To Think of Time

1

Nghĩ về thời gian — về mọi sự hồi tưởng ấy,

Nghĩ về ngày hôm nay, và những thời đại nối tiếp tự đây về sau.

Anh đã từng đoán rằng chính mình rồi sẽ chẳng thể tiếp tục?

Anh từng khiếp sợ những loài bọ đất này ư?

Anh từng sợ rằng tương lai đối với anh sẽ chỉ là con số không?

Ngày hôm nay là không ư? quá khứ không có điểm khởi đầu ấy là không ư?

Nếu tương lai là không thì chúng cũng chắc chắn chẳng là gì cả.

Nghĩ rằng mặt trời đã mọc ở phương Đông — rằng đàn ông và đàn bà vốn dẻo dai, chân thật, sống động — rằng mọi thứ đều sống động,

Nghĩ rằng anh và tôi đã chẳng thấy, chẳng cảm, chẳng nghĩ, cũng chẳng gánh vác phần việc của mình,

Nghĩ rằng giờ đây chúng ta đang ở đây và gánh vác phần việc của mình.

2

Chẳng có ngày nào trôi qua, chẳng có phút hay giây nào không có một ca sinh nở,

Chẳng có ngày nào trôi qua, chẳng có phút hay giây nào vắng bóng một tử thi.

Những đêm buồn tẻ trôi qua và những ngày buồn tẻ cũng vậy,

Sự nhức mỏi vì nằm liệt giường quá lâu rồi qua đi,

Vị bác sĩ sau bao lần trì hoãn cuối cùng cũng đưa ra ánh mắt lặng thâm và khủng khiếp để làm câu trả lời,

Lũ trẻ vội vã kéo đến trong tiếng khóc nức nở, còn các anh chị em được tin gọi về,

Thuốc men nằm bất động trên kệ, (mùi long não đã bao trùm các căn phòng từ lâu),

Bàn tay trung thực của người sống không rời bàn tay của người sắp chết,

Đôi môi đang giật giật khẽ áp lên trán người sắp chết,

Hơi thở ngừng lại và nhịp tim đập cũng dừng,

Xác chết nằm dài trên giường và người sống nhìn vào đó,

Nó hiển hiện rõ ràng như sự hiển hiện của người sống.

Người sống nhìn vào tử thi bằng đôi mắt của mình,

Nhưng ẩn khuất đằng sau đôi mắt ấy là một sự sống khác đang nán lại và tò mò ngắm nhìn tử thi.

3

Nghĩ đến ý niệm về cái chết hòa lẫn trong ý niệm về vật chất,

Nghĩ về tất cả những kỳ quan thành phố và đồng quê ấy, và bao kẻ khác đang hết sức bận tâm đến chúng, còn chúng ta thì chẳng mảy may hoài niệm.

Nghĩ xem chúng ta hăng hái thế nào trong việc dựng xây nhà cửa,

Nghĩ xem những người khác rồi cũng sẽ hăng hái y như vậy, trong khi chúng ta hoàn toàn dửng dưng.

(Tôi thấy có kẻ dựng lên ngôi nhà chỉ phục vụ mình vài năm, hoặc tối đa là bảy mươi, tám mươi năm,

Tôi thấy có kẻ dựng lên ngôi nhà phục vụ mình lâu hơn thế.)

Những hàng đen di chuyển chậm chạp trườn qua khắp trái đất — chúng chẳng bao giờ dừng lại — ấy là những hàng người đưa tang,

Kẻ từng là Tổng thống đã được chôn cất, và kẻ giờ đây là Tổng thống chắc chắn rồi cũng sẽ được chôn cất.

4

Một hồi ức về số phận tầm thường,

Một mẫu số quen thuộc về cuộc đời và cái chết của những người thợ thuyền,

Mỗi người theo cách của riêng mình.

Tiếng sóng vỗ lạnh lẽo bên cầu phà, bùn nhão và băng giá trên sông, thứ bùn nửa đông cứng ngoài đường phố,

Một bầu trời xám xịt nản lòng treo lơ lửng bên trên, chút ánh sáng ban ngày ngắn ngủi cuối cùng của tháng Mười Hai,

Một chiếc xe tang và những cỗ xe ngựa, đám tang của một cỗ mã xa già trên đường Broadway, đoàn người đưa tang phần lớn là những kẻ đánh xe.

Đều đặn nhịp kiệu bước tới nghĩa trang, chiếc chuông tang vang lên đúng nhịp,

Cổng đã qua, điểm dừng là ngôi mộ mới đào, người sống bước xuống xe, xe tang mở rộng,

Quan tài được chuyền ra, hạ xuống và ổn định vị trí, chiếc roi ngựa được đặt lên nấp quan tài, đất nhanh chóng được xúc lấp đầy,

Đụn đất bên trên được san phẳng bằng những chiếc xẻng — lặng im,

Một phút — chẳng ai nhúc nhích hay lên tiếng — mọi chuyện đã hoàn tất,

Anh ta được tiễn đưa một cách yên vị — còn gì nữa không?

