Tôn Sách rất hài lòng. Người trẻ tuổi quả nhiên dễ trao đổi, chỉ vài câu đã xong việc. Nếu đổi lại là lão già Thái Ung kia, chẳng biết phải tốn bao nhiêu lời lẽ nữa.

Thế nên, cứ để Thái Ung trốn ở Tương Dương mà soạn sử đi thôi, việc khai sáng thời đại này cứ giao cho người trẻ tuổi làm. Dù có phạm sai lầm, vấp ngã chút ít cũng chẳng hề gì, còn đủ thời gian để sửa chữa lỗi lầm, rút ra bài học, rồi làm lại từ đầu.

Chọn Thái Diễm mà không chọn Thái Ung còn một lý do nữa: Tôn Sách sợ họ trúng tà của Phật giáo. Phật giáo tương tự Hoàng Lão, cực kỳ thích hợp với người già hoặc kẻ thất ý. Thái Ung vừa hay hội đủ cả hai yếu tố này, rất dễ sa vào bẫy. Thái Diễm thì không, tuy trước kia từng chịu không ít khổ sở, nhưng nay đã là khổ tận cam lai, gả cho Chu Du, vợ chồng son mới cưới, đây là lúc cuộc sống ngọt như mật, nàng hận không thể sống thêm năm trăm năm nữa, bắt nàng tin vào "tứ đại giai không", nàng chẳng có hứng thú đâu. Dù có muốn tu kiếp sau cũng sẽ không chấp niệm đến thế.

Sau khi đã thỏa thuận với Thái Diễm, Tôn Sách lo nàng không đủ coi trọng, bèn nhắc thêm về Alexander. Không ngờ Thái Diễm đối với việc này cũng chẳng xa lạ, còn kể với Tôn Sách một chuyện cũ.

Vị Phù Đồ đạo nhân An Thế Cao từng dịch kinh tại Bạch Mã Tự ở Lạc Dương vốn là vương tử nước An Tức. Theo lời ông, nước An Tức chính là quốc gia do bộ hạ của Alexander lập nên, chuyên sản xuất chiến mã thượng hạng, đặc biệt giỏi dùng "giáp kỵ" – loại kỵ binh cả người lẫn ngựa đều mặc giáp. Tương truyền, nguồn gốc chính là từ Alexander, gọi là cái gì mà "kỵ binh đồng bạn", xung phong hãm trận, không gì không phá, lập nhiều chiến công. Sau khi An Thế Cao đến Lạc Dương, ông qua lại với rất nhiều quý nhân, Viên Thiệu chính là một trong số đó. Viên Thiệu rất hứng thú với kỵ binh người An Tức, nhiều lần thỉnh giáo An Thế Cao.

Tôn Sách chợt hiểu ra, hóa ra giáp kỵ của Viên Thiệu bắt nguồn từ đây. Không ngờ kẻ này cũng là người biết thời thế, chỉ tiếc là chỉ học được cái vỏ ngoài, không thực sự thấu hiểu. Giáp kỵ gọi là vậy thôi nhưng cũng chỉ là đồ mã mã, không phát huy được uy lực thực sự. Mấu chốt của kỹ thuật nằm ở chi tiết, "sai một ly, đi một dặm", há phải cứ có tiền là giải quyết được sao? Nếu không thể tiêu hóa hấp thụ, hóa thành của mình, thì mãi mãi vẫn chỉ cách một tầng.

Tại sao giáp kỵ của Viên Thiệu sức xung kích lại không đủ? Hắn dùng chiến mã do người Tiên Ti, Ô Hoàn cung cấp, tuy cũng là tinh tuyển, nhưng suy cho cùng vẫn không cao lớn khỏe mạnh bằng ngựa Tây Vực. Mà trọng kỵ binh lại yêu cầu thể lực chiến mã cực kỳ cao, chiến mã thể lực không đủ, khó lòng tác chiến lâu dài, uy lực giảm đi đáng kể. Viên Thiệu dùng giáp kỵ để xung kích đám ô hợp như quân Hắc Sơn thì đương nhiên đánh đâu thắng đó, nhưng gặp phải tinh nhuệ được huấn luyện bài bản thì lại lúng túng, gặp khinh kỵ binh lại càng bị động.

