Nhưng giờ đây con đường trở nên hẹp, gập ghềnh và đầy khó khăn, đúng như con đường dẫn đến Thiên đàng vẫn thế, Phó tế Brown giải thích.
Có những ngọn đồi cao phải vượt qua, nơi những cỗ xe bò phải chập đôi sức kéo và tất cả mọi người cùng đẩy. Thỉnh thoảng lại gặp những vùng đầm lầy đã được rải đường bằng gỗ tròn; và nơi nào lũ lụt mùa xuân làm xô lệch nền đường, họ phải chặt cây và kè lại cho ngay ngắn.
Dù vậy, đôi khi vẫn xảy ra chuyện chiếc xe bị kẹt lầy trong bùn. Nhưng nhờ dùng những cây sào dài để nạy và thêm một hoặc hai cội bò kéo phụ vào, âm mưu của vũng lầy sẽ bị đánh bại. Và đến đêm khi đọc kinh cầu nguyện, Phó tế Brown sẽ kể chi tiết mọi chuyện và tạ ơn Chúa vì đã giải cứu họ khỏi tay kẻ thù.
Trước kia, nhiều người tin rằng Chúa Trời không quan tâm đến các sự vụ ở phía tây sông Hudson, ngoại trừ những trường hợp của những người di cư Thanh giáo lạc lối. Nhà Judson và nhà Brown có phần nghiêng về niềm tin này, nhưng nhà Crosby thì chẳng bận tâm mấy đến chuyện đó.
Trên thực tế, những người thực sự yêu nhau luôn là tín đồ thuyết Phàn thần hoặc Ngoại giáo. Những kẻ đang yêu rất cả tin—họ đặt niềm tin vào phép màu vượt xa cả những giấc mơ hoang đường nhất của những người chỉ biết sùng đạo thông thường.
Tình yêu vừa là sự tách biệt vừa là sự hòa quyện. Và thế là Nathan và Ruth sống tách mình ra một chút, ở bên ngoài và vượt lên trên phần còn lại của đoàn người.
Họ rất hạnh phúc.
Họ nhìn thấy những điềm báo trong những đám mây, những lời tiên tri trong những hàng cây, và nghe thấy một thông điệp trong làn gió thoảng; khi đi ngang qua, họ ra hiệu cho nhau bằng một cái gật đầu, một nụ cười hay một cái phất tay, và họ có một thứ ngôn ngữ ký hiệu riêng biệt như những cặp tình nhân vẫn thường có. Đôi khi Ruth đi bên cạnh những con bò đực và tự tay xua chúng đi, trong khi Nathan đi ở phía trước.
“Một người phụ nữ không bao giờ nên học làm một việc mà cô ấy không buộc phải làm, vì thế nào cũng có ngày người đàn ông của cô ấy bắt cô ấy phải làm cho bằng được,” bà Judson điềm tĩnh nói với Ruth.
Và tối hôm đó, dĩ nhiên Ruth đã kể lại cho Nathan nghe và họ thấy điều đó thật buồn cười. Họ hạnh phúc, vô cùng hạnh phúc, hạnh phúc suốt cả ngày dài; tràn ngập niềm vui và sự bình yên vào ban đêm và hân hoan đón chào buổi sáng. Và ý nghĩ rằng niềm vui ấy có thể chấm dứt chưa từng xuất hiện trong tâm trí họ.
Ít có sự cãi vã trong trại, ai nấy đều mãn nguyện, dẫu cho có đủ mọi tính cách khác nhau hội tụ. Không một ai trong số hai mươi con người ấy biết đến sự tồn tại của dạ dày, chẳng ai bị “thần kinh” cả. Rắc rối có thể xảy ra, nhưng nếu có thì đó phải là một điều hữu hình, chứ không phải là một thứ ma trơi do trí óc tưởng tượng ra.
Họ rất khỏe mạnh—những con người ấy—vì vạn vật sống giữa trời đất tự nhiên đều có sức khỏe. Chim cút, chim bói cá và chim giẻ cùi xanh không bao giờ bị tàn tạ; sức khỏe của loài sóc chuột cũng chẳng bao giờ suy giảm. Những cơn gió tự do, lồng lộng của chốn thiên thai thổi bay mọi muộn phiền tăm tối.
