậm, dải dây đeo kết thúc bằng con dao nhép và chiếc còi, chiếc quần đùi rộng thùng thình được giữ bằng chiếc thắt lưng túi da nâu mang theo một cây rìu tiện dụng, đôi tất xanh đậm bẻ g ôm sát đôi chân mảnh khảnh vạm vỡ, đôi giày nhẹ và chắc chắn, chiếc mũ vành rộng màu nâu có quai cằm, tất cả hoàn thiện bức tranh về một Hướng đạo sinh mà không một tuần tra đội nào phải hổ thẹn. Thằng bé cầm chiếc gậy nhẹ ở tư thế kéo lê, khi bước vào liền đưa gậy thẳng đứng lên và giáp mặt chào nghiêm chỉnh. Sau khi cái chào mang tính thủ tục được đáp lễ, cậu tiến thẳng đến bàn và đứng ngay bên khuỷu tay cha mình, chờ đợi trong khi Saxham vờ như đang chấm dứt một dòng chữ vừa viết. Bề ngoài thì điềm tĩnh, nhưng tiếng tim đập thình thịch của người đàn ông làm ông điếc tai, và một lớp sương mù trước mắt làm mờ đi trang giấy mà họ đang cúi nhìn. Tình phụ tử siết chặt lấy cổ họng ông như trong khoảnh khắc đầu tiên khi đứa con trai chào đời. Một thứ chúng ta trân quý chưa bao giờ lại trở nên vô cùng quý giá cho bằng khi chúng ta nghĩ đến khả năng nó bị tàn phá hoặc mất đi.
"Cha ơi, cha thường không vui lắm khi con đến làm phiền trong giờ khám bệnh, nhưng lần này thực sự là việc nghiêm túc, không đùa đâu, danh dự đấy ạ!"
Saxham đáp lại với vẻ nghiêm túc không kém:
"Nếu con có lý do hợp lý để đến, ta đã nói là con được phép vào rồi."
Thằng bé rất giống ông. Bạn có thể nhận ra điều đó khi thấy nó đứng chờ. Đôi mắt xanh thẫm màu hoa long đởm sinh động ấy là của Saxham, cũng như chiếc cổ dày, phần cằm dưới nhô ra và nét mặt vuông vức. Nhưng chòm tóc rủ xuống vầng trán rộng lại mang màu nâu đỏ giống của Lynette. Gương mặt thanh tú, bất đối xứng và nét ngọt ngào nhạy cảm quanh đôi môi là những món sự thừa hưởng từ người mẹ. Ánh nhìn thẳng thắn và chút ít vẻ cộc cằn trong lời nói của thằng bé được hình thành một cách vô thức theo phong cách của người cha, khi nó nói, buông bỏ phần nào sự độc lập nam nhi để lọt vào vòng tay săn chắc của bác sĩ:
"Đầu tiên, con muốn khoe với cha huy hiệu mới của con."
Bàn tay trái của Saxham siết lấy cánh tay ở xa ông nhất, nơi một biểu tượng quen thuộc được trưng bày trên tay áo, nằm ở khoảng giữa vai và khuỷu tay, ngay bên dưới dải băng màu dài sáu inch đặc trưng cho tuần tra đội của Hướng đạo sinh này.
"Quay lại và khoe nó xem nào!"
"Cha ơi, cha đang đùa đấy. Đó là Huy hiệu Hướng đạo sinh Tổng hợp của con mà. Con có nó từ khi vượt qua các bài kiểm tra Hạng Hai cơ. Trước đó, cha biết đấy, khi con còn là một Tân binh, con chỉ có phần trên — hình hoa bách hợp không có khẩu hiệu, và cha đeo cái đó ở khuy túi áo trái của mình. Nhưng cái này là một thứ đặc biệt, cha không thấy sao?"
