Trời đã chạng vạng khi toán người của viên cảnh trưởng ồn ào kéo ra khỏi thị trấn Hudson. Không một ai trong vùng chứng kiến vụ bắt cóc vị mục sư, ngoại trừ Squire Brown; và toàn bộ sự việc diễn ra quá nhanh đến mức ông hầu như không kịp nhận thức điều gì. Ông đã cố lên tiếng phản đối, nhưng giọng ông nhanh chóng bị chìm lấp trong tiếng hò hét của đám đông say xỉn.
Chỉ một giờ sau khi quang cảnh đã yên ắng, những người dân sợ hãi bắt đầu bước ra khỏi nhà. Không ai biết chính xác chuyện gì đã xảy ra — thực ra, rất ít người biết rằng những kẻ trốn chạy đang ở trong nhà của Squire Brown; và khi chuyện ông che chở cho họ bị lộ, khiến đám đông săn nô lệ kéo đến thị trấn, mọi người tự nhiên vô cùng tức giận.
Brown là người giàu nhất thị trấn, và giờ đây, một người phụ nữ bóng gió rằng tiền của ông có được từ những thủ đoạn mờ ám, kèm theo một nụ cười nhếch mép, cái liếc mắt và một giọng điệu đầy ác ý khi nhấn mạnh từ “mờ ám”.
Squire Brown không kể về vụ bắt cóc vị mục sư: ông cảm thấy mình sẽ bịổn trách trong chuyện này — tại sao ông lại để điều đó xảy ra? Toàn bộ sự việc diễn ra ngay trong nhà ông, ngay dưới mũi ông. Ông cầu nguyện thiết tha mong mọi chuyện rồi sẽ ổn thỏa, và ông hoàn toàn tin rằng vào buổi sáng khi đám người kia tỉnh rượu, họ sẽ nhận ra sai lầm của mình và đưa “Cụ Mục” trở lại; hơn nữa, vị mục sư cũng có lưỡi trong miệng và có thể tự lên tiếng cho chính mình. Còn về phần những người nô lệ, việc bắt giữ họ vốn là trách nhiệm của viên cảnh trưởng.
Thế là Squire Brown tự gạt bỏ trách nhiệm cho bản thân, rồi trấn an gia đình — những người đã trốn ra chuồng ngựa — rằng mọi nguy hiểm đã qua, và ra lệnh cho vợ chuẩn bị bữa tối. Sau bữa ăn, trước khi những đứa con nhỏ đi ngủ, ông tiến hành làm lễ gia đình theo thói quen.
Khi mở cuốn Kinh Thánh, các trang sách vô tình mở ra ở một chỗ kẹp một bức thư. Cuốn Kinh Thánh của gia đình vốn thường là nơi cất giữ tài liệu và giấy tờ; ông đã nhìn thấy bức thư này vào đêm hôm trước, nhưng chẳng mảy may chú ý đến nó. Giờ đây, ông phát hiện ra con dấu vẫn chưa bị bóc, và khi quan sát kỹ, ông thấy bức thư được gửi cho chính mình.
Ông phá vỡ con dấu và đọc bức thư. Sau khi đã sửa lại những lỗi chính tả, nội dung bức thư như sau:
Hudson, Ohio, Ngày 30 tháng 8 năm 1815.
Thưa Cha kính yêu,
Khi cha đọc những dòng này, con đã ở cách xa nơi đây rất nhiều dặm. Con không nói cho cha biết địa điểm cụ thể, vì điều đó sẽ làm cha nhọc công tìm kiếm con. Con có một sứ mệnh phải hoàn thành. Những dự định của con đều được giữ kín trong lòng. Con biết cha luôn mong muốn con làm được điều gì đó lớn lao, và vì cha rất bận rộn, con không muốn làm mất thời gian của cha bằng việc bàn tính chuyện đó. Con đã cảm nhận được điều gì là tốt nhất nên làm và con sẽ thực hiện nó.
Kính thư của cha,
John Brown.
