“Chúng ta ở đây—giống như lợn trong chuồng—chúng ta không thể chiến đấu, vì chẳng có vũ khí trong tay—”
“Nhưng anh sẽ nói cho em hay chúng ta có thể làm gì!”
“Thế thì là gì nào?”
“Chịu đói!”
Từ duy nhất ấy như đang văng vẳng qua căn phòng dài và thấp của ngôi nhà gỗ tròn tựa như một bóng ma độc ác lạnh lùng. Nó dập tắt mọi cuộc tranh luận tiếp theo, và nhóm gồm năm người đàn ông cùng hai người phụ nữ lặng lẽ ngồi đó. Phía bên ngoài, bóng đêm bao trùm khắp tứ phía trên vùng đồng bằng vừa mới bị những ngọn lửa thảo nguyên quét qua.
Mặt trời đã lặn và sương chiều dường như dâng lên từ lòng đất cùng màn đêm buông xuống. Đó là những ngày cuối tháng Chín, và những đám mây trôi dạt về phương nam là bức phông nền hoàn hảo cho những đàn ngỗng trời bay theo hình chữ V đang kêu quác quác trước gió.
Bên kia khe vực nhỏ chạy vắt qua gần đó vang lên tiếng sủa của một con chó sói thảo nguyên, và chẳng mấy chốc tiếng gầm gừ ấy được đáp lại bởi một con khác cách đó không xa.
“Chẳng có con gà nào ở đây cả—hãy cứ để chúng đi đi,” một trong hai người phụ nữ đang ngồi nắm tay chồng ở khung cửa rộng mở lên tiếng.
“Đến một chiếc lông vũ cũng chẳng có.”
“Lông lá gì tầm này với đám lợn.”
“Nhưng lợn thì thấm vào đâu với bò khi vẫn còn những đứa trẻ đang cần sữa?”
“Và bò thì thấm vào đâu với ngựa khi đất hoang vẫn chờ cày cấy?”
“Nhưng anh có một con ngựa đấy thôi!”
“Tất nhiên—nhưng có gì cho nó ăn đâu!”
Ngay ở một góc phòng đứng đó con ngựa già gầy gò, kiên nhẫn đang gặm phần vỏ trên những cành cây bông vải được vứt đống phía trước nó.
“Tôi bảo chúng ta có con ngựa,” người phụ nữ lặp lại, phớt lờ lời nhận xét của người đàn ông, “và chúng ta có chiếc xe wagon. Chiếc xe sẽ chở đồ đạc cắm trại, còn lũ trẻ và những người còn lại có thể đi bộ. Chúng ta chỉ đang hoài phí thời gian ở đây thôi—phải trở về miền đất của Chúa trước khi tuyết rơi!”
“Nhưng em biết cha đã viết thư báo rằng vũ khí đang trên đường chuyển đến cơ mà!” người chồng nhẹ nhàng phản đối.
“Em phải nghe câu đó bao nhiêu lần nữa đây? Nếu họ xuất phát từ tháng Bảy thì lẽ ra đã có mặt ở đây từ một tháng trước rồi.”
“Thôi được, nếu viện binh không xuất hiện trong vòng ba ngày, chúng ta sẽ hát thánh ca rồi rút lui—tất cả đồng ý chứ?”
“Và rồi cả lũ sẽ bị giết trên đường đi sao?”
“Xí! Em thừa biết đám côn đồ đó chỉ muốn chúng ta đi. Nếu chúng thấy chúng ta rời đi, chúng sẽ chẳng phàn nàn gì đâu. Chính việc chúng ta cứ bám trụ ở đây mới khiến chúng nổi giận.”
“Thôi nào, trời bắt đầu se lạnh rồi đấy. Hãy cứ phung phí một chút đi, nhóm lửa lên cho không gian ấm cúng hơn, rồi chúng ta sẽ quyết định việc cần làm và hành động luôn!”
Một đống củi khô cháy lách tách trong chiếc lò sưởi lớn được trát bùn. Những tia chớp sáng nhảy múa hắt những chiếc bóng kỳ dị, uốn éo lên các xà nhà phía trên và sưởi ấm căn phòng bằng một thứ ánh sáng rực rỡ.
Dọc theo bức tường là một dãy giường tầng. Những đống cỏ thảo nguyên mềm mại lót da bò phía trên tạo thành những chiếc giường thoải mái. Trong những chiếc giường này, người ta có thể nhìn thấy những mái đầu vàng nhạt, và tiếng thở đều đặn, sâu lắng của những đứa trẻ khỏe mạnh vang lên. Những chiếc chảo thiếc và xoong rán treo trên vách tường; ở một góc phòng là chiếc tủ chén có tấm rèm calico che trước mặt. Đồ đạc duy nhất trong nhà là một chiếc bàn gỗ thông dài và vài chiếc ghế mây hickory. Vắt vẻo trên các xà nhà phía trên là những chuỗi bí ngô khô, vài miếng thịt nai hun khói, cùng những bó bạc hà mèo và cây xô thơm.
