Cái cảnh đạo diễn nhỏ này, thoạt đầu chỉ để cười một chút cho vui, liền nhanh chóng trở thành một cơn ác mộng. tối nào những con quỷ cũng xuất hiện từ mấy cuốn sách y học nhiệt đới ấy để hành hạ bố Louis. Càng gần tới ngày lên đường tang tóc, bố  càng ít ngủ. Vừa đặt mình nằm, bố liền vùng dậy và lao vào buồng tắm hiện đại (niềm tự hào của bà nội Marguerite) cứ như thế buồng tắm, một nơi trong nhà gần giống bệnh viện hơn cả, là chốn điện thờ mà vi trùng không dám bén mảng tới. Bố ở lì tại đó suốt đêm, dưới ánh sáng chập chờn của chiếc đèn dầu lớn, người thu lu trên tấm thảm xanh, ngón trỏ tay phải bấu chặt cổ tay trái để nghe mạch, mắt lúc nào cũng cúi gằm trên những trang sách đầy những mô tả rùng rợn, tứ chi bị ăn cụt, ruột bị giun đục khoét, lúc chăm chăm nhìn chiếc gương tròn gắn trên bồn tắm bằng đồng đỏ để dò xét nỗi sợ và vẻ mặt rầu rĩ của mình, người lạnh run, tuy nhiệt độ tháng Sáu rất dễ chịu và vì vậy bố phải đắp một chiếc chăn của nhà binh (tại sao lại là chăn của nhà binh? Hình như do có màu kaki thì phải) chốc chốc lại thò tay ra khỏi chăn giơ cặp nhiệt độ lên xem, rồi lẩm bẩm, 37 độ, ổn rồi, trừ cơn sốt, mình đã thấy xuất hiện mọi triệu chứng, cơn sốt cũng sắp xuất hiện...

Và khi Gabriel rón rén bước vào, tay phe phẩy quạt khói đèn dầu, giơ tay sờ người vị quan chức thuộc địa đang run lẩy bẩy, hỏi xem quan có cần gì không, gọi bà nội Marguerite tới hoặc mời bác sĩ, thì Louis đáp, giọng hấp hối, không, giọng rất chậm rãi, Gabriel, con, đừng, ổn cả thôi, con thấy đấy bố sắp chết và nhất là đừng nói gì với bà nội Marguerite đấy nhé...

Sau hai tuần lễ kiên cường, hai tuần lễ chiến đấu không khoan nhượng chống đạo quân bệnh tưởng, cuối cùng bố Louis đã chịu thua. Như thường lệ, lúc ba giờ sáng, Gabriel vào buồng tắm xem sao. Bố Louis bị muỗi châu đốt (chắc bố quên khép các lá cửa con), bố đưa đèn dầu dò khắp các cánh tay, miệng lẩm bẩm: trời, trời ơi. À! Gabriel con đấy à? Con đây, bố ạ. Gabriel con? Dạ, bố. Gabriel, bố biết rằng, hai bố con sẽ làm bà nội buồn phiền vô hạn ( bố nói cứ như người đang hấp hối, giọng bị các tiếng thở dài làm ngắt đoạn), nhưng theo con, với hiện trạng của bố, ta khởi hành lúc này thì có phải là sáng suốt không?

– Bố nói đúng đấy, bố Louis. Như vậy thì đúng là điên rồ. Ở đây sức khỏe của bố rất yếu... Bố sẽ không chịu nổi với bệnh tật ở bên ấy đâu. Ta ở lại thôi, bố Louis, ta ở lại...

Khi trả lời như vậy, Gabriel đã làm dấu thánh hai lần: với tư cách một nhà thực chức (nhiệm vụ của nhà thực chứng là cách tân hành tinh và đặc biệt là những chốn kém phát triển trên hành tinh); với tư cách một chàng si tình tương lai. Tính chuộng cái lạ. Qua các sách đọc, chú nhận thấy hầu như tất cả các nhân vật được phụ nữ sủng ái đều có tóc sẫm màu: d'Artagnan; le Cid, Casanova, Figaro, Fabrice del Dongo, vv... tất cả họ đều có mái tóc sẫm màu. Tại sao của lạ tóc hoe vàng ấy lại hiếm gặp trong văn học, trong khi đó phục nữ tóc hoe vàng nhan nhản và chiến thắng? Với một người tóc hoe vàng như Gabriel, thuộc địa là một mối lợi bất ngờ có khả năng phú cho chú phong thái của lạ đó có thể làm một bà bạn đời quên mất rằng chú không phải là một kẻ có mái tóc sẫm màu khác biệt với tất cả các kẻ quyến rũ khác.