Anh ta vốn là một anh chàng tốt tính, bộc trực, nóng nảy, diện mạo không đến nỗi nào,

Sẵn sàng vì bạn bè mà hy sinh hay sống chết, yêu phụ nữ, thích cờ bạc, ăn khỏe, uống mạnh,

Từng biết thế nào là sung túc, để rồi cuối cùngâm thầm chán nản, ngã bệnh, được giúp đỡ bằng tiền quyên góp,

Qua đời ở tuổi bốn mươi mốt — và đó là đám tang của anh.

Ngón tay cái duỗi ra, ngón tay trỏ giơ lên, tạp dề, mũ trùm, găng tay, dây nịt, quần áo đi mưa, chiếc roi được chọn lựa kỹ càng,

Sếp, thanh tra, người điều phối, kẻ chuồng ngựa, kẻ nào đó đang lười biếng dựa dẫm vào bạn, bạn thì lười biếng dựa dẫm vào kẻ khác, nhịp điệu hành trình, người đi trước và kẻ theo sau,

Một ngày làm việc tốt đẹp, một ngày làm việc tồi tệ, giống vật nuôi cưng, giống vật nuôi tồi, chuyến xuất phát đầu, chuyến trở về cuối, chợp mắt lúc đêm về,

Nghĩ rằng những thứ ấy quá đỗi lớn lao và gần gũi với những người đánh xe khác, còn anh ta ở đó lại chẳng mảy may quan tâm.

5

Những phiên chợ, chính quyền, tiền công của người lao động, nghĩ xem chúng đóng vai trò gì qua những đêm ngày của chúng ta,

Nghĩ rằng những người lao động khác rồi cũng sẽ coi trọng chúng biết bao, thế mà chúng ta lại chẳng mảy may đếm xỉa hoặc xem nhẹ.

Kẻ phàm tục và người thanh cao, điều anh gọi là tội lỗi và điều anh gọi là sự thiện lương, nghĩ xem khoảng cách ấy rộng lớn nhường nào,

Nghĩ rằng khoảng cách ấy vẫn sẽ tiếp tục tồn tại với những kẻ khác, trong khi chúng ta nằm ngoài khoảng cách ấy.

Nghĩ xem có biết bao niềm vui sướng trên đời,

Anh có tận hưởng cuộc sống ở thành phố không? hay bận rộn với công việc kinh doanh? hay đang mưu tính chuyện đề cử và tranh cử? hay ở bên vợ và gia đình?

Hay ở bên mẹ và các chị em? hay tất bật với công việc nội trợ nữ tính? hay những mối bận tâm làm mẹ tuyệt vời?

Những điều ấy cũng trôi chảy về phía những người khác, anh và tôi cũng đang trôi đi,

Nhưng rồi đến một lúc thích hợp, anh và tôi sẽ ít còn bận tâm đến chúng nữa.

Nông trại, lợi nhuận, mùa màng của anh — nghĩ xem anh đã chìm đắm vào đó biết bao,

Nghĩ rằng vẫn sẽ còn đó những nông trại, lợi nhuận, mùa màng, nhưng chúng có ích gì cho anh nữa?

6

Điều gì sẽ xảy ra sẽ là tốt đẹp, bởi vì thực tại là tốt đẹp,

Việc bận tâm là tốt đẹp, và việc thôi bận tâm cũng sẽ tốt đẹp.

Những niềm vui gia đình, công việc nội trợ thường nhật hay việc kinh doanh, việc dựng xây nhà cửa, vốn không phải là ảo ảnh, chúng có trọng lượng, có hình hài, có vị trí,

Nông trại, lợi nhuận, mùa màng, thị trường, tiền lương, chính quyền, không có thứ nào trong số đó là ảo ảnh,

Khoảng cách giữa tội lỗi và sự thiện lương không hề là sự ảo tưởng,

Trái đất không phải là một tiếng vọng, con người cùng cuộc đời của anh ta và tất cả những gì thuộc về cuộc đời ấy đều được cân nhắc thấu đáo.

Anh không bị ném vào gió sương, anh đang tụ họp lại một cách chắc chắn và an toàn xung quanh chính mình,

Chính anh! chính anh! chính anh, mãi mãi về sau!

7

Bạn sinh ra từ cha mẹ không phải để hòa lẫn vào vạn vật, mà là để định hình bản ngã của chính mình,

Không phải để bạn sống trong sự hoang mang, mà là để bạn đưa ra quyết định,

Một điều gì đó được chuẩn bị từ lâu và vô định hình đã đến và thành hình bên trong bạn,

Từ nay bạn đã được an toàn, dù có chuyện gì đến hay đi.

Những sợi chỉ đã được dệt nay được thu gom lại, sợi dọc đan xen sợi ngang, tấm vải thành hình theo một trật tự hệ thống.

Mọi sự chuẩn bị đều đã được minh chứng là hoàn toàn chính đáng,

Dàn nhạc đã lên dây đàn đầy đủ, cây gậy chỉ huy đã phát tín hiệu.

