Đối với Cố Diễn Sinh, kẻ đã lên thương thuyền rời khỏi bản thổ, hướng về Bình Nam nhậm chức, hắn chưa từng nghĩ tới sẽ gặp được bệ hạ ở Hà Khẩu. Lúc hay tin bệ hạ triệu kiến, trên dọc đường đi, hắn đã suy đi tính lại rất lâu, khi diện kiến bệ hạ thì nên nói những gì?
Là thỉnh tội? Hay là kể lể nỗi uất hận của bản thân?
Cho đến khi cỗ xe ngựa dừng lại, Cố Diễn Sinh mới cuối cùng nghĩ thông suốt một chút.
Cái gì cũng không nói.
Lôi đình vũ lộ đều là ân huệ của vua!
Tội danh cũng được, uất ức cũng thôi, làm một vị đại thần thì luôn phải gánh chịu, huống chi, hắn lại không phải là đại thần bình thường, hắn là Thị từ quan trong cung, gần như tương đương với gia thần của hoàng đế, cho dù có chịu chút tủi thân đi chăng nữa, thì đó cũng là chuyện đương nhiên.
Nhìn Cố Diễn Sinh hành lễ y như quá khứ, ngoài ra dường như không có bất kỳ điểm nào khác thường, Chu Minh Trung chỉ cười nói.
- Nghe Hoàng Bách Xuyên nhắc đến ngươi đang ở Hà Khẩu, nghĩ rằng trước khi ngươi đi Bình Nam, thế nào cũng phải gặp mặt một lần.
Lời nói của bệ hạ khiến Cố Diễn Sinh thầm thấy may mắn vì sự lựa chọn của mình, cho dù là thỉnh tội hay bày tỏ nỗi oan ức, rõ ràng đều không thích hợp, sự lựa chọn duy nhất, chính là coi như không có chuyện gì xảy ra.
Nhẹ nhõm sau cơn hoảng hốt, Cố Diễn Sinh vội vàng tạ ơn nói:
- Bệ hạ trăm công nghìn việc mà vẫn nhớ đến thần, thần không có gì để báo đáp, chỉ đành tận tụy vì chức trách, chết mới thôi, để báo đáp ân vua.
Sau đó, bọn họ không ai nhắc đến những chuyện đã xảy ra ở Trung Đô, bệ hạ không nhắc tới, Cố Diễn Sinh cũng tuyệt đối không nhắc, mà chỉ đứng đó cười nói rôm rả, giống như cố nhân trùng phùng nơi đất khách tha hương vậy. Nhìn thấy cảnh tượng trước mắt, trong lòng Hoàng Bách Xuyên ngập tràn kinh ngạc, hắn thật sự không thể hiểu nổi, tại sao Cố Diễn Sinh vốn bị coi là lưu đày biến tướng lại không hề có chút oán hận nào, lại càng không tài nào hiểu được, tại sao hắn lại ngậm miệng không nhắc đến chuyện ở Trung Đô, thậm chí ngay cả bệ hạ, cũng giống như chưa từng có chuyện gì xảy ra vậy.
Đây là vì sao chứ?
Đương nhiên, sẽ không có bất kỳ ai trả lời câu hỏi này của hắn, lúc này, đây chỉ là một bữa tiệc xem chừng không thể bình thường hơn được nữa.
Uống ngụm rượu gạo ướp lạnh, cảm nhận cái giá lạnh của dòng rượu, Chu Minh Trung không khỏi cảm thán rằng thói quen xa hoa của người nước ta tuyệt đối là có "truyền thống", tỷ như băng đá, cái thứ thoạt nhìn không mấy nổi bật này, lại rất thịnh hành vào mùa hè ở trong nước cũng như ở Nam Dương, chính là một loại biểu tượng.
Mà những khối băng này không hề được sản xuất tại chỗ, mà được vận chuyển từ phương bắc xa xôi, thậm chí có thể là từ Bắc Hải hoặc Tân Hải và những nơi khác. Việc vận chuyển băng đá hoàn toàn bắt đầu từ sự tình cờ, qua nhiều năm phát triển, miền nam kinh tế phát triển, dân cư đông đúc nhưng lại thiếu hụt nguồn cung thịt thà, trong khi miền bắc lại phong phú gia súc, giữa hai miền đã xuất hiện sự mất cân đối nghiêm trọng về cung cầu. Bởi vì trong quá trình vận chuyển, không thể tránh khỏi việc thịt bị biến chất, mà lượng lớn người dân đổ xô vào các thành phố đã thúc đẩy dân số lưu vực sông Dương Tử bùng nổ, nguồn cung thịt ở địa phương không thể đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.