Đối với một trại thợ săn, nơi này quả là hoàn hảo. Nếu ở góc phòng có vài khẩu súng và chỉ có năm người đàn ông này ở đó một mình, mỗi người ngậm một chiếc tẩu, và một gác chân lên ghế đang chơi đàn accordion, thì cảnh tượng ấy hẳn đã làm ấm lòng những tâm hồn mệt mỏi vì phố thị.
Nhưng không một ai trong số năm người đàn ông này hút thuốc, họ chẳng có cây đàn accordion nào, và tồi tệ hơn là họ chẳng có lấy một khẩu súng. Sự hiện diện của hai người phụ nữ, lũ trẻ cùng con ngựa già buộc ở góc phòng đã mang lại một bầu không khí nửa bi thương cho khung cảnh ấy.
Họ là những chàng trai khôi ngô, năm người trẻ tuổi cao ráo và uyển chuyển ấy, họ đẹp đẽ trong những bộ y phục rách rưới và không hề nao núng với sức trẻ của mình.
“Tiếp đi Jason, hãy đọc bức thư đi—chúng ta sẽ tưởng tượng rằng nó vừa mới gửi tới và chúng ta hoàn toàn không biết gì về nội dung trong đó.”
Người đàn ông được gọi tên bước tới chiếc tủ ở góc phòng và lấy ra một bức thư trông có vẻ lem luốc và nhàu nát vì bị cầm nắm nhiều lần. Anh đọc:
North Elba, N. Y., ngày 26 tháng 6 năm 1855.
Các con yêu quý của cha,
Thư các con kể về những vụ bạo hành mà đám người ủng hộ chế độ nô lệ gây ra cho các con đã được gửi tới. Cha đã cho ông Gerritt Smith ở Syracuse xem bức thư này và cũng cho những người khác quan tâm đến các vấn đề ở Kansas xem nữa. Họ đã giao vào tay cha hơn bốn trăm đô-la để dùng vào việc mua sắm vũ khí nhằm giúp các con tự bảo vệ mình và gia đình. Cha đã mua bốn mươi khẩu súng trường cùng vài ngàn viên đạn, sẽ gửi chúng đi ngay lập tức thông qua hai sứ giả đáng tin cậy. Một trong hai sứ giả ấy là em trai Oliver của các con, mặc dù mới mẻ mười sáu tuổi nhưng rất thành thạo súng trường. Người còn lại cha đã quen biết vài năm nay và cha nghĩ các con có thể tin cậy ở cậu ấy trong những tình huống khẩn cấp.
Các con đã định cư trên phần đất của mình một cách hợp pháp và tuân thủ mọi quy định, các con không được phép bị xua đuổi chỉ vì muốn Kansas trở thành một bang tự do. Đã có đủ vũ khí cho các con và những người hàng xóm. Số vũ khí này dùng để tự vệ, và nếu có bất kỳ lực lượng nào kéo đến để cướp gia súc, hoặc châm lửa đốt các cánh đồng lúa mì và đống cỏ khô của các con, hãy chiến đấu.
Mẹ các con và tất cả các em đều khỏe mạnh và cùng cha gửi lời thăm yêu thương đến các con. Nguyện xin Chúa luôn phù hộ cho các con, đó là lời cầu nguyện của cha.
Thân ái,
John Brown.
Khi bức thư đọc xong, căn phòng chìm trong sự im lặng chỉ bị phá vỡ bởi tiếng hí của con ngựa và tiếng ngáy của lũ trẻ.
“Nếu chúng cướp gia súc của ta, chúng ta sẽ bắn! Ồ ho, ta hiểu rồi!”
“Khi mà ngoài con Joe già ra chúng ta chẳng có lấy một con thỏ rừng nào là của riêng mình.”
“Và toàn bộ lúa mì đã bị thiêu trụi.”
“Cỏ khô cũng vậy.”
“Bây giờ hãy đọc cho chúng tôi nghe những gì Phó Tổng thống David B. Atchison đã nói trong bài diễn văn gửi người dân Missouri đi—anh đang giữ bản cắt báo đó phải không Owen?”
“Ừ, tôi đang giữ đây, nội dung đọc nghe thú vị quá nên tôi chẳng nỡ vứt đi.”
“Vậy thì đọc lên đi, chúng ta đang cần chút gì đó vui vẻ.”
“Rồi, bắt đầu nhé:
‘Người dân Kansas trong cuộc bầu cử đầu tiên sẽ tự quyết định xem chế độ nô lệ có được phép tồn tại ở đó hay không. Giờ đây, nếu một lũ cuồng tín tôn giáo và những kẻ mị dân cách xa cả ngàn dặm muốn dâng tiền để biến Kansas thành chốn bãi bỏ nô lệ, thì nhiệm vụ của các anh là phải đập tan mưu đồ đểu cá ấy; hỡi những con người chỉ sống cách Lãnh thổ ấy một ngày đường. Nếu các anh để Kansas bị những kẻ theo Thanh giáo này chiếm đóng, chúng sẽ mang theo nô lệ của các anh bỏ trốn và gây cho các anh những rắc rối không dứt. Chúng ta là những con người của hòa bình, và hòa bình là thứ chúng ta sẽ giữ lấy, thề có Chúa, ngay cả khi phải chiến đấu vì nó. Nào, hỡi những người dân Missouri, hãy làm trònn nhiệm vụ của mình và quyết định vấn đề này. Nếu có tên babolit ngu ngốc nào ngáng đường, thì đó là vận đen của hắn.’”
