"Cháu chào cô dượng." Viên Quyền cúi người hành lễ. "Cô dượng đi đường vất vả rồi."

Dương Bưu ừ một tiếng, phất tay. Viên phu nhân tiến lên một bước, đỡ Viên Quyền dậy, vừa cười vừa quan sát cô, vừa định mở lời thì sắc mặt chợt trầm xuống. Bà nắm lấy tay Viên Quyền, đôi mày nhíu chặt. "A Quyền, sao tay con lại lạnh thế này, hay là sức khỏe không tốt?"

Viên Quyền cười nói: "Đa tạ cô quan tâm, sức khỏe cháu tốt lắm. Không phải tay cháu lạnh, mà là tay cô nóng đấy. Cô ơi, bên ngoài nắng gắt, mau lên xe ngồi đi."

Viên phu nhân vô cùng nghi hoặc, nhìn Viên Quyền, thấy Viên Quyền dáng người đầy đặn, sắc mặt hồng hào, quả thực không nhìn ra chút dấu hiệu bệnh tật nào. Bà đảo mắt, chợt hiểu ra, nắm tay Viên Quyền khẽ cười: "Là băng sao?"

Viên Quyền gật đầu: "Cháu đã chuẩn bị một ít cho cô rồi, lát nữa sẽ cho người mang qua."

Dương Bưu nhíu mày, khẽ ho một tiếng: "A Quyền, Nhữ Nam cũng trữ băng sao? Dù có trữ, mà còn dùng được tới tận tháng tám, thì Dụ Châu quả là giàu có."

Viên Quyền cười nói: "Dượng ơi, việc này chẳng liên quan gì đến giàu có cả, ngược lại là đằng khác. Chính vì Dụ Châu tiền lương trống rỗng, nên mới buộc phải nghĩ cách buôn bán băng, để bù đắp sự thiếu hụt."

"Buôn bán băng?" Dương Bưu lập tức để tâm.

"Đúng vậy, hiện nay tuyến đường thương mại Đông Hải rất nhộn nhịp, nhưng hàng đi thì nhiều, hàng về thì ít, tàu thuyền quá nhẹ không chịu nổi sóng gió, cho nên các thương nhân đều thích lấy băng ở U Châu để làm vật dằn tàu. Sau khi quay về, băng vẫn còn dư nhiều chưa tan hết, liền đem bán đi để kiếm chút lợi nhuận."

Dương Bưu nghe xong, lập tức nguội lạnh lòng. Dùng lâu thuyền đến U Châu lấy băng, việc làm ăn này chỉ có Tôn Sách mới làm nổi, người khác không làm được. Một là không có nhiều lâu thuyền đến thế, hai là cách biển hàng ngàn dặm, căn bản là không có điều kiện.

Viên phu nhân lại vô cùng hứng thú: "Đường xá hàng ngàn dặm, chi phí không hề rẻ, vậy phải bán bao nhiêu tiền mới có lãi?"

Viên Quyền chớp chớp mắt: "Cô ơi, chuyện này không phải một hai câu là nói rõ được, chi bằng cứ lên xe cho mát mẻ, rồi con thong thả kể cho cô nghe?"

Viên phu nhân bừng tỉnh đại ngộ, liên tục gật đầu, gọi Dương Bưu lên xe trước. Viên Quyền vẫy tay, người hầu dắt tới một cỗ xe tứ mã bốn bánh. Cỗ xe rộng rãi chắc chắn, vẻ ngoài nhìn không hề hoa mỹ, nhưng người trong nghề vừa nhìn là biết vật liệu tinh xảo, đây là loại xe thượng hạng. Dương Bưu liếc nhìn, không nhịn được hỏi: "Đây là mẫu mới nhất của Nam Dương à?"

"Dượng có con mắt tinh đời."