Đồng thời, việc khai khẩn đại đồng bằng Đông Bắc khiến cho các chủ trang trại sở hữu những bầy gia súc khổng lồ, nhưng lại không có lượng người tiêu dùng tương ứng, mặc dù họ có thể làm thịt muối, thế nhưng so với thịt muối, người ta lại cần thịt tươi nhiều hơn. Chính những khối băng đã tìm ra lối thoát cho con người, cuối cùng phá vỡ bế tắc. Để vận chuyển thịt tươi về miền nam, sau đó lưu trữ trong các hầm băng ở địa phương, nhờ vào những khối băng được cất trữ trong hầm băng để thực hiện việc đông lạnh thịt, rồi đem bán vào mùa hè.
Thế nhưng so với thị trường khổng lồ, số lượng hầm băng lại có hạn, chúng không thể lưu trữ lâu dài lượng thịt đủ cho hàng chục triệu người ăn. Cuối cùng, vẫn là một thương hội nghĩ ra biện pháp, họ thuê một kỹ sư để chế tạo ra một loại xe đông lạnh tiên tiến, kỳ thực chính là đem hầm băng lắp lên xe, lên thuyền, cho dù là giữa mùa hè oi bức, cũng có thể thông qua việc đông lạnh thịt tươi bằng các khối băng để vận chuyển đi khắp nơi ở miền nam. Mà để bảo quản thịt tươi, các kho lạnh cũng mọc lên khắp nơi ở miền nam.
Cùng với việc ứng dụng băng đá vào thịt thà, đối mặt với mùa hè oi bức, một số thương nhân nhạy bén đã nhìn thấy cơ hội kinh doanh — cơ hội kinh doanh băng đá. Băng có thể dùng để làm mát trong nhà, cũng có thể dùng để pha chế đồ uống lạnh, vào mùa hè oi bức, một cốc nước đun sôi để nguội ướp lạnh hoặc hoa quả cũng đủ khiến bất kỳ ai cảm thấy sảng khoái.
Tuy nhiên, giá của nó rất đắt đỏ, nhưng cũng chính vì đắt đỏ, nên nó mới trở thành công cụ để người giàu khoe khoang sự giàu có vào mùa hè, giống như lúc này, cái sự mát mẻ trong căn nhà này, kỳ thực cũng là nhờ có băng đang làm giảm nhiệt độ.
Rất xa xỉ, nhưng quả thực rất thoải mái... Thầm cảm thán sự đổi thay của thế nhân, thu lại tâm trí, Thi Diệc Văn cười nói:
- Ái khanh đã có lòng này là được rồi, sau khi ngươi đến Bình Nam, dự định sẽ làm những gì?
Đối mặt với câu hỏi của Hoàng đế bệ hạ, Cố Diễn Sinh tự nhiên đem những suy nghĩ của mình thổ lộ từng cái một, không ngoài việc truyền bá giáo hóa, phổ biến xã học, đương nhiên còn có việc duy trì quan hệ với thổ quan, khiến cho thổ quan tâm phục khẩu phục tiếp thu giáo hóa của Đại Minh. Đương nhiên, hắn không hề nhấn mạnh hai chữ "cải thổ quy lưu", theo kế hoạch của triều đình, tiền đề để thực hiện "cải thổ quy lưu" chính là hơn năm mươi phần trăm thổ dân biết nói tiếng quốc ngữ, đây là một tiền đề cơ bản.
Mặc dù không nhấn mạnh, nhưng không có nghĩa là hắn không có cấu tứ của riêng mình, kỳ thực bản thân hắn đã có chủ kiến riêng, dẫu sao, với tư cách là Tổng đốc Bình Nam, hắn buộc phải cân nhắc đến tương lai nơi đó, mà cái gọi là "tương lai" kỳ thực chính là "cải thổ quy lưu".
- ...Đương nhiên, việc có thể thực hiện thành công "cải thổ quy lưu" hay không, yếu tố then chốt nhất chính là con người, chính là thổ dân bản địa!
Cố Diễn Sinh nhìn bệ hạ, chậm rãi nói ra suy nghĩ của mình.
- Về vấn đề thổ ty Tây Nam, bệ hạ từng nói "cải thổ quy lưu" thành công hay không, thoạt nhìn bề ngoài dường như là cuộc đấu tranh giữa triều đình và các thổ ty, nhưng bản chất thực sự của nó phải là triều đình cùng các thổ quan tranh giành thổ dân, thổ dân mới là đối tượng cần tranh giành, chỉ cần chúng ta tranh thủ được thổ dân, thì khi đó thổ quan sẽ trở thành thế cô đơn độc, tự khắc sẽ tan rã...
