Giữa những dãy núi non tại Thiểm Tây, tiếng gầm vang của đầu máy hơi nước chốc chốc lại vọng lên. Một đầu máy xe lửa phụt ra làn khói trắng, chậm rãi lăn bánh dọc theo đường ray sát bên vách núi.

Mười mấy năm nay, sự xuất hiện của xe lửa đã làm thay đổi Đại Minh, rút ngắn khoảng cách về mặt không gian. Đặc biệt đối với các khu vực hẻo lánh ở Tây Bắc, sự hiện diện của đường sắt càng làm thay đổi tận gốc rễ vạn vật nơi đây. Trước kia vì không có lợi thế về đường thủy, sự phát triển của Thiểm Tây luôn bị hạn chế bởi giao thông; nhất là những năm thiên tai, dù quan phủ có huy động được lương thực cứu đói, nhưng cũng khó lòng vận chuyển vào sâu trong Thiểm Tây vì trở ngại giao thông.

Thế nhưng hiện tại, sự xuất hiện liên tiếp của đường sắt và xe lửa đã thay đổi tất cả điều đó. Tuyến đường sắt từ Đồng Quan thẳng tới Tây Vực tựa như một đại động mạch, thúc đẩy sự phát triển của các vùng đất dọc theo tuyến đường.

Tuy nhiên, ai nấy đều biết rằng việc xây dựng đường sắt Tây Bắc là do nhu cầu quân sự, thậm chí kinh phí xây dựng cũng được trích từ quân phí. Ít nhất trong một thời gian dài, trên tuyến đường này, quân đội luôn được ưu tiên tuyệt đối. Ngược lại, việc dân dụng đường sắt luôn bị đặt ở vị trí thứ yếu. Như lúc này đây, một chuyến tàu chuyên dụng quân sự được tăng cường đột xuất đã trực tiếp dẫn đến việc hai chuyến tàu dân dụng phải dừng vận hành.

Về việc này, Lý Định Quốc ngồi trên đoàn tàu chuyên dụng cũng đã nghe phong phanh.

“Ước chừng, không biết có bao nhiêu người sẽ nguyền rủa ta đây!”

Tự cười giễu chính mình, Lý Định Quốc biết rằng hiện đang là mùa cao điểm của các mặt hàng như len, lương thực. Hai chuyến tàu bị dừng vận hành tất sẽ gây ảnh hưởng tới cuộc sống của bách tính Thiểm Tây, chẳng biết trong thầm lặng sẽ có bao nhiêu người oán thán.

Nhìn ra ngoài cửa sổ, những rặng núi bên ngoài xe lúc này đều xanh tươi mướt mắt, cành lá sum suê. Bản thân vốn là người Thiểm Tây, khi thấy những rặng núi xanh rì ấy, Lý Định Quốc lại thoáng hiện lên vẻ hối hận.

Tại sao núi non Thiểm Tây ngày nay lại tươi tốt đến thế?

Năm xưa Thiểm Tây đại hạn, hàng triệu người Tây lưu lạc thành giặc cướp. Sau mấy chục năm chiến loạn, khắp nơi ở Thiểm Tây không đâu là không "mười nhà chín trống", không có tiều phu đốn củi, bách tính chặt cây, núi non này tự nhiên ngày một tươi tốt.

Người chết sạch rồi!

Mấy chục năm chiến loạn, nào chỉ Thiểm Tây mới mười nhà chín trống, khắp thiên hạ đâu đâu cũng như vậy. Tuy phần lớn là tội của Mãn Thanh, nhưng người Tây cũng gây nghiệt quá sâu nặng rồi.

Bản thân hắn, Lý Định Quốc, cũng là đầy mình tội lỗi.

Nghĩ tới đây, mi mắt Lý Định Quốc hơi rủ xuống, thần tình trở nên đau đớn. Dẫu rằng đã qua mấy chục năm, hắn vẫn không thể quên được những tội nghiệt trên thân mình.

Thậm chí đôi khi, theo năm tháng trôi qua, hắn luôn nhớ lại những chuyện cũ. Luôn có quá nhiều hối hận, quá nhiều tiếc nuối.

