Vây mười đánh một là lẽ thường trong binh pháp. Nguyên do rất đơn giản: phải có binh lực gấp mười lần mới thực sự vây khốn được đối phương; binh lực không đủ thì không thể bao vây, chỉ có thể chủ động tấn công. Dẫu là dã chiến, bên tấn công cũng sẽ phải chịu thương vong nhiều hơn bên phòng thủ, huống hồ là công thành. Trong điều kiện quân nhu và sức chiến đấu của quân sĩ hai bên tương đương, một hệ thống phòng thủ thành trì hoàn thiện sẽ khiến bên tấn công phải chịu khổ cực, tỉ lệ thương vong ít nhất là gấp bốn năm lần, thậm chí trong vài trường hợp còn cao hơn.
Tôn Kiên đã điều hành thành Tuấn Nghi mấy tháng trời, lại có vạn tinh binh, lương thực khí giới đầy đủ, cái giá mà Viên Thiệu phải trả khi công thành sẽ vô cùng kinh người. Đây chính là cơ hội tốt để tiêu hao binh lực của Viên Thiệu, có lợi hơn nhiều so với việc hai bên cách thành lũy nhìn nhau. Công thành không hạ được, thương vong lại lớn, dễ làm sụt giảm sĩ khí hơn là vây mà không đánh, đồng thời còn khiến Viên Thiệu không còn sức phân binh quấy nhiễu các quận huyện xung quanh.
Tôn Sách và Quách Gia nhanh chóng đồng lòng, lập tức thông báo cho Tôn Kiên. Trước đó, Mã Nhật đã truyền chiếu tại Tuấn Nghi, Tôn Kiên đã nhận được ấn thụ Xa Kỵ Tướng Quân, chỉ đợi sau khi Tôn Sách tiếp chỉ là chính thức tuyên bố. Nhận được tin của Tôn Sách, Tôn Kiên bàn bạc kỹ lưỡng với Tần Tùng và Hoằng Tư, rồi gửi cho Viên Thiệu một bức thư. Nội dung đại ý rằng: "Ta là Xa Kỵ Tướng Quân được triều đình chính thức phong bái, phụng mệnh thảo nghịch, hy vọng ngươi tự biết mình, từ nay về sau đừng tự xưng là Xa Kỵ Tướng Quân nữa, tránh gây nhiễu loạn thị phi, làm nhơ danh tiếng của ta".
Viên Thiệu nhận được thư, tức giận đến mức nhảy dựng lên. Chẳng phải hoàn toàn vì sự khiêu khích của Tôn Kiên, bởi kẻ địch hai bên, việc lăng nhục lẫn nhau là chuyện bình thường, điều làm hắn tức giận chính là việc triều đình ban thưởng cho cha con Tôn thị. Không phong sớm, không phong muộn, lại chọn đúng lúc này mà phong, há chẳng phải là muốn nói với thiên hạ rằng cha con Tôn thị là trung thần, còn hắn là nghịch tặc sao?
Viên Thiệu ra lệnh, một mặt viết thư cho Vương Doãn, yêu cầu ông ta đưa ra lời giải thích, mặt khác dốc toàn lực công đánh Tuấn Nghi, để cho Tôn Kiên xem ai mới là Xa Kỵ Tướng Quân thực thụ.
Thư Thụ kịch liệt phản đối. Ông cho rằng binh lực không đủ, công thành không có nắm chắc phần thắng, thương vong quá lớn sẽ làm sụt giảm nghiêm trọng sĩ khí đại quân, vả lại đại chiến dễ khai khó kết. Nếu Tôn Sách xuất binh đánh huyện Hứa, Nghĩa và Tuân Diễn cầu viện, Viên Thiệu sẽ rất khó rút khỏi chiến trường Tuấn Nghi, cách vây thành vẫn là ổn thỏa hơn cả.
Nhưng Viên Thiệu đang lúc thịnh nộ, khước từ đề nghị của Thư Thụ, hạ lệnh chế tạo quân khí để cường công Tuấn Nghi.
