David Hale đẩy một mẫu giấy nhỏ về phía Yuki - vẽ hình hoạt hoạ một con chó bun lớn đeo vòng cổ bằng vải bông và nước mũi rỏ dài từ hàm dưới. Trong cái ô ghi lời nói nhân vật, có dòng chữ “Giết chúng đi”.
Yuki mỉm cười, nghĩ về Len Parisi với tư thế oai phong, đĩnh đạc đứng giữa phòng xử án, nghiền nát Mickey Sherman bằng những lý luận sắc bén, đanh thép của mình.
Cô vẽ một vòng tròn quanh bức hình rồi gạch đậm dưới nó. Đoạn cô đứng lên, cất tiếng trước khi bước đến bục phát biểu.
“Bác sỹ Friedman, ông được biết đến như một nhân chứng rất đặc biệt trong lĩnh vực chuyên môn, có phải vậy không?”
Friedman trả lời là phải và rằng ông đã làm chứng cho cả hai bên nguyên và bên bào chữa trong suốt hơn chín năm qua.
“Trong trường hợp này, bên bào chữa thuê ông phải không?”
“Vâng, đúng vậy”.
“Và ông được trả bao nhiêu?”
Friedman nhìn lên thẩm phán Moore, người đang nhìn xuống chỗ ông ấy. “Xin hãy trả lời câu hỏi, bác sỹ Friedman”.
“Tôi được trả khoảng tám nghìn đô la”.
“Tám nghìn đô la. Được rồi. Và ông tiếp xúc, điều trị cho Brinkley trong bao lâu?”
“Nói cho đúng thì Brinkley không phải là bệnh nhân của tôi”.
“Ồ”, Yuki nói. “Vậy thì để tôi hỏi ông câu này nhé, ông có thể chẩn đoán được bệnh tình của người mà ông chưa bao giờ điều trị không?”
“Tôi có ba buổi phỏng vấn Brinkley, trong khoảng thời gian đó, tôi cũng có bảo anh ta làm mấy bài kiểm tra tâm lý. Và đúng vậy, tôi có thể chẩn đoán được căn bệnh của Brinkley thông qua mấy bài kiểm tra đó mà không cần phải bắt tay vào điều trị cho anh ta”, Friedman khịch khịch mũi.
“Vậy dựa vào ba buổi phỏng vấn và mấy bài kiểm tra đó, ông tin rằng bị cáo không thể nhận thức được đúng sai vào thời điểm gây án sao?”
“Đúng như vậy đấy”.
“Ông cũng không làm xét nghiệm X quang và tìm ra khối u phát triển đè lên thuỳ não của anh ta à?”
“Không, dĩ nhiên là không rồi”.
“Vậy thì làm sao chúng ta biết được liệu Brinkley có nói dối và làm lệch đi kết quả của mấy bài kiểm tra đó để được phán vô tội hay không?”
“Anh ta không thể làm được điều đó”, Friedman nói. “Cô thấy không, những câu hỏi trong bài kiểm tra được dựng lên để phát hiện ra sự giả dối. Chúng lặp đi lặp lại trong nhiều cách khác nhau, và nếu câu trả lời nhất quán thì bệnh nhân đã nói thật.
“Thưa bác sỹ, ông dùng mấy bài kiểm tra này vì ông thật sự không thể biết được trong đầu bệnh nhân đang suy nghĩ điều gì, có phải vậy không?”
“À, thật ra cô cũng có thể đánh giá được dựa trên hành vi của anh ta”.
“Tôi hiểu rồi. Bác sỹ Friedman, ông có biết thuật ngữ pháp lý ‘ý thức được tội lỗi’ không?”
“Tôi biết chứ. Nó ám chỉ việc một người nhận thức được hành vi của mình là sai trái”.
“Hay lắm, bác sỹ ạ”, Yuki nói. “Vậy nếu một người nào đó nã súng vào năm người rồi bỏ chạy, như Alfred Brinkley đã làm, không phải điều đó cho thấy ý thức nhận biết tội lỗi sao? Không phải là nó chứng minh rằng Brinkley biết những điều anh ta làm là sai sao?"
“Nghe này cô Castellano, không phải tất cả những điều mà một người làm khi anh ta trong trạng thái thần kinh rối loạn là phi lý. Mọi người trên chuyến phà đó đang hét lên, tiến về phía anh ta với ý định làm hại anh ta. Anh ta bỏ chạy. Hầu hết chúng ta đều bỏ chạy trong trường hợp như vậy”.
Yuki đưa mắt nhìn David, người đang gật đầu khích lệ tinh thần cô. Yuki ước gì David truyền cho cô thứ gì đó để đóng đinh Friedman lại bởi vi cô chẳng có được nó vào lúc này.
Và rồi nó chợt hiện lên trong đầu cô.
“Bác sỹ Friedman, bản năng phán đoán có đóng vai trò gì trong việc đánh giá của ông không?”
“Chắc chắn là thế rồi. Bản năng phán đoán, hay trực giác, được tích lũy qua nhiều năm kinh nghiệm. Vì vậy, tôi dùng bản năng phán đoán cũng như phương pháp phân tích tâm lý bài bản trong bản đánh giá của mình”.
“Và ông có xác định rõ liệu Brinkley có nguy hiểm hay không?”
“Tôi phỏng vấn Brinkley cả trước và sau khi anh ta bắt đầu được điều trị bằng thuốc Risperdal, và theo ý tôi, cũng như y văn, thì Brinkley không hề nguy hiểm”.
Yuki đặt cả hai tay lên bàn của nhân chứng, nhìn thẳng vào mắt Friedman, phớt lờ mọi thứ và mọi người trong khán phòng, nói như thể được cất lên từ nỗi sợ hãi mà cô cảm thấy mỗi khi nhìn vào tên cặn bã đang ngồi cạnh Mickey Sherman.
“Bác sỹ Friedman, ông phỏng vấn Brinkley khi hắn đang ngồi đằng sau song sắt kia mà. Hãy kiểm tra khả năng phán đoán của ông trong trường hợp này nhé: Ông có thấy thoải mái ngồi chung xe với Brinkley khi lái xe về nhà không? Ông có thấy an toàn khi cùng ăn tối với anh ta trong nhà anh ta không? Hoặc là một mình trong thang máy với anh ta không?”
Mickey Sherman đứng bật dậy. “Thưa quý toà, tôi xin phản đối. Những câu hỏi này nên được chấm dứt và bị loại ra ngoài”.
“Phản đối hữu hiệu”, thẩm phán lầm bầm.
“Tôi không còn gì để hỏi, thưa quý toà”, Yuki nói.
