Giảng đường trên dưới im phăng phắc, vô số ánh mắt nhìn Tôn Sách, vừa có hiếu kỳ, lại vừa nghi hoặc.

"Vì sao mà chiến?" Câu hỏi này nghe qua thì rất đơn giản, nhưng ngẫm kỹ lại, dường như lại chẳng đơn giản chút nào. Không chỉ đám võ phu ít chữ nghĩa này nói không rõ ràng, ngay cả Trương Hoành, Chu Du và những người bên cạnh cũng đều tỏ vẻ trầm tư.

"Vì sao mà chiến? Nếu nói đơn giản thì cũng vô cùng đơn giản, lý do đơn giản nhất chẳng qua là bất đắc dĩ phải chiến. Chúng ta muốn sống tiếp, nhưng lại có kẻ muốn lấy mạng chúng ta, không để chúng ta sống. Chúng hoặc là muốn cướp đoạt đất đai của chúng ta, hoặc muốn cướp đoạt tài sản của chúng ta, hoặc chẳng vì gì cả, chỉ là khát máu ham giết. Đối với hạng người này, hay nói đúng hơn là loài dã thú, súc sinh này, chúng ta có thể giảng đạo lý với chúng được sao?"

"Không thể!" Một học viên không biết nghĩ đến điều gì, đỏ bừng mặt, giơ nắm đấm lên, gầm lớn: "Với lũ súc sinh thì có đạo lý nào để giảng, chỉ có cầm đao lên, chiến đấu với chúng mà thôi."

"Đúng, không sai, giảng đạo lý chẳng có tích sự gì, chỉ có giết chóc mới có ích." Một học viên khác lớn tiếng hưởng ứng.

"Nói hay lắm, cứ làm thôi!" Nhiều học viên khác cũng phẫn nộ hô lên.

Tôn Sách gật đầu, lần nữa ra hiệu yên lặng. Nam Dương gần Lạc Dương, những học viên này không phải đến từ Lạc Dương, thì cũng từ Quan Trung, Dĩnh Xuyên... vốn bị bộ hạ của Đổng Trác làm hại không nhẹ, lại còn một số người xuất thân từ Khăn Vàng, tuy chưa hẳn liên quan đến Đổng Trác, nhưng lại có mối thù máu với triều đình, quan phủ. Nhắc đến thù hận, họ nói ba ngày ba đêm cũng chưa chắc đã hết.

"Không sai, kẻ nào muốn lấy mạng chúng ta, chúng ta liền lấy mạng kẻ đó trước, chiến đao trong tay, bất tử bất hưu. Chiến đấu vì sự sinh tồn, đây là câu trả lời giản đơn nhất, cũng là câu trả lời bất đắc dĩ nhất. Vậy thì, khi không còn ai muốn giết, muốn cướp chúng ta nữa, chúng ta có cần phải chiến đấu hay không?"

Đám đông trầm mặc, nhìn nhau ngơ ngác, qua một lát, lại có người hô lên: "Đương nhiên là cần rồi, chúng ta đọc không thông kinh thư, làm chẳng nổi quan, muốn phát tài thì chỉ có liều mạng mà thôi. Thay vì nghèo khổ cả đời, chi bằng liều mạng một phen, biết đâu vận may tới, có thể kiếm được một chức quan nhỏ."

"Đúng đúng đúng, vận khí của chúng ta rất tốt, gặp được Tướng quân, cố gắng thêm vài năm nữa, kiếm được chức Đô úy, Hiệu úy, dù có xuất ngũ về nhà, làm được Huyện úy gì đó cũng coi như là quang tông diệu tổ rồi."

Đám đông lại cười ồ lên, ai nấy đều mày giãn mắt cười. Không lâu trước đây, Tôn Sách vừa ban bố chính sách, người vì bị thương mà tàn tật, hoặc là chán ghét chiến tranh lâu ngày, muốn về nhà sống những ngày yên ổn, đều có thể được phong chức dựa trên công lao—chiếu theo chức vụ và công lao trong quân mà phong quan chức tương ứng, loại kém thì làm Lý chính, Đình trưởng, loại tốt có thể làm Huyện úy, nếu xuất ngũ với chức trung cao cấp như Hiệu úy, hoặc quân công trác tuyệt, thậm chí có thể làm tới Quận úy, đó là quan cao bổng lộc hai ngàn thạch. Đối với đám bách tính xuất thân hàn vi này, chuyện này đơn giản là không dám tưởng tượng, hoàn toàn xứng đáng gọi là quang tông diệu tổ.

