Hai người được lệnh cầm đèn đi đánh xe ngựa. Con chiến mã già nua độc nhất bước ra bóng đêm với đôi mắt chớp chớp, nháy nháy. Chưa từng có một con ngựa phàm trần nào lại mang sứ mệnh trọng đại nhường ấy!
Ba lô, rìu, búa tạ và xà beng được chất lên xe. Những người đàn ông đã thắt đai đạn, mỗi người mang theo bốn mươi viên đạn. Ai nấy đều vác một khẩu súng trường Sharpe, mang theo hai khẩu súng ngắn và một con dao.
John Brown lên tiếng: “Chúng ta chuẩn bị xuất phát! Tất cả hãy quỳ xuống để tôi cầu xin ơn trên ban phúc cho việc làm của chúng ta. Và hai vị khách quý tình cờ đi cùng xin cũng hãy cùng quỳ xuống?”
Tất cả cùng quỳ gối, và John Brown cất lời cầu nguyện tạ ơn Chúa vì sự dẫn dắt mà họ đã nhận được cho đến thời điểm này; ông cầu xin Thần linh của Đấng Toàn Năng sẽ tiếp tục ở cùng họ.
Một người được cắt cử ở lại để canh giữ ngôi nhà và hai tù nhân. Đến bảy giờ, người canh gác này sẽ tìm đường lên đồi để hội quân với lực lượng chính tại một điểm đã định.
Đoạn, John Brown trèo lên xe ngựa và chậm rãi đánh xe xuôi qua màn đêm hướng về ngôi làng đang chìm trong giấc ngủ.
Những người còn lại lững thững bước theo sau, lặng lẽ đi thành từng đôi một. Không một lời nào được thốt lên.
Nếu họ gặp ai dọc đường, ý định của họ là bắt giữ, gửi trở lại ngôi nhà và giam giữ người đó. Nhưng con đường vắng tanh—không một cỗ xe hay bóng người nào xuất hiện.
Khi đến làng, hai người được giao nhiệm vụ đi trước dọc theo hai con phố chính để dập tắt các ngọn đèn đường. Hai người khác được cử đi phá hủy đường dây điện thoại.
Khi họ đến gần, người gác sông tuần tra trên cầu xuất hiện. Dưới nòng súng trường, ông ta bị bắt giữ. Ba người được để lại để canh gác cây cầu.
Số thành viên còn lại cùng với tù nhân, dưới sự dẫn dắt của Brown, tiến thẳng đến nhà kho vũ khí. Bao quanh tòa nhà gạch dài này là một hàng rào sắt cao. Cánh cổng được thử mở nhưng đã khóa chặt. Một cú giật mạnh bằng xà beng đã làm ổ khóa bật tung. Họ bước vào và lặng lẽ khống chế hai gã gác cổng đang ngủ say.
Đúng lúc đó, hai người đi tắt đèn đường đã quay lại cùng ba cảnh sát—toàn bộ lực lượng cảnh sát của thị trấn—trong tư cách tù nhân.
Chẳng bao lâu sau, những người đi cắt dây điện thoại cũng xuất hiện dẫn theo nhân viên nhà ga làm tù nhân.
Mười người trong số đó giờ đây được cử đi theo từng cặp để bắt một số nhân vật có máu mặt mà nhà cửa đã được xác định vị trí từ trước.
Đến bốn giờ, họ đã quay trở lại, áp giải đi trước mặt tổng cộng mười bốn tù nhân. Không có sự hỗn loạn hay rối ren nào—không một phát súng nào bị nổ từ cả hai phía.
Một chuyến tàu chở khách đã đến phía bên Maryland lúc hai giờ. Chiếc chuyển đổi đường ray đã bị bẻ hướng và đóng cọc cố định. Những người gác cầu ra lệnh cho hành khách và nhân viên tàu ở yên trong toa dưới hình phạt tử hình. Nghĩ rằng một lực lượng vũ trang lớn đã chiếm được thị trấn, họ ngoan ngoãn tuân lệnh và nằm im cho đến khi trời sáng.
Trời hửng sáng, Lão Brown bước qua cầu và có cuộc trao đổi với người trưởng tàu.
Brown nói: “Tôi đến đây để giải phóng nô lệ. Những người theo chủ nghĩa bãi nô cuối cùng đã đứng lên, và nhân danh Chúa, chúng tôi tuyên bố tự do cho tất cả mọi người!”
“Và—và chúng tôi có thể tiếp tục cho tàu chạy không?” người trưởng tàu hỏi.
