Tôn Sách cười ha hả, phất tay. Trước mặt một đứa trẻ thừa nhận bản thân lúc đó sai sót, nói thật là hơi mất mặt, nếu đối phương không phải Ngụy Diên, ông không muốn hủy hoại hạt giống danh tướng này, có lẽ đã tùy tiện lấp liếm vài câu cho xong.

"Tế tửu quá khen. Ta chủ yếu là lười tìm cớ che đậy, dứt khoát thừa nhận thôi." Tôn Sách nhìn quanh, đầy cảm khái. "Huống hồ đây là nơi nào? Trăm năm trồng người, những đứa trẻ này đều là rường cột mà ta gửi gắm kỳ vọng lớn lao, không thể để chúng chưa thành tài, đã bị ta làm cho lệch lạc."

Thái Diễm mỉm cười nói: "Tướng quân nói quá lời rồi." Vừa nói, nàng đưa tay mời Tôn Sách vào hậu đường. Tôn Sách vừa đi vừa hỏi: "Công Cẩn vẫn chưa về sao?"

"Chàng có công vụ trong người, mấy ngày nay sẽ không qua đây." Sắc mặt Thái Diễm hơi ửng hồng, có chút ngượng ngùng. Tôn Sách nhìn thấy rõ ràng, nhịn không được cười lớn. "Ta hiểu rồi, đây là muốn tránh hiềm nghi a. Hắn ấy, chính là quá thận trọng, không muốn để người ta bàn tán, sống quá mệt mỏi."

Thái Diễm không biết đáp thế nào, đành giả vờ như không nghe thấy, dẫn Tôn Sách vào hậu đường ngồi xuống. Trong sân hậu đường có hồ cá, có bồn hoa, trồng một vài loài hoa mộc, nay đang tiết tháng Tám, chính là lúc hoa quế nở rộ, hương thơm dìu dịu. Tôn Sách sớm đã nghe nói, hậu đường này của Thái Diễm không chỉ là nơi trẻ con trường mẫu giáo chơi đùa giờ giải lao, mà còn là nơi tụ họp của các danh lưu sĩ nữ Nam Dương, các sĩ tử ở quận học bên cạnh thường xuyên tới đây thỉnh giáo vấn đề.

"Nhiều hoa cỏ thế này ư?" Nhìn những loài hoa nhiều không kể xiết, Tôn Sách tấm tắc khen ngợi. "Nơi này của Tế tửu thật đúng là tiên cảnh."

"Cũng không có gì, thuận tiện cho bọn trẻ đọc 'Kinh Thi' thôi."

"Đọc Kinh Thi?"

"Phu tử nói, học 'Kinh Thi' có thể biết được nhiều tên gọi của các loài chim thú cỏ cây. Nếu chỉ giảng suông dựa vào sách vở, chúng rất khó có ấn tượng, cho nên ta trồng một ít để chúng biết cụ thể hình dáng thế nào. Nhưng ở đây chỉ là một phần nhỏ, đa số vẫn phải giảng theo sách, nhiều lắm là vẽ lại hình dáng cho chúng xem."

Tôn Sách bừng tỉnh. "Tế tửu thật dụng tâm. Những đứa trẻ này có thể nhận được sự dạy bảo của Tế tửu, đúng là phúc khí của chúng."

"Cũng không có gì, chỉ là chút kinh nghiệm cá nhân của ta thôi." Thái Diễm mỉm cười nhẹ nhàng: "So với kẻ làm thầy như ta, có một vị anh chủ như Tướng quân mới là phúc khí lớn nhất của chúng. Thiên hạ rộng lớn, trẻ con có thể an tâm đọc sách như ở Nam Dương, thực sự không có nhiều."

Tôn Sách nhớ tới trải nghiệm cá nhân của Thái Diễm, khẽ thở dài một tiếng. Thái Diễm sinh ra cũng bất hạnh, tuổi thơ của nàng là chuỗi ngày phiêu bạt giang hồ cùng với Thái Ung, cảnh đời chìm nổi, sớm nắng chiều mưa, không cần phải nói cũng biết. Việc học của nàng cũng không giống người bình thường, không chỉ đọc vạn cuốn sách, mà còn đi vạn dặm đường, từ biên ải phía Bắc đến tận Giang Nam, hành trình của nàng e là chẳng dưới vạn dặm.