Tôn Sách đem cảm ngộ của mình kể cho Thái Diễm nghe. Thái Diễm cũng vô cùng cảm khái. Nàng biết Viên Thiệu thất bại, cũng biết Hoàng Nguyệt Anh, Tần La lập được công lao, nhưng lại không biết chi tiết. Nghe Tôn Sách nói như vậy, cuối cùng nàng cũng thấu hiểu. Tôn Sách tuy bị hạn chế bởi nguồn tài nguyên chiến mã không đủ, nhưng lại thông qua chiến thuật và thủ đoạn kỹ thuật để xóa bỏ sự chênh lệch kỵ binh giữa đôi bên, cuối cùng thực hiện cuộc lội ngược dòng. Từ đó có thể thấy, Tôn Sách coi trọng kỹ thuật ắt có đạo lý của hắn, việc hắn muốn hiểu biết toàn diện về văn minh Tây Vực tuyệt đối không phải kiểu "nếm thử rồi dừng" của Viên Thiệu có thể so sánh. Nhiệm vụ của bản thân hẳn là một mắt xích quan trọng trong kế hoạch lâu dài, cũng như việc hắn vừa chiếm được Nam Dương liền để Hoàng Thừa Ngạn tiếp quản Nam Dương thiết quan vậy.

"Tướng quân tầm mắt cao xa, mưu lược sâu rộng, không người tầm thường nào có thể sánh bằng." Thái Diễm tâm phục khẩu phục.

Tôn Sách cười lớn, cũng chẳng hề khiêm nhường, thản nhiên đón nhận. Đây đích xác là ưu thế của hắn, những người khác không thể so bì, Chu Du cũng không ngoại lệ.

"Thiếp mạo muội suy đoán, tướng quân lần này tới Nam Dương, không chỉ đơn giản là để uống rượu mừng thôi chứ? Phải chăng lại đang mưu tính bố cục gì đó? Nghe nói hai ngày nay Mi phu nhân ra vào Uyển Thị, là để giải quyết phiền toái mà các thương nhân vải vóc Nam Dương gặp phải sao?"

Tôn Sách giơ ngón tay cái lên. "Tế tửu thật là người có tâm."

Hắn mỉm cười. "Ta cũng là bất đắc dĩ, 'ăn của người miệng mềm, cầm của người tay ngắn', thương nhân Nam Dương cho ta mượn tiền bình định phản loạn, đối với triều đình cũng là người có công, nay lại bị đối xử như vậy, nếu ta không đứng ra nói một câu công đạo, sau này ai còn chịu cho ta mượn tiền nữa?"

"Tướng quân không sợ bị thương nhân khống chế sao? Thương nhân coi trọng lợi ích, có lợi thì tụ, không lợi thì tán, hơn nữa lại tham lam vô độ, tương lai khó tránh khỏi bị phản phệ."

Tôn Sách trầm ngâm một lát. "Trên đời này làm gì có chuyện gì là trăm lợi mà không một hại?"

"Nhân nghĩa."

Tôn Sách cười mà không đáp.

"Lời này không đúng sao?"

Tôn Sách suy nghĩ một chút. "Cũng không thể nói là hoàn toàn sai, chỉ là có phần phiến diện. Nếu muốn ta nói, ta cảm thấy là kẻ mạnh mới có tư cách bàn về nhân nghĩa. Không có thực lực mà nói suông về nhân nghĩa thì chỉ có hai kết cục: Một là xả thân thủ nghĩa, trở thành người chết; hai là trở thành ngụy quân tử, cẩu thả sống qua ngày."

Sắc mặt Thái Diễm có chút không tự nhiên.