“Đợi sau khi đánh xong trận này, Lý mỗ cũng coi như tạm đủ sức chuộc tội rồi……”

Lý Định Quốc lặng lẽ không nói, khi thu hồi tầm mắt, khác với những người coi cuộc Tây chinh này là cơ hội để lập công danh, hắn lại muốn coi tất cả những điều này là cơ hội để cá nhân hắn chuộc tội.

Mỗi người đều nên có cơ hội để bù đắp sai lầm quá khứ. Hiện tại hắn đang bù đắp những sai lầm mình đã phạm phải.

Vừa mới định thần lại trong cơn suy tư, hắn đã nghe thấy người con trai ngồi đối diện lên tiếng.

“Phụ vương, chẳng qua chỉ là vài lời nhảm nhí của bọn ngu dân mà thôi. Đường sắt Tây Bắc vốn do quân phí xây dựng, đương nhiên phải ưu tiên phục vụ quân dụng. Còn dân dụng chẳng qua chỉ là quân đội thương tình bách tính, nhường ra vài toa xe cho họ sử dụng, giờ đây họ lại muốn lấn lướt gia chủ, thiên hạ này làm gì có cái đạo lý ấy?”

Nghe thấy lời tự giễu của cha, Lý Tự Hưng nghiêm túc nói.

“Nếu họ còn dám oán thán gì nữa, tới lúc đó, con sẽ trực tiếp ra lệnh thu hồi toa xe, đường sắt hoàn toàn chuyển sang quân dụng, xem xem còn ai dám xì xào bàn tán.”

So với cha mình, cách làm việc của hắn ít bận tâm hơn, cũng quyết đoán hơn. Thậm chí có thể dùng từ đơn giản, thô bạo để hình dung. Dù sao thì nhiều lúc, hắn không giống như cha mình, có quá nhiều nỗi bận tâm.

“Tự Hưng, con đừng quên, con cũng là người Thiểm Tây đấy!”

Nhìn đứa con trai đang phẫn nộ, Lý Định Quốc nhắc nhở nó. Nhắc cho nó nhớ rằng, nó cũng là người Thiểm Tây, mặc dù gần như nó chưa từng tới nơi này.

Nhưng dù thế nào đi nữa, nó vẫn là người Thiểm Tây, nó buộc phải đoái hoài đến tình nghĩa đồng hương. Chỉ là đứa con này của hắn lại không có nhiều bận tâm đến vậy, đối với nó, Thiểm Tây chỉ đơn thuần là một danh từ địa lý mà thôi.

“Lệnh này vừa ra, con bắt phụ thân phải đối diện với các bậc hương lão Thiểm Tây thế nào đây?”

Vốn là người Thiểm Tây, Lý Định Quốc đương nhiên sẽ tìm mọi cách để bảo vệ lợi ích của người Thiểm Tây, nhưng cũng chỉ giới hạn trong phạm vi năng lực cho phép. Như trong đợt đại di dân Thiểm Tây, từng có đại diện các hương lão Thiểm Tây tìm tới Lý Định Quốc, tìm tới vị "Tây tặc" năm xưa này, cũng là vị huân quý có cấp bậc cao nhất của người Thiểm Tây trong triều đình, cố gắng thỉnh cầu hắn dâng tấu lên triều đình, yêu cầu dừng di dân.

Nhưng Lý Định Quốc chỉ có thể chọn cách từ chối, bởi hắn biết mục đích di dân không phải là để báo thù, mà là vì tương lai của Thiểm Tây, cũng liên quan tới tương lai của vài thế hệ con cháu hương thân phụ lão Thiểm Tây. Dĩ nhiên, lý do quan trọng hơn là hắn biết ý chí của Hoàng đế không ai có thể lay chuyển.

Và cũng chính vì thế, bách tính Thiểm Tây đối với hắn vẫn luôn đầy oán trách. Có mấy ai nhớ tới việc hắn đã tìm mọi cách để chăm lo cho đồng hương cơ chứ?

“Phụ vương, người luôn nhớ tới hương tình Thiểm Tây, nhưng người Thiểm Tây, có mấy ai nhớ tới người chứ?”

Một lần nữa, Lý Tự Hưng lại bất bình thay cho phụ vương. Dù sao thì từ trước tới nay, vì xuất thân Tây Doanh của phụ vương và sự im lặng trong đợt di dân, bách tính Thiểm Tây vẫn luôn có nhiều oán trách với ông, thậm chí có người còn nói “Giặc chiếm vương vị, lòng không vì dân”.

