Khi một người dồn toàn bộ tâm trí vào một công việc duy nhất, anh ta có thể thành công hoặc không. Nếu anh ta chia sẻ thời gian và tài năng của mình cho nhiều DN khác nhau, cơ hội thành công sẽ giảm đi rất nhiều; thế nhưng, nếu anh ta chỉ chăm chăm lo cho bản thân, anh ta vẫn có thể đạt tới đích.
Nhưng nếu anh ta để tôn giáo, chính trị, lòng nhân đạo hay tình yêu nghệ thuật len lỏi vào những giờ thức giấc, đến mức trở thành niềm đam mê, thì số phận tài chính của anh ta coi như chấm hết.
Khi John Brown đưa lòng nhân đạo vào cuộc đời mình, ông đã ký đơn xin phá sản. Giờ đây, thời gian của ông bị chia sẻ giữa những nghĩ suy về Margaret, việc giáo dục người da màu và chuyện kinh doanh. Kinh doanh là một vị thần đố kỵ, và nó nói với kẻ tôn thờ mình rằng: "Ngươi không được có thần nào khác trước mặt ta." Thế nên, thương trường đã nổi giận với John Brown và vận may ngừng mỉm cười với ông.
Ông đã mất đi sự ủng hộ của những người hàng xóm; và nhiều kẻ vốn nợ tiền ông nay không còn thấy việc trả nợ là cần thiết nữa. Một số người trong số đó từng vay vốn từ ông. Và tất cả những ai mà ông đang nợ thì lại đòi tiền ngay lập tức. Giá như ông có thể trả, các chủ nợ đã chẳng màng đến số tiền ấy, nhưng giờ đây họ từ chối nhận giấy nhận nợ, trong khi trước kia những tờ giấy cam kết như vậy vẫn luôn được chấp nhận để thanh toán.
Hai năm trước, Brown từng đứng ra bảo lãnh cho một người bạn — chỉ là vấn đề thủ tục thôi, bạn biết đấy. Người giữ giấy nợ giờ đây đòi người bảo lãnh phải thanh toán ngay lập tức. Số tiền là một nghìn hai trăm đô-la — không lớn đối với thời đại chúng ta, nhưng khi đó lại là một khoản tiền lớn đối với một thương gia vùng quê để có thể xoay xở ngay lập tức. Brown không thể trả nổi, và viên cảnh sát đã xuất hiện cùng với rất nhiều lời cáo lỗi kèm theo trát kê biên xưởng thuộc da.
Thế rồi những chủ nợ nhỏ lẻ trở nên hoảng loạn vì tiền của họ; còn những con nợ thì ngày càng tỏ ra dửng dưng tỷ lệ thuận với những rắc rối mà chủ nợ của họ đang phải gánh chịu.
Sự nhất quán trong mục đích là điều kiện tiên quyết trong thương mại — toàn bộ cấu trúc này được xây dựng trên sự ích kỷ; và giá như Brown chịu tận dụng một kẽ hở pháp lý để chối bỏ khoản nợ một nghìn hai trăm đô-la ấy, ông đã có thể vượt qua cơn hoạn nạn. Nhưng ông khinh bỉ mọi hành động mang hơi hướng giả dối — ông đã đồng ý trả số tiền này nếu bạn ông không trả, và ông sẽ làm như vậy.
Bên cạnh đó, trong đầu ông còn có những kế hoạch khác và những hoài bão khác. Bản chất ông là một người mở đường; ông yêu nét hoang dã của những cánh rừng, và cảm giác quyền năng vốn đến với những ai đủ sức đương đầu với thiên nhiên hoang dã chính là niềm vui sướng đối với ông.
Nền văn minh căm ghét cá tính riêng biệt. Mong muốn và xu hướng của nó là mài giũa con người phẳng lỳ về một mặt bằng chung. Nó quy định và cấm đoán; nó giới hạn và đặt ra những ranh giới; và nó luôn sẵn sàng tra tấn những ai không tuân theo các sắc lệnh của nó. Đối với kẻ đi trước thời đại, nền văn minh có sẵn giá tra tấn. Xã hội từng nói với John Brown rằng: "Hãy là một người như chúng tôi, tuân theo lề thói của chúng tôi, chấp nhận quan điểm của chúng tôi, hành động như chúng tôi làm, và chúng tôi sẽ kết thân với ngươi; nhưng nếu ngươi cứ khăng khăng đòi tốt hơn hoặc tệ hơn những người hàng xóm, chúng tôi sẽ đánh đòn và nhổ nước bọt vào mặt ngươi."
Brown đã nghe thấy tiếng nói ấy — nó vang lên bằng một giọng điệu không có gì phải hoài nghi. Ông khao khát sự cô tịch của chốn rừng sâu, và sự uy nghi đầy khoáng đạt của những ngọn núi. Giống như những con thú bị thương tự tìm vào rừng sâu để được chữa lành (hoặc để chết), và giống như người phụ nữ da đỏ cảm nhận được cơn đau sắp sinh nở liền trốn vào dưới những tán lá thân thiện, những tâm hồn tan nát cũng hướng về Tự nhiên như thế.