Dương Bưu cười khổ. Ông nhận ra được là vì Tuân có một chiếc, ông đã ngồi vài lần, quả thực rất thoải mái. Nếu tình trạng đường xá tốt, ngồi trên loại xe này hầu như không cảm thấy xóc nảy rõ rệt. Theo Tuân nói, đây là dùng một loại linh kiện đặc thù, ông ấy có thể tạo ra hình dáng, nhưng không đạt được tính năng tương tự, dường như có điểm đặc biệt trong vật liệu.

Dương Bưu lên xe, Viên Quyền lại mời Viên phu nhân lên, sau đó tự mình cũng ngồi vào. Cỗ xe rộng rãi, đủ chỗ cho hai người ngồi song song. Các cửa sổ khảm lưu ly đều đóng kín, trên vách ngăn hai bên toa xe đặt chậu băng, trong xe mát hơn bên ngoài rất nhiều. Lúc vừa mới bước vào, Dương Bưu còn hơi không quen, liên tiếp hắt hơi hai cái. Viên Quyền hạ chiếc bàn ngang xuống, lấy ra một đĩa dưa quả, mời vợ chồng Dương Bưu thưởng thức.

Viên phu nhân cầm một miếng dưa, nếm thử một ngụm, vừa ngọt vừa mát, quả đúng là vật phẩm giải nhiệt thượng hạng. Bà liếc Viên Quyền một cái, mỉm cười nói: "A Quyền, con đi dọc đường như vậy, đã mang theo bao nhiêu băng?"

Viên Quyền cười: "Cô không cần lo lắng, cháu đã liên hệ với các tiệm băng dọc đường rồi, sẽ bổ sung kịp thời. Cô cứ nghỉ ngơi một chút, lát nữa cháu giải thích cho cô, thực ra băng này chẳng đáng bao nhiêu tiền đâu, ngay cả bách tính bình thường, chỉ cần chịu chi, thỉnh thoảng cũng mua chút băng giải nóng."

"Còn có cả tiệm băng sao?"

"Phải ạ, qua Tuấn Nghi là thấy ngay." Viên Quyền chậm rãi giải thích. Lượng băng từ U Châu tới này đều là vận chuyển bằng tàu thủy, cho nên các tiệm băng hầu như đều tập trung ở hai bên các tuyến đường thủy chính, thuận tiện cho lâu thuyền dỡ hàng. Băng không phải nguồn lợi nhuận chính của các thương nhân, không bán thì cũng tan chảy thôi, cho nên phần lớn giá bán không cao, lúc đắt nhất khoảng trăm tiền một thạch, lúc rẻ nhất chỉ có hai ba mươi tiền, coi như là bán rẻ tặng kèm. Lâu thuyền lớn cần một nghìn năm sáu trăm thạch băng để dằn tàu, lâu thuyền nhỏ cũng cần bảy tám trăm thạch, nên trừ đi chi phí, cũng chỉ lãi được hai ba vàng, so với hàng hóa trên lâu thuyền thì chỉ là một phần lẻ không đáng kể.

Dương Bưu không nhịn được hỏi: "Lâu thuyền nhỏ nhất cũng cần gần nghìn thạch băng để dằn tàu, hiện nay thuyền của thương nhân biển đều lớn đến vậy sao?"

"Đương nhiên rồi, thuyền đi đường biển không thể nhỏ, một là không chịu nổi sóng gió, hai là lợi nhuận quá mỏng, cho nên trong khả năng có thể, mọi người đều chọn thuyền lớn hơn một chút. Hiện nay thuyền lớn nhất là loại hai nghìn thạch, nhưng chẳng bao lâu nữa sẽ có loại lớn hơn."

"Những lâu thuyền đi U Châu này là quan doanh hay tư doanh?"

"Tư doanh. Quan quản lý tàu thuyền chỉ bán thuyền, còn có thể trả góp, dượng có hứng thú mua vài chiếc thuyền làm ăn không?"