Lúc Cố Diễn Sinh nhắc đến các thổ ty Tây Nam, Chu Minh Trung hơi gật đầu nói:
- Mấy trăm năm nay, sở dĩ các thổ quan có thể chống lại triều đình, căn nguyên chính là con người, chỉ cần lôi kéo được con người về phía mình, thì đó chính là kế rút củi dưới đáy nồi.
Nhắc đến chuyện này, Chu Minh Trung tỏ ra có chút đắc ý, từ xưa đến nay đối mặt với các thổ ty sơn miêu Tây Nam, các triều đại trước đây đều không có biện pháp nào quá hay ho, cuối cùng đều thừa nhận quyền trị an của bọn chúng, dùng sự thần phục trên bề mặt để đổi lấy sự thống nhất của quốc gia. Thế nhưng sự phản loạn của các thổ ty vẫn không dứt trong sử sách.
Phải xử lý các thổ ty như thế nào?
Hưng Càn triều cũng đối mặt với vấn đề tương tự, so với việc người khác điều động đại quân để nhấn mạnh vũ lực, Chu Minh Trung đã đổi một cách khác, biến đối tượng vỗ ân từ thổ quan thành thổ dân, thông qua việc vỗ ân thổ dân để làm tan rã thổ ty.
- Bệ hạ, "xuống núi làm dân Hán, quan phủ cấp ruộng", những thổ dân vốn chịu sự áp bức của thổ ty không một ai là không lần lượt trốn khỏi đại không, không có bách tính ủng hộ, thổ ty cũng chẳng thể làm nên sóng gió lớn gì, Tây Nam từ đó bình ổn, tất cả đều nhờ ơn định sách của bệ hạ năm xưa.
- Kỳ thực, năm xưa lệnh tôn cũng đã góp sức rất nhiều, chuyện này nói thì dễ, nhưng khi thực thi cụ thể, rất nhiều vấn đề đều do lệnh tôn đứng ra xử lý.
Nhắc đến Cố Viêm Vũ, rồi lại nhìn Cố Diễn Sinh, trong lòng Chu Minh Trung không tránh khỏi có chút hổ thẹn, dùng con trai của cố nhân làm đá mài đao cho con trai ruột của mình, cái này... ây, đây có lẽ chính là quá trình trưởng thành của một vị quân vương chăng.
- Tất cả là nhờ sự thánh minh của bệ hạ, gia phụ chẳng qua chỉ là làm việc theo ý chỉ của bệ hạ mà thôi.
Nịnh nọt bệ hạ một câu, Cố Diễn Sinh lại tiếp tục nói:
- Bệ hạ, kỳ thực chúng ta hoàn toàn có thể ở Bình Nam để thi hành một biện pháp tương tự.
- Nói nghe thử xem.
- Ai cũng biết, Bình Nam vốn là ngoại phiên thổ ty, thổ dân đa phần chưa được giáo hóa, ở trong các thổ ty, thổ dân hoàn toàn là nô bì của thổ quan, quyền sinh quyền sát đều do bọn chúng nắm giữ, lợi ích từ việc cày cấy cũng thuộc về tù trưởng, thổ dân chỉ có chút lương thực còm cõi để qua ngày. Mặc dù triều đình nhiều lần hạ lệnh yêu cầu bọn chúng đối xử tốt với thổ dân, nhưng thường thì không được thổ quan màng tới, triều đình cũng chỉ có thể ban hành pháp lệnh ở khu vực xung quanh các thành thị, trong nhiều năm qua rất nhiều thổ dân không chịu nổi sự bạo ngược đã lần lượt trốn chạy đến các thành thị do triều đình kiểm soát, mà khi thổ quan đến thành thị để bắt người, thường sẽ xảy ra xung đột với quan lại huyện nha, đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến tình hình Bình Nam căng thẳng trong những năm gần đây.
Bình Nam vốn chẳng hề thái bình, nguyên nhân không thái bình chính là xung đột giữa thổ quan và lưu quan, thậm chí Chu Minh Trung tin rằng, nếu không phải vì ở đó duy trì một lượng lớn quân đồn trú, e rằng nơi đó đã sớm có biến động phản kháng từ lâu rồi.
- Vậy theo ý ngươi, nên giải quyết thế nào?
Hoàng Bách Xuyên với tư cách là Tổng đốc Hà Khẩu, cũng vểnhh tai lên nghe, mặc dù ở đây không có vấn đề tương tự, nhưng không có nghĩa là sau này không có, dẫu sao thì trong lòng hắn đã có kế hoạch rồi, ít nhất là trước khi mãn nhiệm, phải giải quyết cho xong Chân Lạp, đến lúc đó chắc chắn sẽ không tránh khỏi việc đụng độ những vấn đề tương tự.