Vị khách đang chờ đợi đã tới, sau một thời gian dài chờ mong, giờ ngài đã có chốn dừng chân,

Ngài là một trong những kẻ tươi đẹp và hạnh phúc, ngài là một trong số những người mà chỉ cần ngắm nhìn và ở cạnh thôi cũng đủ mãn nguyện.

Quy luật của quá khứ không thể bị né tránh,

Quy luật của hiện tại và tương lai không thể bị né tránh,

Quy luật của sự sống không thể bị né tránh, nó là vĩnh hằng,

Quy luật của sự thăng tiến và biến hóa không thể bị né tránh,

Quy luật của những anh hùng và người làm điều thiện không thể bị né tránh,

Quy luật của những kẻ say xỉn, kẻ chỉ điểm, kẻ đê tiện, chẳng một mảy may nào trong số đó có thể bị né tránh.

8

Những hàng người đen đúa di chuyển chậm chạp không ngừng trôi qua mặt đất,

Người phương Bắc được khiêng đi và người phương Nam được khiêng đi, cả những người ở phía Đại Tây Dương và những người bên Thái Bình Dương,

Và những người ở khoảng giữa, dọc khắp miền sông Mississippi, và trên khắp mặt đất.

Những bậc đại sư và vũ trụ quan đều an nhiên trên hành trình của họ, những anh hùng và người làm điều thiện đều an nhiên,

Những nhà lãnh đạo danh tiếng, nhà phát minh, những chủ nhân giàu có, người sùng đạo và kẻ xuất chúng có thể cũng an nhiên,

Nhưng còn có một sự tính toán lớn lao hơn thế, có một sự ghi sổ nghiêm ngặt cho tất cả.

Những binh đoàn vô tận của kẻ dốt nát và kẻ ác không phải là hư không,

Những kẻ dã man ở Châu Phi và Châu Á không phải là hư không,

Sự nối tiếp bất tận của những kẻ nông cạn không phải là không có gì khi chúng bước qua.

Của và trong tất cả những điều ấy,

Tôi đã mơ rằng chúng ta sẽ không thay đổi quá nhiều, và quy luật của chúng ta cũng không thay đổi,

Tôi đã mơ rằng các anh hùng và những người làm điều thiện sẽ nằm dưới sự chi phối của quy luật hiện tại và quá khứ,

Và rằng những kẻ sát nhân, say xỉn, kẻ dối trá sẽ nằm dưới quy luật hiện tại và quá khứ,

Bởi vì tôi đã mơ rằng quy luật mà chúng đang chịu đựng lúc này là đã quá đủ.

Và tôi đã mơ rằng mục đích và bản chất của cuộc sống hữu hạn, thoáng qua,

Chính là để hình thành và định đọat bản ngã cho cuộc sống vô hạn, vĩnh cửu.

Nếu vạn vật cuối cùng chỉ quy về tro tàn phân bón,

Nếu giòi bọ và chuột bới kết liễu chúng ta, vậy thì hãy hú lên còi báo động! bởi chúng ta đã bị phản bội,

Khi ấy quả thực ta phải hoài nghi về cái chết.

Anh có hoài nghi cái chết không? nếu tôi hoài nghi cái chết thì tôi đã chết từ bây giờ rồi,

Anh nghĩ tôi có thể thản nhiên và vui vẻ bước đi hướng về cõi hư vô chăng?

Tôi bước đi một cách thản nhiên và vui vẻ,

Nơi tôi bước tới tôi không thể định nghĩa, nhưng tôi biết nó tốt đẹp,

Toàn bộ vũ trụ cho thấy rằng nó tốt đẹp,

Quá khứ và hiện tại cho thấy rằng nó tốt đẹp.

Loài vật mới đẹp đẽ và hoàn hảo làm sao!

Trái đất mới hoàn hảo làm sao, và từng sinh linh nhỏ bé nhất trên đó cũng thế!

Điều được gọi là thiện là hoàn hảo, và điều được gọi là ác cũng hoàn hảo không kém,

Thảo mộc và khoáng chất đều hoàn hảo, cả những luồng chất vô trọng lượng cũng hoàn hảo;

Chậm rãi và chắc chắn chúng đã tiến đến điều này, và chậm rãi, chắc chắn chúng vẫn đang tiếp tục bước đi.

9

Tôi thề rằng giờ đây tôi nghĩ mọi thứ không ngoại trừ một ai đều có một linh hồn vĩnh cửu!

Cây cối có đấy, bám rễ sâu trong lòng đất! cỏ dại dưới đáy biển có đấy! muôn thú có đấy!

Tôi thề rằng tôi nghĩ chẳng có gì ngoài sự bất tử!

Rằng cơ đồ tuyệt mỹ ấy là vì nó, và áng mây mờ ảo ấy là vì nó, và sự kết dính ấy là vì nó!

Và mọi sự chuẩn bị đều vì nó — và bản ngã là vì nó — và sự sống cùng vật chất tất cả đều vì nó!