Tôn Sách nói là khuyên nhủ Chu Du, chi bằng nói là đang tự cổ vũ chính mình.
Hắn hiểu rõ tâm nguyện của mình vượt thời đại đến mức nào, cũng hiểu rõ mình sắp phải đối mặt với bao nhiêu khó khăn. Người tiên phong không dễ làm, những người tiên phong có thể hưởng trái ngọt thắng lợi chỉ đếm trên đầu ngón tay, đại đa số đều trở thành liệt sĩ, cả về thể xác lẫn tinh thần. Họ có lẽ có thể nhận được sự tưởng nhớ của người đời sau, nhưng ở thời đương đại lại là khen chê lẫn lộn, khó có được kết cục tốt đẹp.
Hán triều độc tôn Nho thuật đã có hai ba trăm năm, hình thành vô số thế gia môn phiệt lấy kinh học truyền gia. Những thế gia này không chỉ thông qua kinh học mà tiến thân, mà còn thông qua cái gọi là gia pháp, sư pháp để hình thành sự độc quyền đối với giáo dục, đã trở thành một tập đoàn lợi ích cục bộ khổng lồ. Cho dù không phải tất cả người đọc sách đều nằm trong đó, ít nhất cũng có một nửa, lấy hình thức môn sinh, cố lại mà hình thành một mạng lưới quan hệ đan xen phức tạp.
Kinh học đã suy tàn, Huyền học hưng khởi, nhưng đây là một quá trình kéo dài mấy chục năm, tuyệt đối không phải chuyện một sớm một chiều. Hắn muốn rút ngắn quá trình này, hơn nữa còn muốn thay đổi phương hướng tự cải cách của Nho môn, tuyệt đối không phải chuyện nói là dễ làm. Thời cơ chưa chín muồi, nỗ lực càng lớn, phản đòn càng mạnh.
Giả Nghị và Đổng Trọng Thư cách nhau mấy năm? Nếu Giả Nghị không chết sớm, e rằng chẳng tới lượt Đổng Trọng Thư thể hiện.
Cải tạo tư tưởng chưa bao giờ là một quá trình tuần tự tiến dần, cải cách kiểu bão táp mưa sa chỉ mang lại kết quả ngược lại. Vấn đề lớn hơn là chính bản thân hắn chỉ biết mục tiêu, hay nói cách khác là hắn cảm thấy nên nỗ lực theo hướng đó, lại không biết hướng đó có đạt được hay không, càng không biết làm sao mới có thể đạt được. Ngay cả bản thân hắn đôi khi cũng không nói rõ được giai cấp tinh anh thực sự nên có bộ dạng gì, bởi vì chính hắn cũng chẳng phải tinh anh, ngoài kiến thức trên sách vở ra, sự hiểu biết của hắn về chính trị rất có hạn.
Trong tình huống này, hắn không thể tránh khỏi việc phải ỷ trọng vào những tinh anh của thời đại này, ví như Quách Gia, ví như Chu Du. Đặc biệt là Chu Du. Dù xét từ khía cạnh nào đi nữa, nếu không phải cơ duyên xảo hợp, Chu Du mới là người giống người tranh đoạt thiên hạ hơn, hắn cũng tốt, bản tôn Tôn Sách trong lịch sử cũng vậy, đều nên làm thuê cho Chu Du mới đúng. Ưu thế duy nhất chính là hắn biết về Chu Du, còn Chu Du không biết thâm sâu của hắn. Cho nên ban đầu mới có thể dùng việc tranh bá thiên hạ để lừa gạt y, giờ đây tranh bá đã thành sự thật, hắn buộc phải kịp thời đưa ra mục tiêu cao xa hơn, vừa khiến Chu Du có động lực tiếp tục tiến lên, vừa khiến y cảm thấy khó khăn trùng trùng, không phải sức mình có thể đạt được, chỉ có thể nghe theo chỉ huy của hắn, không còn tâm trí đâu mà nghĩ ngợi việc khác.