Dương Bưu không có tâm trạng đùa giỡn với Viên Quyền. "Đã là lâu thuyền của quan quản lý tàu thuyền, tại sao lại bán cho tư nhân? Nếu do quan phủ chuyên doanh, thực hiện quan độc quyền, chẳng phải có thể định giá cao hơn một chút, kiếm được nhiều hơn sao?"

Viên Quyền chớp mắt, nở nụ cười, nhưng không nói lời nào. Viên phu nhân lườm Dương Bưu một cái. "Là con cháu của Tứ Tri Dương công, ông nói những lời này không thấy đỏ mặt sao?"

"Có gì mà đỏ mặt, ta đâu phải mưu cầu tư lợi." Dương Bưu lý lẽ hùng hồn. "Nếu Dụ Châu có thể sớm ngày khôi phục nguyên khí, chẳng phải có thể hỗ trợ triều đình sao? Tư đồ Sĩ Tôn Quân Vinh (Sĩ Tôn Thụy), Đại tư nông Chu Gia Mưu (Chu Trung) bây giờ đều vì tiền lương mà lo đến đứt cả ruột gan. Mấy ngày trước ở Hà Nam, Hà Nam doãn Chu Bá Kỳ (Chu Dị) đã nói, năm nay tiền lương đều bị Hoàng Tử Diễm tác chiến tiêu hao sạch sẽ, rất có thể sẽ không có nhiều lương thực nhập quan. A Quyền à, cháu nói thật với dượng đi, Dụ Châu có tiền lương không?"

Viên Quyền chớp mắt: "Dượng ơi, Hoàng Tử Diễm dụng binh, người tấn công chính là Dụ Châu. Quân của ông ta cần ăn lương, quân của Dụ Châu cũng cần ăn lương chứ ạ."

"Nếu Dụ Châu cũng thiếu tiền lương, vậy tại sao không thực hiện quan độc quyền, lại để các thương nhân tư nhân kinh doanh những việc làm ăn lợi nhuận phong phú này? Vừa rồi cháu nói hai ba vàng đối với hàng hóa trên lâu thuyền chỉ là phần lẻ không đáng kể, vậy một lâu thuyền chở hàng thu lợi ít nhất cũng trên trăm vàng nhỉ? Nếu thực hiện quan độc quyền, ít nhất có thể tăng gấp đôi."

"Nếu thực hiện quan độc quyền, sẽ không còn ai mua nổi băng nữa, lâu thuyền chỉ có thể chạy không quay về, lãng phí năng lực vận tải một cách vô ích. Cho dù có vận chuyển băng, số băng này cũng chui vào túi của một vài kẻ nào đó, không chỉ bách tính bình thường không được hưởng, mà quan phủ cũng chưa chắc đã thu được bao nhiêu thuế."

Dương Bưu ngẩn người. Viên Quyền nói tiếp: "Dượng ơi, quan độc quyền xưa nay chỉ là phương pháp ứng phó tình thế, chẳng qua là triều đình tham cái lợi đó, biến cái tạm thời thành lệ thường. Đối với dân sinh mà nói, quan độc quyền hại nhiều hơn lợi. Nhà giàu có lẽ không để tâm, ai mà quan tâm đến sự biến động giá muối, giá rượu chứ, nhưng đối với những bách tính thấp cổ bé họng, vài chục tiền tăng thêm này rất có thể sẽ ép họ phải bán đất, cuối cùng thậm chí là bán vợ đợ con, cuối cùng biến thành lưu dân."

Dương Bưu có chút không vui: "Cháu coi ta là loại khốc lại như Tang Hoằng Dương sao?"

Viên Quyền cúi người hành lễ: "Dượng học vấn uyên bác, lại có nhiều năm kinh nghiệm làm quan, am hiểu lại trị, tuyệt đối không thể so với những thư sinh không biết sự đời, đương nhiên cũng không phải loại khốc lại chỉ biết mưu cầu lợi lộc như Tang Hoằng Dương. Thế nhưng, dượng có biết bách tính bình thường một năm thu nhập bao nhiêu, và phải nộp bao nhiêu thuế không?"