Saxham nhìn hàng vòng tròn tráng men nhỏ trên tay áo gần ông với vẻ nghiêm túc đầy tôn trọng. Cậu bé tiếp tục, cố gắng kìm ném sự rung rẩy vui sướng trong giọng nói:
Cậu bé tiếp tục, cố gắng kìm nén sự run rẩy vì sung sướng trong giọng nói: "Con đã có Huy hiệu Cứu thương!—nhìn chữ thập Geneva kìa!—và Huy hiệu Phát tín hiệu—đây ạ—với hai lá cờ chéo nhau—và Huy hiệu Thông dịch viên—cái có hai bàn tay nắm vào nhau. Nhưng đây mới là cái mới nhất. Trưởng nhóm Hướng đạo của chúng con đã trao nó cho con sau buổi diễu hành hôm nay. Đó là Huy hiệu Phi công—" Nó nín thở, bí mật sắp được hé lộ trong chốc lát... Nó tiếp tục: "Để có được nó, cậu phải làm một mô hình máy bay. Không phải loại gậy bay, bất kỳ đứa trẻ chín tuổi nào cũng làm được—nhưng là một mô hình thực sự bay được. Đó là lý do đặc biệt khiến con đến đây. Mẹ đi vắng—và—và sau mẹ, con muốn kể cho cha nghe!"
"Và sau ta thì sao?"
Cậu bé trầm ngâm một lát trước khi ngước lên trả lời:
"Anh họ Pat, bởi vì chị ấy giữ bí mật rất kín."
Saxham vỗ nhẹ lên bờ vai vạm vỡ, vuông vức.
"Con quý cô Patrine lắm phải không?"
"Hơn thế nữa ấy chứ!"
Saxham vỗ nhẹ đôi vai vuông vức, rắn rỏi.
"Chỉ cho ta biết tại sao nào?"
"Bởi vì"—đôi mày non nớt nhíu lại—"vì chị ấy rất lớn và rất—xinh đẹp. Và chị ấy sẵn sàng chết vì cha và mẹ... Trong lời cầu nguyện của con, chị ấy đứng ngay sau hai người."
"Còn—Đội trưởng Tối cao thì sao?"
"Cha ơi, đi cầu nguyện cho một người như thế chẳng phải là hơi xấc láo sao ạ?"
Một tia cười lóe lên trong đôi mắt u buồn của Saxham.
"Không được cung kính lắm, con nghĩ vậy à? Thế à? Tại sao lại thế, trong khi con được dạy phải cầu nguyện cho Đức Cha Thánh thiện, Mẹ Giáo hội, cùng Nhà vua và Hoàng hậu?"
Đôi mày đang nhíu lại của cậu bé dãn ra. Vấn đề đã được giải quyết.
"Tất nhiên rồi. Con quên mất. Vậy Đội trưởng Tối cao phải xếp sau chị Patrine. Bởi vì một quý gentleman phải luôn nhường bước cho quý lady. Đó là những gì mẹ nói."
"Giả sử cô Patrine không bao giờ đến thăm con nữa, khi ấy con sẽ làm gì?"
Bawne ngực ưỡn thẳng người, dõng dạc tuyên bố:
"Con sẽ đi tìm chị ấy và đưa chị ấy về!"
"Giả sử chị ấy không muốn về thì sao?"
Bawne đáp ngay lập tức:
"Con sẽ bảo rằng Mẹ đang mong chị ấy. Vì mẹ sẽ mong thật mà, cha biết đấy. Và chị Pat sẽ không bắt mẹ phải đợi đâu. Không đời nào đâu thưa cha, chị ấy không bao giờ làm thế!"
"Chị ấy quan tâm đến thế cơ à?"
"Sao lại không chứ! Cha có nhớ hồi con còn bé xíu và mẹ bị ốm nặng không?"
Saxham, với cơ cổ hơi thắt lại, nhớ lại cái bóng ma xanh xao, đỏ hoe mắt từng ám ảnh khu vực chiếu nghỉ ngoài căn phòng ngủ được canh gác cẩn mật nơi Lynette đang nằm, trắng bệch và kiệt quệ, trong khi chồng cô chiến đấu giành giật cô với Thần Chết.
"Thôi được rồi. Cứ tiếp tục yêu mến Patrine và cầu nguyện cho cô ấy đi! Giờ hãy kể cho ta nghe về mô hình của con đi."