"Chỉ mong sau này thiên hạ thái bình, vua sáng tôi hiền, đừng tái diễn bi kịch như của Thái công nữa."

"Có Tướng quân cầm quyền, thái bình trong tầm tay." Thái Diễm cười nói: "Tướng quân hôm nay tới đây, có gì chỉ giáo?"

"Ây, ta nào dám chỉ giáo cô, chẳng phải tự rước nhục sao." Tôn Sách liên tục xua tay, bảo Tôn Dực lấy tới một cuốn kinh thư, chính là cuốn "Bát Nhã Đạo Hành Phẩm Kinh" mà Nghiêm Phù Điều dâng lên cho ông, nhưng sau khi xem qua, ông cảm thấy một số chỗ dường như rất khó hiểu, liền bảo người đi tìm Nghiêm Phù Điều, lấy về bản thảo gốc bằng tiếng Phạn. Tôn Sách cầm lấy kinh thư, đứng dậy đưa đến trước mặt Thái Diễm, giải thích về nguồn gốc của cuốn kinh này.

Thái Diễm nhìn những văn tự xa lạ kia, có chút khó hiểu. "Tướng quân có ý gì?"

"Ta hy vọng Tế tửu có thể tạm gác việc trường mẫu giáo lại một chút, hoặc chọn ra vài người phụ tá, cô hãy bỏ chút công sức nghiên cứu thứ văn tự Thiên Trúc này. Tất nhiên, đây chỉ là bước đầu tiên, ngoài văn tự Thiên Trúc ra, ta hy vọng tương lai nếu Tế tửu học có dư lực, hãy nghiên cứu thêm cả tiếng Hy Lạp..."

Tôn Sách nói sơ qua về ý tưởng của mình. Ông không biết trong đời mình có cơ hội dẫn dắt mưu thần mãnh tướng của Đại Hán chinh phạt bốn phương hay không, nhưng ông cho rằng mở mắt nhìn thế giới luôn là điều không sai, để kẻ sĩ đi trước một bước, tìm hiểu các nền văn minh khác chắc chắn lợi nhiều hơn hại. Để họ biết thế giới này không chỉ có bầu trời trước mắt, để họ biết ngoài văn minh Hoa Hạ ra còn có những nền văn minh rực rỡ không kém, đừng chỉ nhìn thấy Nam Man Bắc Hồ, mà tưởng thiên hạ rộng lớn, chỉ có mình là tôn quý nhất. Muốn tìm hiểu thế giới bên ngoài, ngôn ngữ là cửa ải khó khăn bắt buộc phải vượt qua, Nghiêm Phù Điều tuy có tham gia dịch kinh, nhưng thiên phú ngôn ngữ của hắn không tính là tốt, chuyện mở tông lập phái như thế này tất nhiên vẫn là do thiên tài như Thái Diễm đảm đương thì dễ đạt được thành quả hơn.

Một tài nữ như vậy, chỉ làm Tế tửu ở trường mẫu giáo thì quá lãng phí. Giống như Hoàng Nguyệt Anh phải đảm đương công việc phát triển kỹ thuật đỉnh cao nhất vậy, Thái Diễm cũng nên đảm nhận những nhiệm vụ mang tính thách thức hơn.

Thái Diễm nghe xong, bán tín bán nghi. "Tướng quân, ngoài Đại Hán ra, còn có nơi có nền văn minh như vậy sao?"

Tôn Sách cười gật đầu. "Tế tửu có hiểu biết gì về Phù Đồ không?"

"Biết sơ qua. Lúc ở Lạc Dương, từng theo gia phụ tới Bạch Mã Tự."

"Thái công từng tới Bạch Mã Tự sao?"

"Gia phụ hiệu sách ở Đông Quan nhiều năm, trong cung từng thấy di ảnh Hiếu Hoàn Đế tế lễ Phù Đồ, lúc nhàn rỗi từng luận đạo với đạo nhân Phù Đồ An Thế Cao dịch kinh tại Bạch Mã Tự. Người nói đạo của Phù Đồ tương tự với đạo của Lão Tử, từng muốn nghiên cứu một phen, sau này gặp chút trắc trở, bị biếm tới Sóc Phương, nên cũng không đâu vào đâu nữa."