 Nhưng Gabriel là một cậu con trai ngoại lệ, một người bạn, quý vị nghe rõ chứ? Một bạn thân của bố mình.

- ... Không, bố Louis, - cậu con trai ngoại lệ nói tiếp, - bố xin từ chức đi, bố từ bỏ con đường công danh này đi, kệ bà nội Marguerite, bố không khỏe để có thể chịu đựng được ở xứ nhiệt đới đâu.

– Bố nhận thấy cả con cũng vậy, con cũng muốn ở lại. Bố thấy yên lòng. Bố chẳng muốn tước bỏ của con một hành trình lớn. Mới lại, nước Pháp cũng cần được cách tân.

Và, trong nháy mắt, bố Louis đã khỏi bệnh: Bố hất bỏ chiếc chăn kaki, vùng dậy không quản ngại căn bệnh truyền nhiễm đã ôm chầm cậu con trai và hai bố con quay ra phòng trước đây là phòng khách bó trí theo kiểu Mehico, rót rượu snap, một loại rượu trắng của những vùng bị bỏ lỡ.

– Con thấy đấy, Gabriel, căn bệnh thực sực của chúng ta, căn bệnh trầm trọng thực sự của gia đình Orsenna, đó là bệnh mơ mộng. Chúng ta có gì là thực tế, Gabriel? Con, chất cao su, bố, các nàng khách mời, bà nội Marguerite, căn phòng khách bố trí theo kiểu Mehico... Như vậy chưa đủ dể sống một cuộc sống thực sự, Gabriel, chúng ta chập chờn trong các giấc mộng.

– Bố nói bố đấy. Con, con rất hiện thực. Con nghiên cứu triết học thực tiễn nhất thế gian. Con sẽ gặp một người phụ nữ có thực và bằng xương bằng thịt, con sẽ yêu nàng và nàng sẽ yêu con.  Người phụ nữ duy nhất, không phải như tất cả những người bố quen biết...

– Con lại nói chuyện phi thực tiễn rồi. Gabriel tội nghiệp cuả bố. Người đàn bà duy nhất là một con người ít có thực. Khi con sống với một người phụ nữ, con sẽ bao bọc nàng trong các giấc mơ, con là con của bố, con cũng như bố, con không thể khác được, con vây hãm nàng trong những giấc mơ của con với các người phụ nữ khác, tội nghiệp cho người phụ nữ duy nhất của Gabriel, tội nghiệp cho Gabriel. Không, không, hãy tin bố, Gabriel, đây là điều nghiêm trọng, gia đình ta đang làm mồi cho các giấc mơ. Những giấc mơ tốt lành và những giấc mơ xấu. Những căn bệnh tưởng và những tình cảm thực. Đấy là những kẻ thù thực sự của ta. Và vật lộn với các giấc mơ thật gian khổ. Chúng ta sẽ hỗ trợ nhau, hợp nhất sức của ta. Hãy hứa với bố là thực tiễn hơn. Gabriel, thề với bố là con sẽ cố thử đi, con. Về phần bố, bố sẽ làm với hết khả năng, Gabriel? Hứa nhé! Bây giờ ta đi ngủ, phải sung sức để sáng mai có thể xông trận tấn công các giấc mơ.

Gabriel đã lùng tìm nó khắc nơi, chiếc máy sản sinh các giấc mơ và cứ nghĩ rằng đã tìm thấy, tại đó, sau tấm gương, sau các khuôn mặt có thật và những khuôn mặt giả, những khuôn mặt mà ta thực sự có, đang nhìn ta, mắt mở trợn trừng, vẻ động lòng thương, đúng đấy, anh bạn, anh bạn có vẻ mặt đó, và những khuôn mặt giả , những khuôn mặt giả và đẹp, đến thay thế những khuôn mặt thật, khi ta vừa chợt nhắm mắt.

Có lẽ tất cả các tuổi thơ đều như vậy: chưa làm quen với khuôn mặt của mình và chính nỗi chán ghét đó đã khởi động chiếc máy sản sinh các giấc mơ, ở nơi đó, mặt kia tấm gương, giữa các mùi trong nhà tắm, khăn rửa mặt ẩm ướt và thuốc đánh răng.