Cậu bé nói, cố kiềm chế sự phấn khích:
"Nó phải để ở Trụ sở Quận của chúng con cho đến ngày mai. Cha thấy đấy—đó là một thứ khá đặc biệt. Nó không phải là một cây gậy bay giống như những thứ con thường làm hồi còn bé, cũng không phải là một chiếc tàu lượn—cha thấy đấy, mấy người đeo kính vẫn thả những thứ đó mỗi ngày để làm vui lòng lũ trẻ trên đồi Hampstead Heath và trong Vườn Kensington, mà là một mô hình máy bay một tầng cánh Bristol có sải cánh dài ba mươi inch, và diện tích cánh chính là một trăm năm mươi"—nó nín thở và khó khăn lắm mới ngăn được những lời háo hức khỏi việc chồng chất lên nhau khi chạm đến đỉnh điểm ly kỳ—"và con đã dựng phần thân máy bay bằng bìa cứng và băng dính lấy từ hộp Cứu thương mà cha đã cho con mang trong túi thắt lưng, và cắt cánh quạt từ một món đồ chơi bằng thiếc mà con giữ từ hồi còn bé—và làm đôi cánh bằng những tờ giấy khổ lớn được gia cố bằng các dải gỗ dán mỏng, còn các thanh xà, thưa cha!—những thanh thẳng đứng là ống lông chim, còn các thanh giằng và cột chống con làm bằng dây đồng và nó được dọi trọng lượng bằng dải chì giống như cái mà cha quấn quanh dây câu khi câu đáy cá mè hoa hoặc cá vược—và động cơ của nó là một đoạn cao su vuông dài mười tám inch được xoắn lại—và cha ơi"—nó bỗng nhảy múa điệu nhảy hoang dã vì quá đỗi phấn khích không kìm chế được—"khi Roddy Wrynche và con thực hiện một chuyến thám hiểm bí mật lên Primrose Hill để thử nghiệm nó—nó đã bay, thưa cha! Ngay lần phóng đầu tiên—có Chúa tôi!"
"Thực sự bay á? ... Con chắc chứ?"
Thưa danh dự của con, thưa cha, và đó là Danh dự của con. Danh dự và cuộc sống của Hướng đạo sinh là một. Đó là điều mà Lời thề khắc sâu vào chúng ta." Nó ưỡn ngực và hạ giọng như một cậu bé đang nói về những vấn đề lớn lao cần được đối xử bằng sự thành kính. "Con nghĩ nó thật—tuyệt vời. Con có thể đọc nó. Cha có muốn con đọc không?"
Saxham gật đầu mà không nói lời nào, vì có một cái gì đó nghẹn đắng đang mắc ở cổ họng. Thứ mà Lear gọi là "cú sốc mẫu tử" (the mother). Và kìm nén đằng sau đôi mắt ông là những giọt nước mắt bỏng rát mà chỉ đàn ông mới được phép rơi. Khi giọng nói non trẻ cất lên:
Danh dự của tôi, tôi hứa sẽ cố gắng hết sức để trung thành với Chúa và Nhà vua.
Danh dự của tôi, tôi hứa sẽ cố gắng hết sức để Giúp đỡ mọi người mọi lúc mọi nơi.
Danh dự của tôi, tôi hứa sẽ cố gắng hết sức để tuân theo Luật Hướng đạo... Cha thấy đấy"—cánh tay non nớt giờ đang đặt trên vai Saxham, má áp vào gương mặt nhợt nhạt, cạo râu nhẵn nhụi—"cha thấy đấy, khi một Hướng đạo sinh nói 'Danh dự của tôi' thì cũng giống như cậu ấy thề trước Thánh giá vậy!"
Saxham nói, đè nén cảm xúc dữ dội gần như đã áp đảo ông:
"Đúng vậy—hoàn toàn giống như thế! Vì kẻ phá vỡ lời hứa sẽ chẳng bao giờ giữ nổi lời thề... Ta có một người bạn mà ta đã kể cho con nghe... Ta nghĩ anh ấy rất muốn nghe về mô hình máy bay của con... Ta có thể kể cho anh ấy nghe không, hay con thích tự mình kể hơn?"
Khuôn mặt trắng trẻo của Bawne bừng sáng. Nó há hốc mồm vì sung sướng:
"Cha... Ý cha là chú Sherbrand—Người đàn ông bay đang ở trong Bệnh viện ấy ạ?"
"Người đàn ông bay của ta—nhưng chú ấy đã khỏe lại và quay lại làm việc ở Hendon rồi. Chú ấy không bị gì nặng lắm; chỉ hơi nghẽn một bên đường thở khiến chú ấy không thể thở bằng miệng ngậm lại như lẽ ra phải thế. Giờ chú ấy đã hỏi ta—chiều nay nếu ta rảnh—đưa con trai nhỏ của ta đến sân bay để xem chú ấy bay một chuyến."