Công thành cần quân khí hạng nặng, những thứ này không thể vận chuyển đường xa, chỉ có thể chế tạo tại chỗ. Chặt gỗ, xẻ cây, gia công, không có mười ngày nửa tháng thì không thể hoàn thành. Viên Thiệu cũng biết Tôn Sách có Mộc học đường, kỹ nghệ của thợ thủ công rất tinh xảo, máy bắn đá càng là vũ khí sát thương đã qua cải tiến kỹ lưỡng. Tuân Trạm từng nói với Hứa Du rằng Tôn Sách đã chế tạo ra loại máy bắn đá khổng lồ, tuy không thể phá vỡ tường thành, nhưng đánh phá cổng thành thì rất dễ dàng. Kỹ thuật không đủ thì phải lấy số lượng bù vào, hắn ra lệnh chế tạo nhiều máy bắn đá, ít nhất phải được năm trăm cỗ.
Năm trăm cỗ máy bắn đá không thể chỉ dựa vào thợ thủ công của doanh trĩ trọng mà hoàn thành trong vòng nửa tháng được, binh sĩ các doanh cũng đều bị phái đi chặt gỗ, làm công việc, chỉ còn lại hai vạn quân trung quân ở lại dưới thành, giám sát mọi nhất cử nhất động trong thành, phòng ngừa Tôn Kiên đột phá hoặc xuất thành đánh úp. Gỗ gần Tuấn Nghi không đủ, binh sĩ các doanh còn phải chạy tới cách xa mấy chục dặm để chặt gỗ, không chỉ mệt nhọc mà còn tăng thêm nguy cơ bị đánh úp. Nhất thời, các doanh trại oán thán khắp nơi, không ai dám nói trước mặt Viên Thiệu, nhưng sau lưng lại đầy bụng oán hận.
Trong khi Viên Thiệu đang làm "tiều phu" ở Tuấn Nghi, thì Nghĩa và Tuân Diễn cũng đang làm tiều phu ở Yên Lăng. Thế nhưng họ còn thê thảm hơn Viên Thiệu: xung quanh Yên Lăng căn bản không tìm được cây nào thích hợp để chế tạo máy bắn đá. Phóng mắt nhìn quanh, hầu như toàn là những cây non mới trồng được một hai năm, cây to nhất cũng chỉ bằng cổ tay, làm cán mâu thì còn được, chứ làm máy bắn đá thì quá khiên cưỡng.
Tuân Diễn là người bản địa, không từ nan đảm nhận trọng trách tìm kiếm nguyên liệu, y dẫn người đi khắp bán kính trăm dặm, chỉ thấy từng cánh đồng lúa mì, chứ không thấy cây gỗ nào thích hợp. Đừng nói là trên sườn núi lân cận, ngay cả cây bên đường cái cũng bị người ta đốn hạ, vết cắt vẫn còn mới, chắc là mới chặt gần đây. Tuân Diễn hỏi thăm mới biết, đây là "kiệt tác" của Đồn điền Đô úy mới nhậm chức là Lữ Mông và Tưởng Khâm. Họ đến nhậm chức từ trước Tết, mệnh lệnh đầu tiên chính là treo thưởng đốn cây, cây có đường kính một thước, dài trên một trượng đều cần, định giá theo các quy cách khác nhau, tiền trao cháo múc. Bách tính gần đó hầu như nghe tin là hành động ngay, chỉ trong vài ngày đã chặt sạch sành sanh cây lớn xung quanh, những kẻ phản ứng chậm một chút còn không kịp.
Số cây bị đốn hạ nằm ở đâu? Một phần được tích trữ trong thành, một phần xuôi dòng nước vận chuyển tới Nhữ Nam. Nghe nói bên đó đang đóng thuyền, cần một lượng gỗ rất lớn. Để có thể đáp ứng nguồn cung, đồn điền binh ở Dĩnh Xuyên vừa trồng lương thực, vừa trồng cây, những cây nhỏ kia đều là để dành cho việc đóng thuyền sau này.
Tuân Diễn tức đến mức không nói nên lời, cũng ghi tạc hai cái tên Lữ Mông và Tưởng Khâm trong lòng.