T.S.—Con không sợ mấy kẻ chủ nô đó, nhưng dẫu sao con biết họ sẽ trách móc con và sẽ sớm có mặt ở đây để truy tìm Slivers cùng con ngựa. Slivers và con ngựa sẽ đi cùng con.
J. B.
Phó tế vội vã nhét bức thư vào túi rồi tiếp tục đọc chương kinh. Ông đọc một cách vội vàng, tâm trí lơ đễnh. Lời cầu nguyện cất lên ngay sau đó là một nghi thức rập khuôn, đủ để cả tá người trong gia đình Brown, lớn cũng như nhỏ, nhận ra rằng người cha của họ đang bận tâm đến nội dung bức thư kia.
Giống như bao người đàn ông tốt khác, Phó tế Brown chưa từng tâm sự thật lòng với gia đình; nhưng giờ đây ông cảm thấy mình cần phải đưa ra lời giải thích, thế nên ông bảo với các con rằng ông đã cho người con trai John đi một chuyến xa, và bức thư kia chỉ bàn về chuyện làm ăn ngoài xã hội. Sau đó, ông bước ra ngoài trời đêm, đưa tay lau trán trong sự bối rối tột cùng và cố gắng nhớ lại xem mình đã phạm phải tội lỗi cụ thể nào mà để bàn tay Chúa giáng xuống cuộc đời ông nặng nề đến thế.
Ông thương yêu đứa con trai John hơn tất cả những người con khác, vâng, còn hơn cả người vợ của mình: cậu thiếu niên ấy rất giống người vợ quá cố của ông — người phụ nữ mà ông đã hết lòng yêu thương thời trẻ — và giờ đây, khi đứa trẻ đã ra đi, lần đầu tiên ông mới nhận thức được tình cảm sâu sắc nhường nào mà ông dành cho thằng bé. Đối với ông, cậu chính là Joseph đối với Jacob. Những đứa con còn lại đều ngoan ngoãn và khỏe mạnh, nhưng chúng thiếu đi khí chất và cá tính riêng biệt. Thế mà — vâng, ông thốt lên điều ấy với những giọt nước mắt nóng hổi đầy hối tiếc — ông chưa từng một lần ôm cậu con trai vào lòng để bày tỏ tình yêu thương. Chưa bao giờ ông thể hiện sự đồng cảm với nó ngoại trừ những cách thức gián tiếp.
Không, ông không trách thằng bé vì đã bỏ đi, nhưngá chi nó chịu hỏi xin lời khuyên của ông, hay hỏi xin tiền bạc, hoặc xin lời chúc phúc từ ông. Đằng này nó chẳng hỏi gì cả: nó cứ thế đi, thế thôi: nó tự lo liệu được cho bản thân. Viên Phó tế cảm thấy đau buồn, nhưng khi ngẫm nghĩ lại sự độc lập của thằng bé trong việc tự vạch ra con đường cho chính mình rồi kiên quyết thực hiện đến cùng, thay vì những giọt nước mắt, một nụ cười buồn thỏa mãn bỗng nở trên môi ông khi nghĩ rằng đứa con trai cưng của mình rốt cuộc không phải là kẻ yếu đuối.
Vị Phó tế sai một đứa trẻ sang nhà xứ để thông báo với bà Judson rằng chồng bà sẽ không thể trở về cho đến ngày hôm sau.
Vợ vị mục sư liền nhắn lại rằng bà “chẳng bận tâm nếu ông ta không thèm quay về luôn cũng được.”
Người phụ nữ ấy còn khôn ngoan hơn chính bà tưởng, bởi vì vị mục sư đã không trở về vào ngày hôm sau, hay ngày hôm sau nữa, hay ngày hôm sau nữa, và rồi tin đồn lan ra rằng ông ta đã bỏ trốn. Ai cũng biết rằng ông ta không có cuộc sống hòa thuận với vợ; thêm vào đó, ông ta còn nợ rất nhiều người những khoản tiền nhỏ khác nhau.
Nếu trong thị trấn có một tờ báo thì câu chuyện này chắc chắn sẽ được đưa lên trang nhất, và dòng tít lớn sẽ giật dòng: “Lại một người tốt lầm đường lạc lối.”