- Mấu chốt nằm ở chỗ, giữa triều đình và thổ quan vẫn chưa đạt được thỏa thuận về vấn đề này.
- Thỏa thuận?
Chân mày hơi nhíu lại, còn chưa đợi Chu Minh Trung lên tiếng, Chu Hòa Hựu ở bên cạnh đã phá vỡ sự im lặng và hỏi ngược lại:
- Ý của Cố Tổng đốc là muốn thổ quan đồng ý cho thổ dân xuống núi? Nếu bản vương nhớ không lầm, năm xưa để khiến các thổ ty đồng ý cho thổ dân xuống núi, triều đình đã tốn biết bao nhiêu tâm sức, thậm chí cái sự đồng ý này căn bản là đánh ra mà có, những tên thổ quan đó, ngươi không đánh chúng, thì làm sao chúng chịu đồng ý cho thổ dân xuống núi chứ?
- Đại vương, cho dù là bây giờ thì thổ quan cũng đâu có đồng ý cho thổ dân xuống núi đâu!
Ánh mắt chuyển sang vị Hoàng tử thứ mười tám, Cố Diễn Sinh tiếp tục nói:
- Bọn chúng chỉ đồng ý rằng, nếu thổ dân trốn xuống núi, sẽ không phái người đuổi bắt, chứ không phải là đồng ý cho thổ dân xuống núi. Nói theo cách khác, thổ ty giống như một nhà tù, triều đình vạch ra một khu vực, những vụ việc trong khu vực này triều đình không can thiệp, nhưng nếu thổ dân trốn khỏi thổ ty, thì thổ ty cũng không có quyền đuổi bắt thổ dân, nói tóm lại một câu, chỉ cần trốn thoát ra ngoài là có thể giành được tự do.
- Cho dù là điều kiện như vậy, năm xưa triều đình muốn ép các thổ ty đồng ý cũng đã tốn không ít tâm sức đâu!
Cười nhìn Cố Diễn Sinh, Chu Minh Trung hỏi vặn lại:
- Ngươi có biện pháp gì để thổ quan ở Bình Nam đồng ý với điều kiện này? Trên tiền đề không động binh đao đẫm máu.
Đối mặt với câu hỏi của bệ hạ, Cố Diễn Sinh cười nói:
- Bệ hạ, muốn bọn chúng đồng ý với điều kiện này, quả thực là chuyện nằm mơ giữa ban ngày!
Một câu "nằm mơ giữa ban ngày" đã khơi dậy sự hứng thú của tất cả mọi người, Chu Minh Trung cũng đặt ly rượu xuống, vô cùng có hứng thú nhìn Cố Diễn Sinh.
Còn Hoàng Bách Xuyên thì tò mò hỏi ngược lại:
- Đã là "nằm mơ giữa ban ngày", vậy Cố Tổng đốc định giải quyết chuyện này thế nào đây?
Hoàng Bách Xuyên tò mò, Chu Hòa Hựu cũng tò mò không kém, có lẽ trong tương lai ngài ấy không cần phải đối mặt với những vấn đề tương tự, nhưng điều đó không hề ảnh hưởng đến việc ngài ấy muốn học hỏi thêm một chút... Nhìn thấy ánh mắt của bệ hạ nhìn sang, Cố Diễn Sinh không nói gì, mà nhìn mấy quả hoa quả trên bàn, sau đó cầm lấy hai quả thanh long, nhặt một quả lên rồi dùng sức mạnh vỗ mạnh một cái xuống bàn, đập cho nó gần như nát bấy, sau đó lại cầm quả thanh long thứ hai lên, siết chặt trong tay dùng sức đập mạnh một cái, đập nát hơn nửa, sau đó hắn đặt hai quả thanh long lên bàn, lúc này mới tiếp tục nói:
- Kỳ thực, hiện nay các thổ ty Bình Nam phản kháng, sự phản kháng của bọn chúng phần nhiều chỉ là để bày tỏ sự bất mãn mà thôi, bọn chúng rất rõ ràng, bản thân không có bất kỳ năng lực nào để kháng cự, ở đó có rất nhiều thổ binh đang chờ đợi bình định để lập chiến công, chờ đợi được ban thưởng huân điền sau khi lập chiến công. Thế nhưng cảm xúc bất mãn lại đang tích tụ từng ngày, sớm muộn gì cũng có ngày bùng nổ, một khi bọn chúng phát hiện ra cơ hội, chắc chắn sẽ bùng nổ ra ngoài. Nhưng bây giờ, bọn chúng không dám, vừa không có năng lực lại càng không có gan!