Không có gỗ thích hợp thì không thể chế tạo được những quân khí công thành hạng nặng như máy bắn đá, xe công thành cũng đừng mơ tới, chỉ có thể chế tạo một vài loại như thang mây mà thôi. Điều này chắc chắn sẽ làm tăng độ khó khi công thành, ngay cả với cấp huyện thành.
Binh quý ở chỗ thắng nhanh, không quý ở chỗ đánh lâu. Nghĩa không phải tới để vây thành, nếu không thể phá vỡ những huyện thành này trước khi thu hoạch lúa mì, một khi Tôn Sách dẫn đại quân tới, họ sẽ đối mặt với nguy cơ bị giáp công. Không thể đoạt được lương thực bên trong, lượng lương thực mang theo không đủ để cầm cự tới lúc thu hoạch, bắt buộc phải nghĩ cách khác.
Nghĩa rất tự nhiên đưa ra yêu cầu trưng thu lương thực tại chỗ, nhưng yêu cầu này không nằm ngoài dự đoán đã bị Tuân Diễn nghiêm từ khước từ. Lý do của y cũng rất đầy đủ: "Dự Châu là bản châu của Chúa công, Nhữ Nam càng là bản quận của Chúa công. Nhữ Dĩnh là một, Dĩnh Xuyên cũng có thể coi là bản quận của Chúa công. Thế gia ở đây kết thông gia với nhau, dính dáng thân thích, ngoại gia của Chúa công là nhà họ Lý chính là người Dĩnh Xuyên, cố chủ của ngươi là Hàn Phức cũng là người Dĩnh Xuyên. Ngươi có thể đảm bảo đám sĩ tốt khi cướp bóc sẽ không ngộ thương người nhà mình không? Hơn nữa, cướp bóc thường do kỵ binh thực hiện, những kỵ binh này đa phần là người Hồ. Tôn Sách đã ban bố Sát Hồ Lệnh, bách tính Dự Châu rất phản cảm với người Hồ, hận không thể giết sạch cho hả giận. Ngươi phái những kẻ này đi thu gom lương thảo, chẳng phải là kích động mâu thuẫn sao? Nếu bách tính đồng loạt phản công, tích tiểu thành đại, cũng sẽ ảnh hưởng đến sĩ khí".
Nghĩa đành bất lực. Ngay từ khoảnh khắc biết Tuân Diễn làm phó tướng, hắn đã biết sẽ có kết cục này.
Tuân Diễn hiến cho Nghĩa một kế, dời quân sang phía tây, hợp binh với Hoàng Uyển, cùng đánh viện quân Hoàng Trung. Hoàng Trung là bộ tướng đầu tiên được Tôn Sách thu dùng, quân lính dưới trướng đều là tinh nhuệ Nam Dương, trang bị vô cùng tốt, sức chiến đấu cũng rất mạnh, ước chừng Hoàng Uyển không phải đối thủ của lão. Chúng ta tới trợ chiến, hai quân hợp sức, gần sáu vạn người, đặc biệt là có năm ngàn tinh kỵ, khả năng đánh bại Hoàng Trung sẽ tăng mạnh. Sau khi đánh bại Hoàng Trung, có thể dùng quân khí tịch thu được để trang bị cho bộ đội, nâng cao sức chiến đấu.
Nghĩa nghe xong liền động tâm. Quân khí Nam Dương đã trở thành đồng nghĩa với hàng cực phẩm, không ít người bỏ trọng kim cầu mua mà vẫn khó lòng có được, dù có mua được cũng chỉ là vài ba món, không thể đáp ứng nhu cầu trang bị số lượng lớn. Quân Nghĩa thống lĩnh đều là cựu bộ của Hàn Phức, không được Viên Thiệu coi trọng, càng không có cơ hội tiếp xúc với những loại quân khí thượng đẳng này. Nếu có thể liên hợp với Hoàng Uyển đánh bại Hoàng Trung, ít nhất cũng có thể chia được vài trăm bộ trang bị, đó quả là một món hoạnh tài, đủ để khích lệ sĩ khí.
Nghĩa chuyển giận thành vui: "Tu Tú Nhược huynh quả không hổ danh là danh sĩ, kế này rất diệu".