Tôn Sách lúc này mới nhớ ra, thực ra Thái Ung không phải là một Nho sĩ thuần túy, ông thiên tư hơn người, học vấn cũng tạp, không chỉ thông Nho gia Ngũ Kinh, mà còn thông cả Nội học, tức là Sấm vĩ chi học, đối với học vấn Đạo gia cũng rất có nghiên cứu. Có thể nói đây là một học giả toàn năng, tương đương với Dương Hùng cuối thời Tây Hán. Đáng tiếc tuổi ông đã cao, hiện giờ lại toàn tâm toàn ý muốn hoàn thành đại nghiệp soạn sử, e là không còn tinh lực để nghiên cứu thứ văn tự Thiên Trúc, ngôn ngữ Hy Lạp này.

"Nói như vậy, đây cũng là vận số, thượng thiên đã định nỗi tiếc nuối của lệnh tôn phải do cô hoàn thành." Tôn Sách trịnh trọng nói: "Tế tửu, chuyện này hệ trọng, ta không dám nói càn, nhưng xin Tế tửu hãy tin rằng, ngoài văn minh Hoa Hạ chúng ta ra, trên thế giới này không những còn có các nền văn minh khác, mà những nền văn minh này còn đủ sức đứng chân vạc cùng văn minh Hoa Hạ. Vĩ nghiệp như vậy, người thường không có năng lực khai phá, chỉ có thiên tài như Tế tửu mới gánh vác nổi. Tế tửu có biết Hoa Đà không?"

"Thần y vùng Giang Hoài, tự nhiên ta từng nghe qua."

"Ông ấy có thể có y thuật ngày nay, chính là nhờ tham khảo cả trong lẫn ngoài, không chỉ tinh nghiên y học Trung Nguyên, mà còn nghiên cứu một ít y học Thiên Trúc."

Thái Diễm nảy sinh hứng thú. Tôn Sách không nổi danh vì học vấn, nhưng ánh mắt của ông từ trước tới nay rất chuẩn. Đã coi trọng việc này như vậy, lại có Hoa Đà vị thần y này làm ví dụ, nghĩ tới đây là một môn học có tiền đồ. "Đã được Tướng quân coi trọng, vậy thì ta miễn cưỡng thử một phen." Thái Diễm trầm ngâm chốc lát, đột nhiên nói: "Ta nhớ có một bộ bản gốc Hình học từ Tây Vực tới, là do một vị Hồ y ở Bản Thảo Đường dịch, có lẽ ta có thể bắt đầu từ đây."

Tôn Sách vỗ tay cười. "Vậy việc này xin ủy thác cho Tế tửu. Tế tửu cứ lo liệu trước, tìm thêm nhiều người chí đồng đạo hợp, không phân nam nữ, chỉ cần có thể chuyên tâm học vấn là được. Ta sẽ căn cứ theo tiêu chuẩn soạn sử của lệnh tôn Thái công để cấp kinh phí, cô thấy thế nào?"

Thái Diễm bật cười. "Tướng quân, sao có thể như vậy được, ngài hiện giờ còn đang nợ người Nam Dương một khoản tiền lớn đấy. Soạn sử là đại sự, không thể trì hoãn, việc học của Man Di này cớ gì phải coi trọng như vậy?"

Tôn Sách lắc đầu, vẻ mặt nghiêm túc. "Không phải vậy, soạn sử là lấy người xưa làm gương, học vấn Man Di là lấy láng giềng làm gương. Người xưa có ác đến đâu, cũng không từ trong mồ chui ra làm hại người, nhưng hàng xóm lại có khả năng xâm lăng quy mô lớn, làm hại bách tính ta, hủy hoại văn minh ta. Đây không phải là chuyện giật gân, cô tìm hiểu một chút sẽ biết những lời ta nói không hề hư cấu, cho nên việc cô làm không những không được chậm trễ, mà còn phải dốc sức hơn cả soạn sử, phấn đấu sớm ngày nhìn thấy kết quả. Biết người biết ta, mới có thể trăm trận trăm thắng mà."

Thái Diễm trong lòng chấn động, thu lại nụ cười, cúi người tuân lệnh. "Dạ, xin tuân lệnh Tướng quân."