Lời than vãn của con trai khiến Lý Định Quốc chỉ mỉm cười nhẹ. Ông không nói gì, chỉ lặng lẽ ngồi đó, giống như bao nhiêu năm qua đối diện với nhiều hiểu lầm, ông chưa bao giờ giải thích. Rất nhiều khi, nhiều chuyện không cần thiết phải giải thích; sở dĩ như vậy là vì giải thích rồi người khác cũng chưa chắc đã nghe, chưa chắc đã tin. Một lúc lâu sau, ông mới nói.

“Tương lai, rồi sẽ có một ngày, họ sẽ hiểu thôi.”

Thời gian, có lẽ chỉ có thời gian mới có thể giải thích được tất cả những điều này, và cũng chỉ có thời gian mới có thể thay ông nói rõ mọi chuyện. Có lẽ đợi tới lúc đó, họ sẽ hiểu, sẽ hiểu được tại sao ông lại làm như vậy.

“Chỉ hai mươi năm nữa thôi, họ sẽ hiểu được nỗi khổ tâm của Trẫm!”

Đang ở trên cao nguyên Hoàng Thổ, nhìn cảnh quan đặc thù từng bị dòng chảy xói mòn mạnh mẽ trong thời gian dài, dần hình thành những khe rãnh chằng chịt, địa hình chia cắt tan hoang, sau mười năm phong tỏa lại lộ ra vẻ tươi tốt xanh rì, Chu Minh Trung chưa bao giờ tưởng tượng được rằng cao nguyên Hoàng Thổ có ngày lại có thể biến thành một cánh đồng xanh biếc, không kìm được mà cảm thán.

“Tấn Vương, khanh nhìn xem, chẳng những trên đỉnh dốc mọc đầy cây cối bụi rậm, mà ngay cả trong các khe dốc cũng mọc đầy đủ loại cây bụi, cỏ dại. Đợi tới khi cỏ cây nơi đây lấp đầy các khe hở trên sườn dốc, lớp đất tơi xốp trên dốc sẽ được cố định, sau đó cỏ dại, cây bụi sẽ tiếp tục từ rễ lan rộng ra xung quanh. Thêm mười mấy, hai mươi năm nữa, ước chừng cao nguyên Hoàng Thổ này có thể khôi phục lại bộ dạng ngày xưa, bộ dạng rừng rậm che phủ từ thời Tiên Tần đó sẽ lại xuất hiện trước mắt người đời.”

Theo sau bệ hạ, về chuyện khôi phục tự nhiên của hệ sinh thái, Lý Định Quốc không am hiểu lắm. Ông dĩ nhiên cũng không biết, trong một không gian khác, Chernobyl bị phong tỏa vì thảm họa hạt nhân đã trở thành một khu rừng nguyên sinh như thế nào trong mấy chục năm. Dẫu có mối đe dọa phóng xạ, nó vẫn trở thành thiên đường của động vật. Vô số động vật sinh sôi nảy nở ở đó. Cũng như ở đây lúc này, không còn mối đe dọa từ con người, nhiều loài động vật đã tự nhiên di cư tới đây. Thời đại này không ai hiểu nổi kiểu cân bằng sinh thái này.

Đối với nhiều người thời này, họ thậm chí còn cảm thấy kiểu cân bằng sinh thái này là một sự lãng phí. Tuy nhiên, nhiều quan niệm đang dần thay đổi.

Nhưng kể từ khi cùng bệ hạ tiến vào vùng Thiểm Bắc vốn đã hiếm bóng người này, phóng mắt nhìn đi, ngoài những cánh rừng tươi tốt, đó là đủ loại động vật thỉnh thoảng chạy nhảy trong rừng, thậm chí có thể nghe thấy tiếng hổ gầm. Nơi từng sinh sống hàng triệu người này, đã trở thành một vùng đất hoang vu hiếm dấu chân người.

Dù có chút xót xa khi thấy quê hương trở thành bộ dạng này, nhưng Lý Định Quốc vẫn dùng một quan điểm khoa học hơn để nhìn nhận tất cả.

