Tam Quốc Tiểu Bá Vương

Lượt đọc: 8060 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 1567
Chí Đồng Đạo Hợp

❊ ❊ ❊

Chàng vốn thực sự có chút giận dữ, thương hộ ở Uyển Thị ngày càng nhiều, nhưng thị trường lại bị một bộ phận thế gia khống chế, phần lớn thương hộ chỉ có thể đứng nhìn, điều này không phù hợp với quan niệm của chàng. Thế nhưng nghe xong phân tích của Trương Hoành, chàng lại cảm thấy Trương Hoành làm như vậy cũng có đạo lý nhất định. Phàm việc gì cũng có quy luật của nó, thương mại càng đặc biệt như vậy, cạnh tranh tự do cố nhiên quan trọng, nhưng các loại vật tư chiến lược quan trọng bắt buộc phải có sự kiểm soát, không thể thả lỏng tự do, cạnh tranh vô trật tự.

Tơ lụa không phải vải vóc tầm thường, có vị thế chiến lược quan trọng ngang với quân giới, không thể để bất kỳ kẻ nào cũng nhúng tay vào. Phần lớn thương hộ không thể tham gia vào việc buôn bán vải vóc ở Quan Trung, một nguyên nhân quan trọng là vì người làm kinh doanh quá nhiều. Mà người làm kinh doanh nhiều chính là vì có lợi để đồ. Truy cứu sâu hơn nữa, sở dĩ có lợi để đồ là bởi một nguyên nhân quan trọng: lưu dân trở thành lao động giá rẻ, giảm bớt chi phí nhân công, tăng thêm không gian lợi nhuận. Giá cao do Quan Trung cưỡng ép định ra chỉ là hành động đổ thêm dầu vào lửa, chứ không phải căn nguyên.

Mục tiêu hàng đầu mà chàng đề xướng về công thương là tự cường, tiếp đó là phú dân, chỉ khi bách tính an cư lạc nghiệp mới có sự ổn định để nói tới. Nay bách tính không những không được hưởng lợi từ đó, ngược lại còn bị tổn hại, tự nhiên không phải là kết quả mà chàng có thể chấp nhận, bắt buộc phải điều chỉnh.

Thiết lập một tiêu chuẩn lương tối thiểu đã trở thành việc cấp bách trước mắt, nhưng tiêu chuẩn này đặt ra sao lại là việc phải thận trọng hết mức. Thấp quá thì không có ý nghĩa, cao quá lại ảnh hưởng đến lợi nhuận của công phường, cuối cùng vật giá tăng cao, ngược lại sẽ ảnh hưởng đến dân sinh. Đã thiết lập tiêu chuẩn lương tối thiểu, công phường tất nhiên sẽ thu hẹp việc sử dụng nhân công, dùng các biện pháp như kéo dài thời gian làm việc để bù đắp, mà cơ hội việc làm giảm đi lại càng khiến lưu dân không có nguồn sống rơi vào thế yếu hơn, vốn dĩ là để bảo vệ họ, nhưng nóng vội quá mức, ngược lại lại làm tổn thương họ.

Tóm lại, đây là một vấn đề cực kỳ phức tạp, tuyệt đối không phải một hai câu là có thể giải quyết được. Tôn Sách hiểu rõ lợi hại trong đó, tuy nóng lòng nhưng cũng không dám đánh đồng mọi thứ. Chàng không có kinh nghiệm hành chính cụ thể, chỉ có thể đề ra phương hướng giải quyết vấn đề, những vấn đề cụ thể chỉ có thể dựa vào Trương Hoành và những người khác để giải quyết, nói cho êm tai một chút, tức là "thùy củng nhi trị" (ngồi yên mà trị).