Sự đố kỵ độc địa và nỗi bất mãn hờn dỗi là một phần cái giá mà chúng ta phải trả cho nền văn minh. Chúa tạo ra đồng quê, con người tạo ra thành thị.
Ngày tháng trôi qua và họ vẫn tiếp tục tiến bước. Các khu định cư giờ đây đã cách xa nhau và những ngôi nhà đơn lẻ trở nên hiếm hoi. Về đêm, đôi khi có những bầy sói hú quanh khu trại và tiếng thét hoang dã của loài báo sư tử vang lên từ tận sâu thẳm trong lòng rừng thẳm.
Thỉnh thoảng lại có tin báo về những băng nhóm thổ dân da đỏ đi cướp bóc lang thang trong các khu rừng và rình rập du khách. Ban đêm, người ta cắt cử gác xách—những người đàn ông phiên nhau mỗi người canh gác hai tiếng đồng hồ với khẩu súng trường trong tay.
Nhưng sự hoang dã của chốn rừng thiêng nước độc chẳng thể làm những con người này sợ hãi—nó đồng nghĩa với sự tự do. Năm thế hệ con người từng dám thách thức những hiểm nguy của biển cả và sự hung hãn của muôn loài trên cạn đã tôi luyện trong họ sự dửng dưng lì lợm trước hiểm nguy. Thêm vào đó, họ có đức tin nơi Chúa Trời. Chẳng phải Ngài đã dẫn dắt dân tộc được chọn của Ngài thoát khỏi cảnh nô lệ đó sao? Đấng hằng gìn giữ Israel, không hề chợp mắt cũng chẳng ngủ quên.
Nhưng cơn thịnh nộ của Chúa Trời đã giáng xuống đoàn người hạnh phúc ấy—giáng xuống họ tựa như tia chớp chọn lấy thân sồi cao nhất, khỏe nhất và đánh tan tành nó đến tận gốc rễ chỉ trong một luồng sáng chói lọi duy nhất. Bởi vì nào ai có thể chịu đựng nổi ngay cả khi cơn thịnh nộ của Ngài chỉ mới bùng lên đôi chút!
Đoàn xe đang di chuyển lên một sườn đồi đá. Con đường vô cùng chật hẹp.
Phía trên là ngọn đồi xanh rờn và phía dưới là một khe núi đá hiểm trở. Những con bò đực tơ bắt đầu chen chúc nhau và bánh của chiếc xe nặng nề trượt đi một cách nguy hiểm sát mép vực. Nathan cố gắng thúc ép những con bò dạt sang phía bên kia. Những con vật mệt mỏi khựng lại. Cỗ xe với trọng tải nặng nề đang kéo giật chúng lại, và những bánh xe đang từ từ trượt trên lớp đá dăm lỏng lẻo ở bờ vực. Chàng trai lao bờ vai mình vào bánh xe và cố gắng thúc giục lũ bò tiến lên. Lớp đá phiến sụt xuống và một động tác khựng lại bất ngờ của bầy bò đã làm cỗ xe lật nhào. Nathan bật ngửa ra sau—một dây nho vướng lấy gót chân chàng—chàng ngã xuống và chiếc moay-ơ lớn đập thẳng vào ngực, ghim chặt chàng ở đó. Phải mất mười phút tròn người ta mới chặt được hai cây non làm đòn bẩy để nhấc khối lượng nặng bằng cả tấn ấy ra khỏi thân hình chàng.
Chàng cựa quậy định nói—“Ruth—Ruth”—nhưng lời nhắn nhủ đã chẳng thể thốt nên lời. Vẻ mặt đau đớn phai dần trên gương mặt và thay vào đó là một nụ cười mờ nhạt, nụ cười của sự bình yên và tĩnh lặng vĩnh hằng.
“Cậu ấy chuẩn bị nói gì kìa,” cậu bé John nhỏ giọng nói.
“Im lặng nào, con,” Phó tế Brown nghiêm khắc bảo, “cậu ta đã chết rồi.”