“Thần nghe nói, phù sa sông Hoàng Hà đã giảm đi rất nhiều. Năm ngoái có hơn hai tháng, nước sông trong vắt, không thấy chút bùn cát nào, cũng đúng với câu cổ nhân nói “Hoàng Hà nước trong, thánh nhân xuất thế”. Thánh nhân này chính là chỉ bệ hạ. Nếu không có hai mươi năm khổ tâm điều hành của bệ hạ, thì đâu có Đại Minh của chúng ta ngày nay?”

Xói mòn đất đai đang là một ngành khoa học mới nổi. Mặc dù không mấy am hiểu về những điều này, nhưng cũng không cản trở Lý Định Quốc dùng cách này để nịnh nọt Hoàng đế.

Lời tâng bốc của Lý Định Quốc khiến Chu Minh Trung cười ha hả.

“Tấn Vương, cái gì mà “Hoàng Hà nước trong, thánh nhân xuất thế” chứ. Nước Hoàng Hà đục ngầu, hoàn toàn là do xói mòn đất đai ở vùng trung thượng lưu gây ra. Hoàng gia Địa lý Học hội đã tới đầu nguồn Hoàng Hà từ năm năm trước rồi. Nước sông Hoàng Hà từ trời cao chảy xuống, khi tới nơi vốn là nước trong, khi tới trung lưu thì bắt đầu biến thành màu vàng. Mấy năm nay nước Hoàng Hà dần trong, không phải vì có thánh nhân, mà vì bách tính vùng cao nguyên Hoàng Thổ đã được di cư tới Đông Bắc, Tân Cương..., những vùng đất từng bị khai khẩn quá mức đã được phục hồi, thảm thực vật phục hồi, xói mòn đất đai đương nhiên cũng giảm đi. Phù sa nước Hoàng Hà giảm xuống thì nước sông tự nhiên trong. Cái gọi là “Hoàng Hà nước trong, thánh nhân xuất thế”, chẳng qua chỉ là cổ nhân không biết nguyên do mà thôi.”

Là một Hoàng đế, Chu Minh Trung đương nhiên không tin vào điềm lành, ngay cả khi các đại thần thường xuyên nhắc đến, ông cũng thi thoảng phản bác lại. Nhưng ở một khía cạnh khác, cũng phải thừa nhận rằng cảm giác được người ta nịnh nọt quả thực rất dễ chịu. Con người luôn phải giữ được chút lý trí, nếu không thì rất dễ bị lạc lối trong đó.

“Bệ hạ, cũng không thể nói như vậy được.”

Đi bên cạnh bệ hạ, Lý Định Quốc cười nói.

“Thần cho rằng “Hoàng Hà nước trong, thánh nhân xuất thế”, lời cổ nhân nói quả thật không sai. Nếu quân vương không phải là minh quân, dẫu có hiểu rõ những đạo lý khoa học này, sợ rằng cũng không làm được. Nếu không phải bệ hạ năm xưa thấu hiểu nỗi khổ của bách tính Thiểm Tây, di dời họ từ nơi cằn cỗi như vậy tới vùng Đông Bắc, thì các vùng Thiểm Bắc này đâu thể được nghỉ ngơi dưỡng sức, đâu có được sự phục hồi như ngày nay.”

Lời tâng bốc của Lý Định Quốc khiến Chu Minh Trung cười đáp.

“Tấn Vương, nếu Trẫm nhớ không lầm, không biết có bao nhiêu bách tính Thiểm Tây vì vậy mà oán hận Trẫm, cho rằng Trẫm đang trả thù riêng đấy!”

Hiện nay cùng với việc thu phục Tân Cương, vì nhu cầu di dân thực biên, việc di cư người dân vùng Thiểm Bắc lại một lần nữa bắt đầu. Nhiều huyện thành vùng Thiểm Tây đã trở thành thành phố bỏ hoang, thôn làng cũng biến thành phế tích không người.

“Bệ hạ, bách tính ly hương, khó tránh khỏi việc hiểu lầm triều đình. Đất đai ở Đông Bắc, Tân Cương đều phì nhiêu hơn hẳn Thiểm Bắc, họ đến đó sống thoải mái hơn nhiều so với ở quê nhà. Tuy nhất thời không thể hiểu, nhưng lâu dần cũng sẽ hiểu được nỗi khổ tâm của triều đình, hiểu được sự hậu ái của bệ hạ đối với bách tính Thiểm Tây.”