"Và được bay lên máy bay cùng chú ấy á? Cha ơi, hãy nói Có đi! Xin cha đấy, hãy nhận lời đi!"
Khi thân hình nhỏ bé cứ nhún nhảy lên xuống bên cạnh ông vì quá phấn khích tột độ, Saxham đáp lại, không phải là không có sự dằn vặt trong lòng:
"Nếu mẹ con nói 'Có' thì ta sẽ không nói 'Không'! Giờ thì đi đi con trai của ta!"
Cậu bé chào nghiêm rồi bước đi. Ngay cả sự vâng lời rạng rỡ ấy cũng bóp nghẹt trái tim người cha. Người đàn ông trông phờ phạc và già đi. Ông giấu khuôn mặt hốc hác vào hai bàn tay trong một phút. Môi ông vẫn mấp máy khi ngước lên và làm Dấu thánh quen thuộc đối với nhiều người chúng ta trên trán và ngực mình. Lời cầu nguyện, thứ dược liệu mạnh mẽ nhất trong tất cả các liệu pháp chữa bệnh, thứ mà Saxham thường kê đơn cho bệnh nhân của mình, chính là liều thuốc bổ và thuốc an thần của riêng ông trong những khoảnh khắc kiệt sức về thể xác và căng thẳng tinh thần quá độ.
Ông đã cầu nguyện, ông, kẻ hoài nghi, vào đêm không thể nào quên ở Gueldersdorp, khi ông vật lộn với con quỷ ngự trị trong tâm hồn mình... Lynette đã dạy ông thói quen cầu nguyện. Và cũng như cô, một đứa trẻ lang thang không người thân thích, bị hắt hủi, đã học cách ngước nhìn và thấy Gương mặt rạng ngời của Đấng Cứu Thế Thiên Thượng và Mẹ Thánh của Ngài qua nét mặt của một người phụ nữ thuần khiết và dịu dàng; thì chồng cô, nhìn vào đôi mắt của Lynette, đã tìm lại được món quà Đức tin đã mất từ nhiều năm trước.
"Ồ! ... Cầu nguyện!" bạn nói—"Đức tin!"... và tôi thấy bạn nhún vai và nhếch mép cười khinh bỉ một chút, bạn, những kẻ có trí thức và học thức cao, những kẻ đã ngừng tin vào cái mà bạn gọi là thần thoại Hê-brơ hay truyền thuyết Ki-tô giáo—từ khi bạn học được cách chỉ ra những điểm yếu trong Sách Sáng thế ký, và chế giễu những điểm mâu thuẫn giữa các lời kể của các tác giả Phúc âm—mặc dù bạn vẫn nghe những lời chứng đó được tuyên thệ một cách thành tâm, bất cứ khi nào các nhân chứng được thẩm vấn tại Tòa án.
Nhưng không! bạn bảo với tôi rằng, bạn không phải là một Người theo chủ nghĩa bất khả tri. Bạn tin vào sự tồn tại của Chúa Trời Toàn Năng, nhưng việc cầu nguyện là chuyện của mấy ông mục sư. Chà, chỉ vì một người mặc chiếc áo khoác đen dài, mà bạn sẵn sàng từ bỏ một đặc ân vô giá nhường ấy sao? Chẳng lẽ không phải là một điều kỳ diệu khi bạn hoặc tôi có thể nâng đôi bàn tay làm bằng đất, nhơ nhuốc bụi đất của mình lên, và rằng Ngấng đã đặt hành tinh bé nhỏ này quay những kỷ nguyên chu kỳ của nó giữa hàng triệu triệu hệ thống đang quay cuồng trong Vũ trụ của Ngài lại cúi xuống để lắng nghe những lời chúng ta thốt ra sao? Những tiếng kêu yếu ớt, bị lấn át bởi dàn giao hưởng của những cơn gió, và hợp âm của các Thiên cầu đang quay trên quỹ đạo của chúng, hay những lời cầu khẩn thầm lặng không thể nhận thấy đối với bất kỳ Tai nào ngoại trừ Tai của một mình Ngài.