Họ bọc thi thể trong một chiếc chăn bông—một trong số năm chiếc chăn bông được tặng làm quà cưới. Những đôi bàn tay vạm vỡ dựng thẳng cỗ xe lại, kéo nó lên đường, chèn bánh xe lại, và chất lại đống đồ đạc lên xe. Sau đó, họ nhẹ nhàng nâng thi hài không còn sự sống của người chủ xe đặt lên chiếc xe tang do chính bàn tay anh tạo dựng và chế tác.
Những người phụ nữ cố gắng đưa Ruth rời đi; nhưng không, cô nhặt chiếc gậy thúc bò lên từ nơi nó đã tuột khỏi bàn tay người chồng; cô không rơi một giọt nước mắt nào cũng không thốt lên một tiếng kêu than; cô thúc đoàn bò bước tới, đi bên cạnh chúng. Đoàn xe tiếp tục di chuyển, và qua từng dặm đường, khi những tia nắng gay gắt chiếu xuống, họ cứ thế kiên định tiến bước. Những người phụ nữ kinh ngạc trước hành động của Ruth; những người đàn ông lặng đi trong sự im lặng; lũ trẻ thì nghĩ rằng cái chết chỉ là một giấc ngủ mà thôi.
Vài giờ trôi qua, và những chiếc xe chở hàng vẫn nặng nề kẽo kẹt tiến về phía tây.
“Trông cô ấy có vẻ chẳng có chút cảm xúc nào,” bà Judson thì thầm với chồng.
Viên Đại úy có lẽ đã có thể đáp lại rằng có những nỗi đau quá lớn không thể khóc thành nước mắt, nhưng ông không nói gì cả.
“Nó chết trong tội lỗi—đó là một lời cảnh báo,” Jedediah lên tiếng.
“Quả thật, nó chưa từng thừa nhận Đấng Cứu Thế của mình,” Phó tế Brown đáp lời, “nhưng nó là một chàng trai trượng nghĩa và ta tin chắc rằng trong thâm tâm nó là một Cơ Đốc nhân chân chính—nếu vậy, nó đã được cứu rỗi. ‘Bởi vì lòng thương xót của Ngài hằng có từ đời đời cho đến đời đời!’”
“Nó chưa bao giờ xưng nhận Đấng Christ trước mặt con người, ‘và kẻ nào hổ thẹn vì Ta trước mặt loài người, thì Ta cũng sẽ hổ thẹn vì kẻ ấy trong Ngày Phán Xét,’” Jedediah nói tiếp.
“‘Đừng xét đoán ai, để các ngươi khỏi bị xét đoán,’” vị Phó tế đáp lời trong lúc xua tay bảo chàng trai trẻ lui ra.
Khi họ dừng chân lúc hoàng hôn, đôi mắt của Ruth đỏ ngầu và hai gò má ứng lên hai đốm hồng rực.
Vẻ ửng đỏ vì xúc động ấy chỉ càng làm tôn thêm vẻ đẹp của cô. Và sự điềm tĩnh trong cung cách của cô có lẽ rất phù hợp với phẩm giá của một người phụ nữ: nhưng sự điềm tĩnh ấy lại mang một nét kỳ lạ, đáng sợ.
Jedediah định nói vài lời an ủi cô; anh ta lại gần, nhìn cô, và—thay đổi ý định. Những người phụ nữ đến ôm hôn lên má cô, nhưng cô chỉ trơ trọi nhìn lại—lặng câm.
“Cha nói Nathan đã chết—chết cứng rồi—và sẽ chẳng bao giờ sống lại cho đến Ngày Phán Xét đâu, nhưng em ở đây mà, Ruth, chị không thấy sao! Ruth, sao chị không trả lời? Em sẽ chăm sóc cho chị!” và cậu bé John âu yếm nắm lấy bàn tay cô.
Khi ấy những giọt nước mắt mới trào ra như một sự giải tỏa cho cô; lý trí đã trở lại và cô dũng cảm đối mặt với nỗi đau thương của mình, như những người phụ nữ vẫn thế từ khi thế giới này bắt đầu, và như những người đàn ông cùng phụ nữ buộc phải thế cho đến khi các tầng trời được cuốn lại như một cuốn sách; bởi vì niềm vui chỉ tày gang, nhưng nỗi buồn của con người thì kéo dài mãi mãi.