Những lời này Lý Định Quốc nói giống như đang nói cho chính mình nghe hơn. Khác với những người khác, ông là người Thiểm Tây, đối mặt với những người dân quê phải cưỡng ép di dời, ông có trách nhiệm tự nhiên. Cũng chính vì vậy, ông càng hy vọng trong tương lai, tất cả người Thiểm Tây di cư đi nơi khác đều có thể vì cuộc sống được cải thiện mà cảm kích Hoàng đế và triều đình, và dĩ nhiên, cũng không còn oán trách ông nữa.

“Hậu ái thì chưa dám nói tới. Thiểm Bắc ngàn năm qua khai khẩn quá mức, sớm đã không còn thích hợp cho con người sinh tồn. Đất đai cằn cỗi như thế mà lại có quá nhiều người sinh sống, một khi xảy ra thiên tai, không loạn mới là lạ. Mấy năm nay, Trẫm không ngừng đẩy mạnh di dân ở Thiểm Tây, Sơn Tây, Hà Nam, Sơn Đông..., đặc biệt là các vùng núi, nhiều nơi thậm chí tới mức trăm dặm không bóng người. Tại sao? Chính là để giải quyết tận gốc những vấn đề này.”

Đang ngồi trên lưng ngựa, dọc theo con đường quan lộ đầy cỏ dại đi về phía trước, Chu Minh Trung giơ chiếc roi ngựa trong tay lên, chỉ về phía trước nói.

“Huyện Du Lâm phía trước, giờ đã trở thành thành phố bỏ hoang vì bách tính đã di dời hết cả rồi. Nhưng bên bờ sông Nhĩ Nhĩ Tề (Irtysh), lại có một huyện Du Lâm mới. So với nơi khô hạn cằn cỗi này, huyện Du Lâm đó nằm cạnh dòng sông lớn, nước nhiều đất tốt, bình quân đất đai mỗi người hơn trăm mẫu. Bách tính ở đây sau khi tới đó, rất dễ dàng có được cuộc sống áo cơm không lo. Tuy nói là xa xôi hơn một chút, nhưng vẫn hơn là ở đây chịu khổ. Tất nhiên, đối với triều đình mà nói, 2 triệu người Thiểm Tây di cư tới Tây Vực có thể đóng vai trò thực biên. Có 2 triệu người đó, cộng thêm 2 triệu người di cư từ Sơn Tây, Bắc Trực Lệ, Hà Nam, Sơn Đông và Hồ Quảng..., đợi tới khi họ tới nơi, vùng Tây Vực thưa thớt dân cư sẽ trở nên không khác gì nội địa. Tây Vực tuy tổng thể là khô hạn, nhưng rất nhiều nơi lại thích hợp làm nông nghiệp và chăn nuôi...”

So với Siberia, vùng Trung Á dường như khô hạn, tràn ngập sa mạc lại thích hợp hơn cho việc phát triển nông chăn, thích hợp hơn cho cuộc sống di dân. Đặc biệt là trong tình cảnh người bản địa bị Mãn Thanh tàn sát hàng loạt, người địa phương trăm không còn một, lượng lớn di dân có thể đảm bảo sự thái bình lâu dài ở nơi đó.

“Mục tiêu của Trẫm là trong vòng hai mươi năm, di cư sáu triệu người. Những người di cư này về cơ bản đều tới từ các vùng sâu vùng xa trong nước vốn không thích hợp cho sản xuất nông nghiệp. Họ tới Tây Vực rồi, vừa có thể thay đổi cuộc sống của chính mình, vừa có thể giúp Đại Minh ổn định biên cương. Với hai mươi năm này, Trẫm nghĩ tới lúc đó ở đó có thể tiến hành kiến lập tỉnh, nhiều nhất là ba mươi năm nữa sẽ không khác gì Đông Bắc, trở thành một tỉnh của Đại Minh. Tấn Vương, khanh thấy thế nào?”

Câu hỏi ngược lại của bệ hạ khiến Lý Định Quốc im lặng một lúc, rồi đáp.

“Bệ hạ, muốn ổn định Tây Vực, thì nhất định phải giải quyết triệt để Mãn Thanh trước đã!”