“Được, đi đi! Hãy mang tin này đến Thành phố Washington và cả thế giới rằng đòn đánh mang lại tự do cho toàn bộ nô lệ ở Mỹ đã giáng xuống. Đi đi!”
Đường ray nhanh chóng được sửa chữa. Brown bước qua cầu cùng người trưởng đoàn tàu để trấn an rằng mọi thứ đã an toàn.
Con tàu khởi hành, chạy nhanh hơn, rồi lại nhanh hơn nữa, phóng như bay về hướng Washington cách đó năm mươi bảy dặm.
Brown nhìn theo chiếc tàu khuất dạng phía đầu thung lũng và mỉm cười lạnh lùng.
Người ta bắt đầu xuất hiện trên đường phố—họ lập tức bị bắt và lùa vào bên trong cổng sắt.
Đã sáu giờ và thị trấn chìm trong nỗi kinh hoàng. Mọi người không dám nhìn ra từ cửa sổ nhà mình; những lời đồn thổi đáng sợ lan truyền khắp nơi; rằng miền Bắc đã tiến đánh họ với một lực lượng hàng ngàn tay súng. Kết cục khủng khiếp nào rồi sẽ đến đây? Ai mà đoán được!
Chẳng mấy chốc, tiếng súng vang lên trên đường phố. Một số người dân đã lấy ra súng săn và súng trường, bắn vào nhà kho vũ khí từ khoảng cách xa.
Những phát súng của họ liền bị đáp trả. Thêm những tiếng súng khác vang lên. Đó là Đại tá Brydges cùng lực lượng tiền phong của ông.
John Brown thét lớn: “Chuẩn bị rút lui! Áp giải tất cả tù nhân đi đầu! Kẻ nào dám bỏ trốn, bắn ngay!!”
Trước những tù nhân đang co ro, run rẩy, ông đọc một bài diễn văn, trấn an họ rằng sẽ không ai bị tổn hại miễn là họ không chống cự hay tìm cách trốn chạy; tất cả bọn họ sẽ sớm được trao trả chỉ trong vài ngày để đổi lấy những người da đen; sẽ không có sự lăng mạ hay đối xử tồi tệ nào cả.
Phía đông bắc, một đám mây bụi xuất hiện mờ ảo. Brown trèo lên cửa sổ tầng trên và chăm chú quan sát; đó chính là lực lượng thứ hai của Đại tá Brydges. Chỉ trong một giờ nữa, họ sẽ an toàn trên những ngọn đồi—bỏ lại Virginia gồng mình vượt qua nỗi sợ hãi trong bất lực, để rồi lại chuẩn bị đối mặt với cơn kinh hoàng mới.
Tiếng súng ngoài phố mỗi lúc một dày đặc. Những viên đạn bắt đầu làm vỡ tung các ô cửa kính.
Đồng hồ thị trấn đã điểm bảy giờ, nhưng Brydges vẫn chưa tới.
Brown lại trèo lên cửa sổ để ngóng tìm đám mây bụi. Nó vẫn ở đó—nhưng ông đã nhầm—đó chẳng phải bụi, mà chỉ là sương mù bốc lên từ dòng sông.
Một viên đạn bay tới làm nát bét khung cửa sổ cách mặt ông chỉ một gang tay. Ông nhìn ra phía bên kia đường và thấy một kẻ đang nhả đạn từ cửa sổ của một nhà kho. Bất ngờ, tên tay súng vừa bắn vào ông khựng lại, chao đảo rồi ngã chúi đầu qua khung cửa rơi xuống vỉa hè đá, ngực thủng một lỗ vì trúng đạn xuyên tim. Một trong những thuộc hạ của Brown đã hạ gục hắn.
Họ đã sẵn sàng để lên đường. Chẳng lẽ Brydges sẽ không bao giờ đến sao?
Đám đông trên đường phố ngày một đông đúc hơn. Những kẻ mang theo đủ loại vũ khí tưởng tượng được lũ lượt kéo đến từ vùng quê. Chúng lập thành một vòng vây khép kín quanh nhà kho vũ khí, cắt đứt đường lui của hai người đang canh gác cây cầu. Hai chiến sĩ dũng cảm ấy đã chống cự cho đến khi cạn sạch đạn dược—khoảnh khắc nào họ cũng ngóng chờ lực lượng bên trong nhà kho vũ khí ào ra, hoặc Đại tá Brydges sẽ xuất hiện.