Tôn Sách vờ như không thấy, tiếp tục nói: "Cả hai điều này đều chẳng phải nguyện vọng của ta, nên bắt buộc phải mạnh. Tất nhiên, một người mạnh mẽ chung quy cũng có hạn, muốn thực sự vô địch thiên hạ, còn cần những nhân tài như Công Cẩn, Tế tửu tương trợ. Sĩ, nông, công, thương, mỗi người đều có chỗ đứng thích hợp, mới có thể vạn chúng đồng tâm, đồng chu cộng tế. Cũng như không thể vì sĩ nhân tranh giành quyền lực mà không dùng sĩ nhân, không thể vì võ nhân có khả năng cậy binh quyền tự trọng mà không dùng võ nhân, cũng không thể vì thương nhân coi trọng lợi ích mà hạ thấp thương nhân, kỳ thực là cùng một đạo lý. Cân nhắc lợi hại, thái quá bất cập, ta chọn ở mức trung dung."

Thái Diễm gật đầu. "Tướng quân thấu hiểu tinh nghĩa Trung Dung, có thể gọi là sinh nhi tri chi."

"Tàm quý, tàm quý." Tôn Sách chắp tay, có chút ngại ngùng, lại khoe khoang rồi.

Nhìn Thái Diễm bị Tôn Sách thuyết phục, Tôn Dực vô cùng hâm mộ. Hắn tự nhận có thể luyện ra võ kỹ cao cường giống như Tôn Sách, nhưng vĩnh viễn không thể luyện ra tài ăn nói lợi hại như vậy. Rõ ràng cả hai đều chẳng đọc sách mấy, tại sao đại huynh lại có thể thao thao bất tuyệt, biện tài vô ngại như thế? Đây có lẽ là thiên bẩm, học không được, bằng không sao nhiều danh sĩ lại nguyện ý đi theo đại huynh đến vậy.

Tôn Sách từ biệt Thái Diễm, rời khỏi Ấu Trĩ Viên, quay người đi tới Bản Thảo Đường. Trương Trọng Cảnh đang bận rộn, thấy Tôn Sách bước vào, cũng không có thời gian đứng dậy nghênh đón, chỉ có thể gật đầu chào hỏi. Tôn Sách ra hiệu bảo ông đừng bận tâm, ngồi xuống một bên chờ đợi. Vừa ngồi xuống, một thương nhân trung niên vội vã bước vào, thấy trong đường có cả đống người, sắc mặt có chút khó xử, do dự một lát, chắp tay với Tôn Sách.

"Vị tướng quân này, có thể cho phép ta... mời Trương Tế tửu chẩn đoán trước một chút được không? Ta thực sự có chút việc gấp, không thể trì hoãn."

"Ồ, cũng không có gì to tát, chỉ là trong lòng thấy hơi tắc nghẹn. Chẳng phải sắp đi Quan Trung sao, sợ nửa đường xảy ra chuyện, muốn mời Trương Tế tửu bắt mạch, cầu lấy sự yên tâm. Nếu có gì cần chú ý, cũng chuẩn bị trước một chút, kẻo đến lúc đó lại tay chân lóng ngóng."

"Chẳng phải nói làm ăn ở Quan Trung không dễ dàng sao, sao ngươi vẫn đi Quan Trung?"

Thương nhân cười khổ. "Làm ăn ở Quan Trung đúng là không dễ, nhưng không đi Quan Trung thì còn có thể đi đâu? Chỗ nào làm ăn cũng chẳng dễ dàng gì cả. Riêng Nam Dương đã có gần trăm nhà buôn vải, không đi Quan Trung thì chỉ còn cách hạ giá. Bằng không hàng bán không được, tiền vốn cũng chẳng thu hồi nổi. Đã là tháng tám rồi, không xuất phát nhanh thì không kịp về đón năm mới, chỉ có thể mắc kẹt ở Quan Trung, lại tốn thêm không ít chi phí, làm không khéo lại là công cốc. Ai, bây giờ làm ăn khó khăn quá."

Tôn Sách khẽ nhướn mày, trong lòng khẽ động.