Chàng trai trẻ ngừng đọc và một lần nữa sự im lặng lại bao trùm.
“Hết rồi chứ?” Jason hỏi sau một khoảng lặng.
“Thế là đủ rồi còn gì?”
“Bây giờ, đưa bản tuyên ngôn ấy đây.”
“Bản của Thống đốc Missouri hả?”
“Đúng thế.”
“Được rồi, đây nhé:”
‘Được sự đồng thuận của các bên, cuộc tranh giành hiện tại ở Kansas được coi là bước ngoặt quyết định vận mệnh của chế độ nô lệ. Nếu miền Bắc chiến thắng, tư tưởng bãi nô sẽ càng trở nên ngạo mạn và hung hăng hơn, cho đến khi sự hủy diệt hoàn toàn của miền Nam giáng xuống. Nếu miền Nam giành được Kansas, họ sẽ mở rộng chế độ nô lệ ra toàn bộ lãnh thổ phía nam vĩ tuyến thứ bốn mươi đến tận sông Rio Grande, và điều này tất nhiên sẽ mang lại một lối thoát thích hợp cho chế độ nô lệ đang bị dồn nén, đồng thời tạo ra thị trường cho số lượng nô lệ đang tăng lên nhanh chóng. Nó cũng sẽ khôi phục quyền lực của miền Nam tại Quốc hội—mang lại cho chúng ta thế đa số ở cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Nhưng nếu miền Bắc chiếm được Kansas, quyền lực của miền Nam sẽ suy giảm dần, và dân số nô lệ sẽ trở nên vô giá trị, bởi vì sẽ có quá nhiều nô lệ trên mỗi mẫu đất, có thể nói là như vậy. Tất cả đều phụ thuộc vào hành động quyết đoán ngay lúc này.’”
“Nào mọi người, tình hình thế chúng ta đã rõ. Chúng ta phải làm gì đây?” người lớn tuổi nhất trong số những thanh niên lên tiếng.
“Chúng ta sẽ rút lui trong danh dự.”
“Phải, rút lui trong danh dự, đó là tất cả những gì chúng ta có.”
“Nhưng nhỡ những sứ giả mang vũ khí đến sau khi chúng ta đã đi rồi thì sao?”
“Không có chuyện đó đâu, họ hoặc đã bị bắt và giết hại, hoặc đã quay đầu trở về rồi.”
“Còn bưu điện thì sao—chúng ta có nên làm một chuyến nữa để xem có tin tức gì cho mình không?”
“Quá mạo hiểm, dẫu có thư gửi cho chúng ta đi nữa, thì viên bưu cục cũng đời nào chịu đưa cho chúng ta.”
“Vậy là chúng ta sẽ rút lui?”
“Đúng vậy.”
“Khi nào?”
“Tối mai.”
“Các anh đã nghe rõ đề xuất, giờ xin biểu quyết: Ai ủng hộ phương án rút lui về hướng bắc dưới vỏ bọc đêm tối vào tối mai, xin hãy giơ tay. Owen, Fred, Wealthy, John, Salmon, đều đồng thuận, còn Ellen thì không bỏ phiếu. Phụ nữ ở đây cũng có quyền bỏ phiếu chứ, chị em Ellen, ý kiến của cô thế nào?”
“Hãy đợi thêm ba ngày ba đêm nữa, và nếu viện binh vẫn không tới thì chúng ta sẽ đi,” người phụ nữ trẻ đáp.
“Thế còn ý kiến vừa rồi thì sao nào?”
“Đợi làm gì nữa chứ!”
“Chúng ta đã đợi quá lâu rồi!”
“Thùng bột mì đã gần cạn đáy rồi kìa.”
“Thôi được,” người tự phong làm chủ tọa tiếp lời, “dù chúng ta làm gì thì cũng phải đạt được sự đồng thuận tuyệt đối. Ellen có tới bốn đứa con và một cái đầu rất tỉnh táo—cô ấy có lợi ích gắn liền không kém gì bất kỳ ai trong chúng ta, hãy làm theo lời khuyên của cô ấy lần này xem sao. Vào đêm thứ ba tính từ hôm nay, chúng ta sẽ lên đường! Mọi người đồng ý chứ?”
Hai người phụ nữ và bốn người đàn ông miễn cưỡng bỏ phiếu đồng ý. Con ngựa già ở góc phòng dậm chân tỏ ý tán thành và những đứa trẻ đang ngủ say trên giường tầng chẳng có ý kiến phản đối nào.