Thế nào gọi là lãnh tụ? Lãnh tụ chính là biến mục tiêu của bản thân thành mục tiêu của càng nhiều người hơn, cùng nhau phấn đấu, vung đầu rơi, đổ máu nóng.
Được thôi, nghe có vẻ hơi giống bọn làm đa cấp, nhưng đạo lý chính là đạo lý đó.
"Anh hùng tạo thời thế." Chu Du trầm ngâm, trong mắt có ánh sao lóe lên. "Anh hùng như thế nào mới có thể tạo ra thời thế?"
"Đương nhiên là chân anh hùng, đại anh hùng."
Chu Du quay đầu lại, ánh mắt rực rỡ nhìn chằm chằm Tôn Sách. "Tần Thủy Hoàng, Hán Hiếu Vũ, có thể tính là không?"
Tôn Sách suy nghĩ một lát. "Tần Thủy Hoàng thì không tính, Hán Hiếu Vũ thì miễn cưỡng."
Chu Du cười không tiếng động, vươn tay vỗ vai Tôn Sách. "Bá Phù, ngươi có thể tạo thời thế, ta không thể, ta cùng lắm là thừa thế mà lên, xây dựng một phen công nghiệp, làm vẻ vang cửa nhà. Ví dụ như, lợi dụng cơ sở ngươi đánh hạ ở Kinh Châu để chiếm lấy Ích Châu."
Tôn Sách mỉm cười không đáp. Ngươi nghĩ vậy là tốt nhất, nếu không ngược lại mới phiền phức. "Chỉ cần phương án của ngươi có thể được mọi người công nhận, ta sẽ lược trận cho ngươi. Ngươi ở Di Lăng lâu như vậy, hiểu biết về tình hình Tam Hiệp thế nào, có thể giải quyết vấn đề lâu thuyền ngược nước mà đi không? Nếu có thể, hãy điều thủy sư của Cam Ninh về trợ trận, cũng có thể tăng thêm vài phần thắng lợi."
Chu Du lắc đầu. "Tam Hiệp bãi hiểm nước xiết, lâu thuyền cỡ lớn xuôi dòng thì còn dễ nói, ngược dòng thì khó khăn quá lớn, tạm thời vẫn chưa tìm ra cách hay. Ý nghĩ của ta vẫn là trước tiên chiếm Hán Trung, cắt đứt sự liên lạc giữa Ích Châu và Quan Trung."
Tôn Sách khẽ nhíu mày, mơ hồ cảm thấy không ổn, nhưng hắn lại không vội vàng bày tỏ ý kiến. "Tại sao?"
"Thứ nhất là có lý do, lúc ngươi đối trận với Viên Thiệu, Ngô Ý từng xuất binh quấy nhiễu, bị Từ Hoảng đánh lui, chúng ta xuất binh Hán Trung, là sư xuất hữu danh. Thứ hai, Ích Châu là nguồn tài phú gần như duy nhất trong tay triều đình, cắt đứt sự liên lạc giữa Ích Châu và triều đình, triều đình sẽ không thể lớn mạnh. Bá Phù, nhìn từ thông tin thu thập được từ các phương diện, Thiên tử thông tuệ, chỉ là bị hạn chế bởi nhân lực, vật lực ở Quan Trung, nên mới khó có hành động gì. Nếu để y chộp được cơ hội, cho dù không thể trung hưng Đại Hán, cắt cứ một phương cũng là thừa sức. Viên gia bốn đời ba công đã có thể như thế, cơ nghiệp bốn trăm năm của Đại Hán lại có ảnh hưởng thế nào đến lòng người? Nếu Thiên tử bộc lộ tư thế anh chúa, lòng người hướng Hán, chuyện thiên hạ khó mà lường được. Không nói đâu xa, thay đổi gần đây của đảng nhân chính là điềm báo."
"Đảng nhân?" Tôn Sách lập tức cảnh giác. "Bọn họ có thay đổi gì?"