Tôn Sách tủm tỉm cười xua xua tay. "Không sai, dù cho không có ai uy hiếp chúng ta, chúng ta cũng có thể thông qua chiến đấu để tích lũy quân công, phong hầu bái tướng, quang tông diệu tổ, phong thê ấm tử. Vì sinh tồn cũng được, vì lập công cũng thế, đây đều là vì bản thân, vì gia tộc, có thể coi là cảnh giới thứ nhất, gọi là vì chính mình."

Tôn Sách giơ một ngón tay lên, ngay sau đó lại giơ ngón thứ hai. "Vậy thì, nếu như không có ai uy hiếp, cũng chẳng lo đường làm quan, chúng ta có cần phải chiến đấu hay không? Ví dụ như, các người làm đến Hiệu úy, Tướng quân, thậm chí phong hầu, có phải là có thể cởi giáp về quê rồi hay không?"

Đám đông nhìn nhau ngơ ngác. Câu hỏi này đối với họ mà nói quá xa vời, căn bản không có ai từng nghĩ tới vấn đề này.

Tôn Sách ngừng lại một chút, để mọi người có thời gian suy nghĩ, sau đó mới quay người nhìn về phía Chu Du, Hoàng Trung cùng những người khác. "Ví dụ như Chu Công Cẩn, hắn hiện tại đã là Trấn Nam Tướng quân, Thư Hầu, lại còn cưới được tài nữ như Thái đại gia, có phải nên gác ngựa Nam Sơn, an tâm dưỡng lão rồi không? Lại ví như Hoàng Hán Thăng, ông quan bái Trung Lang tướng, phong Quan Nội hầu, có phải là có thể cáo lão hồi hương rồi không? Lẽ nào lý do duy nhất khiến họ không cáo lão là để làm quan to hơn, phong tước cao hơn?"

Mọi người đồng loạt nhìn về phía Chu Du, Hoàng Trung cùng những người khác, Tôn Sách cười nói: "Công Cẩn, ngươi nói xem, đã phong hầu bái tướng rồi, vì sao còn tiếp tục chiến đấu?"

Tân Bì và Tuân Du liếc nhìn nhau, có chút bất an. Tôn Sách công khai tung ra câu hỏi này, lại chỉ định Chu Du trả lời, chẳng lẽ là có ý gì khác?

"Dạ, tạ Tướng quân." Chu Du chậm rãi bước ra khỏi hàng, thong thả nói: "Đám người chúng ta sở dĩ luyến tiếc chức vị không chịu rút lui, chỉ là muốn theo Tướng quân chinh chiến thiên hạ, kiến tạo thái bình, hưng thịnh thịnh thế. Còn về việc thăng quan tiến chức, cứ thuận theo tự nhiên thôi, người đến không cự tuyệt, người đi không níu giữ. Giàu sang mà bất nghĩa, đối với ta tựa như phù vân. Nơi nào có nghĩa, dù thiên quân vạn mã, ta vẫn tiến bước."

"Nói hay lắm." Tôn Sách vỗ tay khen ngợi. "Chư quân, lời này của Chu Tướng quân chính là cảnh giới thứ hai mà ta muốn nói: Vì nghĩa. Thế nào là nghĩa? Chính là việc nên làm. Thân là võ nhân, đối mặt với thiên hạ đại loạn, chúng ta nên làm gì?"

Một học viên tốt nghiệp giơ nắm đấm lên, gào lớn: "Dùng bạo chế bạo, lấy chiến dẹp chiến, bình định thiên hạ."

Tôn Sách liên tục gật đầu, lần nữa vỗ tay. "Nói hay lắm, cùng có chung mục đích với lời Chu Tướng quân nói, chúng ta nên vỗ tay cho cậu ấy và Chu Tướng quân."