Kinh Thánh có những lời răn đặc biệt về bổn phận của chúng ta đối với những góa phụ và trẻ mồ côi trong cơn hoạn nạn, và những người dân quê không hề chậm trễ trong việc tuân theo điều đó. Vợ của một vị mục sư luôn là đối tượng thích hợp để những người nông dân bày tỏ lòng trắc ẩn ở bất cứ nơi đâu trên thế giới này.
Một buổi lao động cộng đồng đã được tổ chức, và mùa màng ít ỏi của Liza Ann Judson được thu hoạch gọn gàng. Những gì khu vườn nhà bà không sản xuất được thì các nông trại khác bù vào — thế là hầm chứa của bà đã được lấp đầy, và rất nhiều xe cội gỗ được chở đến, bởi vì nhà dự báo thời tiết địa phương đã tiên đoán một mùa đông khắc nghiệt.
Rất, rất hiếm khi có một cá nhân nào đó trong cộng đồng lại thực sự tối quan trọng đối với sự sống còn của nơi đó. Đặc biệt là một vị mục sư, người luôn là kẻ tiêu thụ chứ không nhất thiết là người sản xuất, thường rất dễ bị thay thế mà chẳng tổn hại gì. Phó tế Brown đã lấp vào chỗ trống đó vào các ngày Chủ nhật với những bài giảng của Jonathan Edwards; và Liza Ann, được giải thoát khỏi gông cùm của một kẻ vụn vặt, ích kỷ và hẹp hòi, cảm thấy tương đối mãn nguyện. Dù chính bản thân không nhận ra, bà thực sự vui mừng vì ông ta đã đi vắng, nhưng người dân trong thị trấn lại nghĩ rằng bà đang chịu đựng một nỗi bất hạnh lớn lao, và điều này mang lại cho bà sự cảm thông từ họ — thứ tình cảm mà trước kia họ rất dè dặt trao đi khi chồng bà còn ở bên bà, và do đó, là lúc bà cần nó nhất. Có lẽ bản thân bà cũng nghĩ rằng mình đang chịu đựng nỗi đau đớn tột cùng, thế nhưng việc có thể gánh vác được gánh nặng ấy lại đem lại cho bà một niềm thỏa mãn thầm kín, bởi sự hy sinh vì đạo chưa bao giờ hoàn toàn là đau khổ; vì vậy bà cảm thấy hạnh phúc, và dẫu nghĩ rằng mình đang bất hạnh, bà vẫn hướng tới “những việc thiện” để tìm kiếm sự bình yên; và tại nơi đó, tâm hồn bà được tôi mới, cùng với sự dìu dắt của Ruth, bà đã làm nhẹ bớt nhọc nhằn cho rất nhiều người đang thực sự oằn mình gánh chịu những gánh nặng cuộc đời.
Những Hội Chị Em Từ Thận ấy, những người có hội viên bao gồm những người phụ nữ từng chịu nhiều tổn thương, nếu thiếu họ thì cõi nhân gian khốn khổ này biết phải làm sao!
Nhưng những cậu bé trong làng, những người đàn ông trong làng, và những người phụ nữ trong làng, đều cảm thấy nhớ John Brown. Bởi vì cậu có thể chạy nhảy, đấu vật, lùa gia súc và làm những điều mà những cậu thiếu niên cùng trang lứa khác không thể làm được; cậu có trí tuệ, luôn tràn đầy sức sống và sự nhạy bén, thế nên lũ trẻ rất quý mến cậu, và các bậc phụ huynh đều biết rằng ảnh hưởng của cậu đối với những đứa trẻ khác là vô cùng tốt đẹp.
Trong tổ ấm nhỏ bé của Ruth xuất hiện một khoảng trống vô cùng lớn, và trong trái tim của Phó tế Brown lại là một khoảng trống khác.
Họ cảm thấy chắc chắn rằng John có thể tự lo liệu cho bản thân, nhưng sự bất định của tất cả những điều đó, ôi chao, sự bất định đến nao lòng!