Lực lượng bên trong cổng sắt không hề xông ra, và Đại tá Brydges thì vẫn bặt vô âm tín.
Phải làm sao đây!
Owen một mình lẻn ra phía bên Maryland để tìm Đại tá Brydges. Watson cùng đồng đội lao mình phá vây để tiến về nhà kho vũ khí. Watson ngã xuống, trọng thương; người đồng hành cùng anh, William Thompson, bị bắt sống, bị những bàn tay đó khát máu túm lấy và lôi đi hòng xé xác anh ra từng mảnh.
Điều này càng tiếp thêm dũng khí cho đám đông khiến chúng ào lên sát hơn. Tiếng súng nổ rền vang.
Ôi! Giá như Đại tá Brydges cùng đội quân dũng cảm của ông xuất hiện lúc này, thì lũ bạo dân kia sẽ tan rã biết bao. Chúng sẽ tản mát như châu chấu.
Brown hoàn toàn có thể xông lên đánh thốc vào đám đông để tẩu thoát. Nhưng Watson đã chết—ông tận mắt thấy con mình ngã xuống—và Thompson thì bị bắt làm tù nhân! Rút lui lúc này đồng nghĩa với việc bỏ lại các tù nhân phía sau. Mang theo họ là gánh nặng quá lớn. Thật sự, đó là một nhiệm vụ bất khả thi.
Và bỏ lại các tù nhân cũng đồng nghĩa với thất bại—hoặc chí ít là thất bại một nửa. Nhưng Brydges sẽ đến sớm thôi—khi ấy công việc sẽ được hoàn tất, mọi thứ diễn ra đúng như kế hoạch—chỉ tiếc cho tội nghiệp Watson—ôi chao! ai sẽ là người mang tin dữ này đến với vợ cậu ấy đây?
Thế nhưng Brydges vẫn không xuất hiện.
Ruồi nhặng bu đen kín đặc phủ lấy gương mặt Watson nơi anh nằm bất động, máu tuôn đầm đìa trên con đường đá lạnh lẽo.
Để bảo vệ anh em tốt hơn, Brown rút lui vào trong nhà máy phát điện, mang theo cả các tù nhân. Các cửa ra vào đều được cố định làm chiến lũy.
Nếu có thể xin được một lệnh ngừng bắn chỉ trong một giờ thôi, viện binh sẽ tới! Brown phái Henry Thompson, con rể của ông, bước ra ngoài cầm theo lá cờ trắng. Chưa kịp đi được mười bước, Thompson đã ngã gục, người thủng chi chít cả tá lỗ đạn.
Suốt buổi sáng hôm đó, đám đông bị chặn đứng bên ngoài. Đại đội Dân quân Charlestown—với một trăm quân—mặc đồng phục sáng loáng và trang bị tận răng, đã kéo đến. Nhưng họ chẳng làm gì được—xông lên chỉ chuốc lấy cái chết, ít nhất là với một số kẻ.
Một viên đạn bắn trúng Oliver khi anh đang đứng cạnh lỗ châu mai. Anh bắt đầu nôn ra máu và cố gắng nói—để trăn trối vài lời gửi đến người vợ trẻ của mình. Anh khuỵu xuống đất, và người cha già, tay cầm súng trường, đưa tay còn lại để bắt mạch cho đứa con trai đang hấp hối.
Rồi ông quay người, ngắm bắn thật chuẩn qua lỗ châu mai, siết cò và quay lại nhắm mắt cho người thanh niên trẻ tuổi, bởi con trai ông đã trút hơi thở cuối cùng.
Chiều tối hôm đó, một phân đội Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ từ Washington dưới quyền chỉ huy của Đại tá Robert E. Lee đã tới nơi. Lee yêu cầu đầu hàng vô điều kiện.
Yêu cầu đó bị khước từ.
Suốt đêm hôm đó, lực lượng nhỏ nhoi vẫn kiên cường bám trụ. Có lẽ Brydges đã đợi đến đêm mới đến giải cứu họ. Giờ đây chỉ còn lại sáu người, trong đó hai người bị thương nặng.
Khi trời rạng sáng, lực lượng Thủy quân lục chiến tổng tấn công—phá tung cửa ra vào và ùa vào bên trong với gươm giáo tuốt trần.
Lão Brown ngã gục, người chi chít vết chém và đâm từ gươm giáo lẫn lưỡi lê—khuôn mặt đẫm máu không còn nhận ra hình hài.
Kế hoạch đã thất bại!