Nhưng có một cỗ ba bánh quyền lực đang tác động lên Brown, tất cả đều thôi thúc ông phải dời đi. Đó là tinh thần không yên ổn của một kẻ khai hoang; sự bức hại cỏn con từ những người hàng xóm; và khát khao được đến một nơi mà ông có thể che chở cho những nô lệ đang trốn chạy, dạy họ đọc, viết và thờ phượng Chúa.
Đi đâu đây? Đó là câu hỏi cần đặt ra. Làn sóng di cư đang dồn về phía Tây, và nếu tiến về vùng biên ải thì sẽ đứt đoạn liên lạc với Cincinnati. Nhưng Pennsylvania lại không xa xôi gì — Pennsylvania với những thung lũng trù phú, những khu rừng rậm rạp và những vùng núi hiểm trở.
Một thỏa thuận đã được đạt được với các chủ nợ, theo đó Brown giao phó xưởng thuộc da, cửa hàng, nhà ở và trang trại vào tay họ. Ông được phép giữ lại gia súc và ba trăm đô-la tiền mặt. Cùng với hai người con trai lớn, ông kiểm kê đàn cừu — có gần bốn mươi con ở đây, bốn mươi con gia súc và một tá ngựa. Vấn đề này đã được đặt ra trước vợ và các con ông. Bọn trẻ lúc nào cũng thích di chuyển, và bà Brown thì đang ốm yếu và mệt mỏi vì những rắc rối vừa giáng xuống gia đình. Tất cả bọn họ đều háo hức và khao khát được rời đi.
Gia đình có tất cả chín người con. Vì họ sẽ đóng những vai trò quan trọng trong câu chuyện của chúng ta, tên của họ theo thứ tự tuổi tác được liệt kê ở đây: John Jr., Jason, Owen, Ruth, Frederick, Sarah, Watson, Salmon và Oliver. Năm người đầu tiên trong danh sách là con của Dianthe Lusk.
Chúng là một lũ trẻ khỏe mạnh, nghịch ngợm như bất kỳ đứa trẻ nào mà người ta từng thấy; toàn những đứa trẻ hoang dã như những chú lợn rừng, đúng ra phải thế, bởi vì điều kiện tiên quyết đầu tiên để tạo nên một người đàn ông là anh ta phải là một con thú khỏe mạnh.
John Jr. mười bảy tuổi và Oliver chưa đầy một tuổi. Quả thực đây là một bầy con đáng tự hào, và giống như người mẹ La Mã thời cổ đại, John và Mary Brown coi các con mình như những viên ngọc quý. Thế nên họ rất giàu có, và tại sao lại không chứ? Một người có thể gọi là nghèo sao khi sở hữu ngần ấy bầy đàn và gia súc, ngần ấy xe chở đồ đạc trong nhà, và bên cạnh đó là một người vợ tận tụy cùng chín đứa con khỏe mạnh? Còn lâu mới thế; nhà Brown giờ đây vừa hạnh phúc vừa giàu có. Họ có mọi thứ họ cần và họ đang lên đường để tìm kiếm một không gian thoáng đãng.
Niềm vui hiếm khi được trọn vẹn ngoại trừ trong những thời điểm chuyển giao. Đây chính là những khoảnh khắc đầy hân hoan.
Và dẫu vậy, đó cũng là một sự sụt giảm vị thế nhỏ đối với một vị Phó tế kiêm Công dân số Một của thị trấn, khi trở thành một kẻ di cư từng bị khai trừ khỏi nhà thờ và sự ra đi của kẻ đó chẳng khiến ai phải tiếc nuối. Rồi đến lũ trẻ, một người quan sát khắt khe có thể nhận thấy rằng không đứa nào có những đường nét khuôn mặt thanh tú như người cha của chúng — chúng thiếu đi cá tính riêng biệt của ông.
Nhưng chúng vẫn là một lũ trẻ hạnh phúc khi rời khỏi Hudson vào một ngày tháng Chín đẹp trời ấy, lùa những bầy đàn và gia súc đi phía trước.
Người cha đã dặn dò đám con trai phải kìm nén niềm vui phấn khích, nhưng ông đã phải rất vất vả mới ngăn được những tiếng hò reo, và khi đi ngang qua những ngôi nhà của những người hàng xóm đáng ghét, John Jr. và Jason đã ném những hòn đá bay vèo vèo như một lời chào tạm biệt cuối cùng, thậm chí Owen còn ngỏ ý muốn đánh nhau với mấy đứa trẻ ngồi trên hàng rào đang nhìn theo đoàn người. Khi đã đi cách xa ngôi làng một đoạn, người cha ra lệnh dừng chân. Ông tập hợp gia đình lại, đọc một chương Kinh Thánh rồi cầu nguyện Chúa ban phước lành cho họ trong chặng đường mới; một thánh ca được cất lên, và rồi họ bước tiếp — đầy háo hức, vui tươi và tràn đầy hy vọng tiến về phía trước. Mọi rắc rối của họ đều đã lùi lại phía sau.