Chỉ là cách "thùy củng nhi trị" này của chàng không phải là cái gì cũng mặc kệ, chỉ làm bù nhìn. Chàng là người dẫn dắt, là người xác lập phương hướng. Có lẽ Trương Hoành sẽ chọn con đường khác với dự tính của chàng, nhưng mục tiêu cuối cùng lại là nhất trí. Ở điểm này, Nho gia có ưu thế hơn Pháp gia. Pháp gia là đế vương thuật, chỉ nghĩ cho đế vương, làm sao thuận tiện quản lý thì làm thế, phúc lợi của bách tính chưa bao giờ nằm trong sự cân nhắc của họ. Nho gia dù sao cũng có ý thức dân bản nhất định, chỉ là bị sư pháp, gia pháp trói buộc, động lực khi đổi mới chế độ không đủ, chỉ có thể bị thế cục ép buộc mà tiến về phía trước, tương đối bị động, thời gian thích ứng khá dài. Điều Tôn Sách cần làm bây giờ là phá vỡ sự hạn chế tư duy của họ, dẫn dắt họ tiến về mục tiêu mà chàng kỳ vọng, chủ động cầu biến.

Mở rộng định nghĩa về "sĩ", thực chất chính là mở rộng khái niệm về "dân". Nho gia phản đối tranh lợi với dân, nhưng "dân" của họ không bao gồm bách tính bình thường, cái gọi là sĩ, nông, công, thương thực tế chỉ là kẻ đọc sách, đại địa chủ, đại chủ công thương nghiệp, mà ở Đông Hán, những người này lại trở thành bộ phận quan trọng của thế gia hào cường, nông dân chiếm hơn chín phần dân số ngược lại lại không được bao gồm trong đó.

Hiện tại Tôn Sách yêu cầu mở rộng phạm vi của "dân", đem đại đa số dân số đều bao gồm vào trong, đối với thời đại này mà nói, là một cuộc cách tân trọng đại về quan niệm, cho dù Trương Hoành không phải là người thủ cựu, cũng cần thời gian để tiêu hóa thấu hiểu, rồi sau đó mới đưa ra sự điều chỉnh tương ứng. Cũng may Trương Hoành có sơ tâm lấy nhân làm gốc của kẻ đọc sách, có hào khí "tuy thiên vạn nhân, ngô vãng hĩ" (dẫu ngàn vạn người, ta vẫn tiến lên) của Nho giả, biết rõ việc này rất khó, vẫn khẳng khái nhận lời.

Những công việc cụ thể do Trương Hoành gánh vác, Tôn Sách thùy củng nhi trị, chàng chỉ đưa ra một yêu cầu: để Trương Hoành nhanh chóng chọn lựa một vài trợ thủ, đừng để tất cả mọi việc đều đè nặng lên người mình, nghiêm túc thực hiện chế độ hưu mộc (nghỉ phép), có bệnh phải kịp thời đến Bản Thảo Đường chẩn trị. Chàng không hề muốn Trương Hoành bị mệt chết. Công việc hành chính là một việc vô cùng mệt mỏi, cần chính tuyệt đối không phải là việc nói trên đầu môi chót lưỡi đơn giản như vậy, các vị đế vương thật sự cần chính trong lịch sử phần lớn đều đoản mệnh, đại thần cũng chẳng khá hơn là bao. Trương Hoành đã cứu sống Quách Gia, chàng cũng không thể nhìn Trương Hoành trở thành tiên phong của Gia Cát Lượng.

Trương Hoành vô cùng cảm kích, trong lòng ấm áp vô cùng.

Hai người đang nói chuyện, Gia Cát Lượng bước nhanh vào, sau khi hành lễ với Trương Hoành, liền đưa cho Tôn Sách một phong cấp báo. Tôn Sách mở ra xem, là Lữ Phạm gửi tới. Dương Bưu đến Tuấn Nghi, hành động không nhỏ, không những rất quan tâm đến kinh tế, quân sự của Quan Đông, còn có mưu đồ đào góc tường. Tôn Sách ngược lại rất thản nhiên, Dương Bưu lấy thân phận cá nhân đi sứ Quan Đông, đương nhiên sẽ không bỏ qua bất kỳ cơ hội nào để mưu lợi cho triều đình. Điều chàng cảm thấy kỳ lạ là Lữ Phạm lại trực tiếp dùng bưu dịch gửi tin nhắn cho chàng, hơn nữa không nhắc đến một câu nào về Viên Quyền, xem ra Viên Quyền và Viên phu nhân rất thân mật, khiến cho Lữ Phạm nảy sinh nghi ngờ, có sự phòng bị, không muốn kinh động đến Viên Quyền.