Đặt hai quả thanh long đã nát bét lên trước mặt, Cố Diễn Sinh lạnh lùng nói:
- Sở dĩ bọn chúng bất mãn, chẳng qua chỉ vì bọn chúng cho rằng triều đình bao che cho thổ dân, thổ dân chỉ cần trốn ra ngoài là quan phủ sẽ tìm trăm phương ngàn kế bao che, hoàn toàn không màng đến lợi ích của bọn chúng. Điểm này, giống y hệt như lúc chúng ta ở Tây Nam, chỉ có điều, chúng ta ở Tây Nam đã ép buộc thổ quan phải chấp nhận những điều kiện này, hoặc là chấp nhận, hoặc là đi chết. Không có sự lựa chọn nào khác, giống như...
Chỉ vào hai quả hoa quả trước mặt, Cố Diễn Sinh nói:
- Giống như hai quả hoa quả nát này vậy, đối với bọn chúng mà nói, căn bản không có sự lựa chọn nào khác, chẳng qua chỉ là một quả nát bét, một quả nát một nửa, đây là một câu hỏi trắc nghiệm. Đối mặt với sự trấn áp của triều đình, bọn chúng thường sẽ lựa chọn...
Nhặt quả thanh long vẫn còn sót lại một nửa lên, Cố Diễn Sinh cười lạnh nói:
- Ít nhất, quả này vẫn có thể ăn được vài miếng, còn về quả kia, sẽ chẳng có ai thèm chọn cả.
- Cân nhắc hai cái hại thì chọn cái nhẹ hơn.
Khẽ gật đầu, Chu Minh Trung nhìn Cố Diễn Sinh, đại khái đã đoán ra được biện pháp của hắn.
- Ý của ngươi là cho thổ ty một sự lựa chọn.
- Bệ hạ, vừa cứng rắn vừa đưa ra nhượng bộ thích hợp, có thể giải quyết được rất nhiều vấn đề. Hiện nay thổ ty vì chuyện thổ dân trốn chạy mà sinh lòng bất mãn với quan phủ, vậy thì thần đến đó, sẽ đi hóa giải sự bất mãn của bọn chúng, cắt thịt bằng dao cùn thì không thấy đau, đổi lại một phương pháp khác, bọn chúng cảm thấy quan phủ bao che, vậy thì, thần sẽ bao che, hơn nữa còn phải bao che một cách quang minh chính đại, bao che dưới sự đồng ý của bọn chúng!
Đột nhiên trợn tròn mắt, Hoàng Bách Xuyên chằm chằm nhìn Cố Diễn Sinh, trong ánh mắt toàn là vẻ nghi ngờ. Đây chẳng phải là khơi mào biến cố sao? So với sự kinh ngạc của hắn, Chu Minh Trung ngược lại rất bình tĩnh, chỉ ra hiệu cho hắn tiếp tục nói xuống dưới.
- Thế nhưng, trong lúc yêu cầu bọn chúng thừa nhận việc quan phủ bao che, thần cũng sẽ đưa ra nhượng bộ, cho phép bọn chúng phái người vào trong thành để bắt những thổ dân trốn chạy, thế nhưng, nếu thổ dân đó đã trốn ra ngoài được một năm, thì thổ ty không được phép bắt nữa. Nói cách khác, bọn chúng có thời gian một năm để đuổi bắt thổ dân trốn chạy! Quá thời hạn đó, thổ dân kia có thể giành được tự do.
Khẽ mỉm cười, Chu Minh Trung nhìn Cố Diễn Sinh ra hiệu cho hắn tiếp tục nói tiếp.
- Những thổ dân đó cần phải làm thế nào để thoát khỏi sự truy bắt? Biện pháp đơn giản nhất chính là Hán hóa, bọn chúng sẽ chủ động mặc quốc phục, cũng sẽ chủ động nói tiếng quốc ngữ, dẫu sao thì khát vọng sinh tồn luôn có thể kích thích tiềm năng của con người, mà để né tránh sự truy bắt, bọn chúng thường sẽ đưa ra một sự lựa chọn khác, đó chính là nương nhờ vào gia đình của một người Hán nào đó...
Ngay khi lời của Cố Diễn Sinh vừa dứt, Hoàng Bách Xuyên đã vội vã lên tiếng nói:
- Kế này của ngươi nói cho cùng chẳng qua chỉ là đổi một cái lồng khác mà thôi!