"Vương Doãn qua đời, những lão đảng nhân lấy ông ta làm đầu đều lần lượt im lặng, đã không thể thao túng Thiên tử, hiện nay người có ảnh hưởng lớn nhất đối với Thiên tử chính là phái thiếu tráng như Tuân Úc. Tuân Úc vốn dĩ lấy Vương Doãn làm gương, toàn tâm toàn ý lấy việc thay triều đổi đại làm mục tiêu, cho rằng Hỏa đức của Đại Hán đã tận, chỉ có triều đại mới mới có thể mang lại thái bình, nhưng loạn lạc mấy năm nay đã khiến ông ta thay đổi chủ ý, ông ta hiện giờ hy vọng phò tá Thiên tử, trung hưng Đại Hán hơn."
Tâm trạng Tôn Sách có chút trầm trọng. Từ lúc Tuân Úc từ chối lời mời của Trương Hoành, khăng khăng muốn đi Trường An, hắn đã biết Tuân Úc sẽ trở thành phe bảo hoàng, nhưng hiện tại nghe được tin tức xác thực này, hắn vẫn có chút thất vọng. Tuân Úc có lẽ không thể ra trận giết địch, cũng không thể biến ra lương thực, tân chính của ông ta ở Quan Trung chẳng qua là sự mô phỏng Nam Dương, nhưng ông ta đại diện cho thái độ của một đám đông người.
Lưu Ba, Lưu Diệp chỉ là đại diện trong số đó mà thôi. Với thực lực của Tào Tháo trong lịch sử, Thiên tử cuối thời Kiến An đã sớm trở thành con rối, vậy mà còn có bao nhiêu người tiền phó hậu kế, ngăn cản Tào Tháo bước bước cuối cùng, huống chi bây giờ Thiên tử vẫn còn sức đánh một trận. Chu Du muốn chiếm Hán Trung, cắt đứt liên lạc giữa Quan Trung và Ích Châu, chủ yếu vẫn là muốn suy yếu thực lực triều đình, hạ được Ích Châu, hy vọng của triều đình sẽ trở nên mong manh.
"Quan Trung tứ tắc, vốn là nơi dễ thủ khó công, chỉ là nhân khẩu lưu tán, triều đình khó tự cấp. Ngươi có từng nghĩ tới, nếu Thiên tử tới ăn nhờ ở Ích Châu, tình thế sẽ thay đổi thế nào?"
Trong lòng Tôn Sách lộp bộp một tiếng, sống lưng bắt đầu toát khí lạnh. Hắn đã ý thức được nguy cơ nằm ở đâu. Nhân khẩu Quan Trung tổn thất quá lớn, trong thời gian ngắn không thể khôi phục. Nếu xét đến xu hướng khí hậu toàn cầu trở lạnh, tình thế Quan Trung rất khó xoay chuyển, bất kể triều đình nỗ lực thế nào, Quan Trung cũng khó mà tái hiện thịnh cảnh Thiên Phủ Chi Quốc. Nhưng Ích Châu thì khác, Ích Châu chẳng khác nào một phiên bản phóng đại của Quan Trung, nếu Thiên tử thoái thủ Ích Châu, duy trì một chính quyền cát cứ là thừa sức. Đáng sợ hơn là triều đình còn khống chế cả Quan Trung, đây so với Lưu Bị trong lịch sử thì mạnh hơn quá nhiều, chẳng khác nào một phiên bản biến dạng của "Long Trung Đối", tấn công có lẽ không đủ, nhưng phòng thủ lại thừa sức.
"Công Cẩn, đây là ngươi đoán, hay là có người kiến nghị với Thiên tử?"
"Ta đoán. Nhưng triều đình không thiếu nhân tài, đưa ra kiến nghị như vậy cho Thiên tử là chuyện sớm muộn, có lẽ đã có người đề xuất rồi, có lẽ sắp có người đề xuất. Bá Phù, thời gian dành cho chúng ta không nhiều, một khi Thiên tử thoái thủ Ích Châu, lại lưu một đại tướng trấn thủ Quan Trung, hô ứng với Ký Châu, chúng ta có thể sẽ rơi vào tình cảnh bụng lưng cùng địch."