Tôn Sách thu lại cấp báo. "Tiên sinh khi ở Lạc Dương, từng có tiếp xúc với Dương Văn Tiên không?"

Trương Hoành cười nói: "Từng gặp mặt, không giao tình sâu đậm. Tuy nói ngưỡng cửa nhà Hoằng Nông Dương gia không cao bằng ngưỡng cửa nhà Viên gia, nhưng dù sao cũng không phải ai muốn gặp là gặp được. Xét về triều đình mà nói, Dương Văn Tiên là một năng thần hiếm có, đức tài kiêm bị, dù sao cũng là gia học uyên bác mà, tuy nhiên cũng chính vì thế, ông ta thực ra không quá rõ về nỗi khổ dân gian, khó có tâm đồng cảm. Khi ông ta đi ngang qua Lạc Dương, từng gặp mặt Chu Bá Kỳ (Chu Dị), hai ngày nay Chu Bá Kỳ sắp đến rồi, tướng quân đến lúc đó có thể hỏi thăm Chu Bá Kỳ xem sao."

"Đã nhận được tin tức? Công Cẩn có đi đón hay không?"

"Chắc là đã đi rồi. Trước khi gặp tướng quân, cha con họ tổng phải tâm sự với nhau chút."

Tôn Sách cười một tiếng, không nói gì thêm. Chu Dị thân là Hà Nam Doãn, chưa từng báo cáo công việc với chàng, nhưng ông ta vẫn luôn không tỏ thái độ về quyết định của Chu Du, thực chất là đã mặc nhận thân phận thần thuộc của hai cha con họ, chỉ là không muốn làm quá rõ ràng. Có thể hiểu là đang đứng ngoài quan sát, cũng có thể hiểu là giữ thể diện, những điều này đều không quan trọng. Lỗ Túc tiến trú Lạc Dương, ông ta bình tĩnh đón nhận, không có bất kỳ ý kiến phản đối nào, thế là đủ rồi. Giống như Trương Hoành trước mắt này, tuy không giống Lỗ Túc, Hoàng Trung tự xưng là thần, nhưng ông ta trung thành chấp hành mệnh lệnh của chàng, để con trai ở lại Quân Mưu Xử nhậm chức, lại còn tuyên bố muốn đối kháng triều đình, thực ra thái độ đã rất minh bạch, không cần thiết phải cứ hô vài câu "chủ công" để thỏa mãn nghiện.

"Dương Văn Tiên muốn đào góc tường của chúng ta." Tôn Sách đem việc Lữ Phạm nhắc tới nói sơ lược một lượt. Trương Hoành lẳng lặng nghe xong. "Tướng quân định xử trí thế nào?"

"Việc lớn như mưu cầu thái bình cho thiên hạ, chí đồng đạo hợp là rất quan trọng, không thể cưỡng ép." Tôn Sách nhàn nhạt nói: "Người đến tự đến, người đi tự đi. Hiền ngu bất tiêu, mỗi người thuận theo thiên mệnh."

"Tướng quân có thể được như vậy, còn lo gì việc lớn không thành?" Trương Hoành vuốt râu, khẳng khái thở dài. "Hoành đời này không có dã vọng gì khác, chỉ nguyện tướng quân có thể thiện thủy cũng có thể thiện chung, xích tử chi tâm không đổi, nội thánh ngoại vương có thể kỳ vọng, bọn ta cũng có thể nương tựa vinh quang, không phụ sở học bình sinh."

"Có thể được cùng tiên sinh cộng sự, cũng là vinh hạnh của ta." Tôn Sách ha ha cười lớn. "Tương lai nếu có chút công nghiệp nhỏ bé, tất không dám quên đức phò tá của tiên sinh, Quảng Lăng Trương tất có thể không hổ thẹn với Tân Dã Đặng."

Trương Hoành vì thế mà động dung, đứng dậy chắp tay cao quá trán, cúi mình thi lễ sâu với Tôn Sách.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.