Các học viên cười lớn, đồng loạt vỗ tay. Học viên kia có chút ngại ngùng, lại có chút đắc ý. Có thể được đặt ngang hàng với Chu Du, đủ để cậu ta tự hào một thời gian rồi. Tiếng vỗ tay như sấm dậy, Chu Du cười cười, lui về vị trí cũ, sắc mặt bình thản, tựa như gió xuân. Tuân Du và Tân Bì không hẹn mà cùng thở phào một hơi, trái tim vừa rồi treo lên tận cổ cuối cùng cũng đặt xuống được. Bất luận Tôn Sách có ý gì, cách ứng đối của Chu Du đều không có vấn đề gì cả. Họ trao đổi một ánh mắt, mỉm cười hiểu ý, cũng giơ tay vỗ hai cái.

Tôn Sách đợi tiếng vỗ tay tạm lắng, tiếp đó lại giơ ngón tay thứ ba lên. Đám đông lần nữa yên lặng, vểnh tai nghe cảnh giới thứ ba này của Tôn Sách. Ngay cả Trương Hoành và những người khác cũng có chút hiếu kỳ, không biết Tôn Sách muốn nói điều gì. Cảnh giới thứ hai đã là vì nghĩa, phải bình định thiên hạ. Thiên hạ đã thái bình rồi, còn cần chiến đấu sao? Chẳng lẽ là thiên hạ tuy an, quên chiến tất nguy? Nếu là như vậy thì cũng không tệ, dù đổi cách nói, độc đáo mới lạ, suy cho cùng vẫn không rời chính đạo. Nhưng nếu là cùng binh độc võ, một mực khai phá bốn phương, vậy thì phiền toái rồi. Trên thực tế, Tôn Sách đã lộ ra dấu hiệu như thế, hắn yêu cầu Thái Diễm nghiên cứu chữ viết Thiên Trúc, Tây Vực, chưa hẳn là không có khả năng chuẩn bị cho việc chinh phạt, tuy rằng suy nghĩ này trông có vẻ quá xa vời, nhưng với tính cách thâm mưu viễn lự của Tôn Sách, lại không thể nói là hoàn toàn không có khả năng.

"Thiên hạ thái bình, chư quân thăng quan tiến chức, có phải là có thể gác ngựa Nam Sơn, cởi giáp về quê rồi không?" Tôn Sách giơ ba ngón tay, nhìn quanh bốn phía. Thấy không ai có thể trả lời, hắn lại quay sang phía Chu Du cùng những người khác, cười rạng rỡ. "Chư quân đều là tuấn kiệt, vị nào có thể cho ta một đáp án?"

Trương Hoành và những người khác rất cạn lời. Đây là vấn đề chính ngươi đề ra, ngoài chính ngươi ra, ai có thể giải đáp? Cho dù nói có hay thế nào đi nữa, ngươi bảo không phải, thì liền không phải. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, tuy vấn đề là do Tôn Sách đề xuất, nhưng Tôn Sách không phải hạng hồ đồ quấy rối, cố tình làm ra vẻ bí hiểm, hành động này của hắn rõ ràng có thâm ý khác. Câu hỏi thứ nhất hỏi học viên tốt nghiệp Giảng Võ Đường, vì học viên Giảng Võ Đường đa phần xuất thân hàn vi, phải chiến đấu vì sinh tồn, câu hỏi thứ hai hỏi Chu Du, vì Chu Du lòng mang đại chí, phải chiến đấu vì thiên hạ, câu hỏi thứ ba tự nhiên phải cao hơn câu hỏi thứ hai một bậc, hỏi người khác dường như cũng không có ý nghĩa, chỉ có mấy người đọc sách như họ mới có thể đáp.

Nhưng cái này đáp thế nào đây? Trương Hoành quay người nhìn Quách Gia, Quách Gia lắc đầu, nhún vai. Trương Hoành lại nhìn Tân Bì, Tuân Du, Tân Bì cũng cảm thấy khó khăn, không có đáp án thích hợp. Tuân Du trầm mặc, lông mày hơi nhíu lại, bất động, thấy Trương Hoành nhìn qua, hắn sững sờ một chút, có chút do dự, ngay sau đó cũng chớp chớp mắt, lắc lắc đầu.

Lúc này, Thái Diễm đột nhiên "ồ" một tiếng, tỏ vẻ trầm tư, đang chuẩn bị mở miệng, lại cảm thấy không thỏa đáng, vội vàng dùng tay che miệng lại.