Hoa Hạ!

Mấy ngàn năm nay, hai chữ này đã thấm sâu và ảnh hưởng đến toàn bộ Đông Á. Hai chữ này tượng trưng cho văn minh, tượng trưng cho sự khai hóa, cho dù là Nhật Bản, hay là Triều Tiên, đều chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn minh Hoa Hạ.

Nhưng trên thực tế, trong đám rào giậu Đông Á, nơi chịu ảnh hưởng của văn minh Hoa Hạ sâu sắc nhất lại không phải là Nhật Bản hay Triều Tiên, mà là Quảng Nam nằm ở phương Nam, chính là cái gọi là "An Nam", "Đại Việt". Từ khi Tần Thủy Hoàng sai Triệu Đà dẫn năm mươi vạn đại quân chinh phạt Lĩnh Nam, thiết lập các quận Quế Lâm, Nam Hải, Tượng Quận, cho đến khi Hán Vũ Điền chinh phục Nam Việt thiết lập quận Giao Chỉ. Cho đến đời Đường, Giao Chỉ không khác gì nội địa.

Hàng ngàn hàng vạn năm, cho dù là sau khi "bối Hoa tự lập" vào cuối thời Đường, văn miếu của nơi này vẫn thờ Khổng Tử cùng Chu Công, noi theo chế độ khoa cử đời Đường đời Tống; văn chương đều dùng chữ Hán, âm Hán cũng thấm vào thổ ngữ. Hơn nữa suốt bao đời nay, nơi đây vẫn luôn tự nhận là "người Hán", đặc biệt là người Việt miền Bắc lại càng lấy điều này làm vinh dự, gọi người Khmer phương Nam là "Cao Man".

Mà đến thời Hưng Càn, khi Đại Minh lại một lần nữa thôn tính vùng đất cũ này của Hoa Hạ, những người Việt vốn luôn tự nhận là "người Hán" và lấy làm vinh dự ấy, mới có được một sự thừa nhận nào đó.

"Từ đời Tần Hán, Giao Chỉ sáp nhập vào Hoa Hạ, dân bản địa tai nghe mắt thấy, dần nhiễm phong hóa nhà Hán, chính giáo ngàn năm, dùng văn hóa Trung Hoa để biến đổi phong tục di địch, ngày nay dân bản địa nơi này không khác gì dân Hán..."

Những dòng chữ thoạt nhìn có vẻ đơn giản ấy, cuối cùng cũng thừa nhận thân phận của người Việt, cũng khiến họ đường đường chính chính trở thành người Minh.

Người Minh, Đại Minh, Hoa Hạ!

Ba thứ này thực ra chính là một sự nhận thức dân tộc không ngừng mở rộng.

Ít nhất là dưới thời Đại Minh hiện tại thì là như vậy. Cái gọi là "vỗ về di địch theo phe Trung Hoa", thực chất chính là trước tiên thông qua giáo dục khiến họ tiếp nhận sự giáo hóa của văn minh Hoa Hạ, sau đó khiến họ quy tụ về Đại Minh.

Và cuối cùng, họ sẽ trở thành người Minh!

Chính sách dung hợp dân tộc thoạt nhìn có vẻ đi ngược lại thời đại này, dưới cái nhìn của Chu Minh Trung, lại là lựa chọn duy nhất của Đại Minh. Nếu Đại Minh muốn xây dựng một đế quốc ngàn năm, thì buộc phải dung hợp các dân tộc khác nhau trong nước thành một dân tộc duy nhất. Nếu không làm được điều này, thì hai trăm năm sau, Đại Minh nhất định sẽ phải trả giá cho việc đó.

Cũng chính dựa trên quan niệm "dung hợp dân tộc" mộc mạc ấy, sau thời Hưng Càn, việc đầu tiên ông làm là dung hợp các dân tộc của Đại Minh bao gồm cả người Minh thành một tộc, ở phương Nam đề xuất "Hán Miêu đồng nguyên, lên núi làm người Miêu, xuống núi làm người Hán". Hơn nữa xét về mặt lịch sử thì hoàn toàn không có vấn đề gì, dù sao Xi Vưu cũng là tổ tiên của Hoa Hạ. Chính thông qua sự thừa nhận này, những người dân vùng núi phía Nam đã được đưa vào hàng ngũ người Hán. Về phần một số phong tục tập quán, thì chỉ là do "sống ở chốn rừng núi không được giáo hóa" mà ra.

Tiền đề của sự dung hợp dân tộc chính là sự đồng thuận về mặt văn minh, mà sự đồng thuận về mặt văn minh thì thông qua giáo dục là có thể triển khai được. Các tỉnh Tây Nam của Đại Minh là như vậy, ở Giao Chỉ cũng hoàn toàn tương tự.

Chu Minh Trung mặc trang phục không khác gì thương nhân bình thường, dẫn theo con trai dưới sự hộ vệ của mấy thị vệ bước vào châu Tĩnh An, trong lòng không hề có cảm giác xa lạ xứ người. Từ kiến trúc ven đường cho đến trang phục, tướng mạo của người qua đường đều không khác gì người Minh.

"Cha ơi, bây giờ chúng ta đi đâu vậy?"

Đi theo bên cạnh phụ hoàng, Chu Hòa Đăng cất tiếng hỏi.

"Cứ đi dạo lung tung trước đã."

Chu Minh Trung mỉm cười nói.

Là vương thành của Ninh Tĩnh quận quốc, thành phố này không lớn lắm, dân số chỉ vẻn vẹn vài vạn người, nhìn qua không khác gì huyện thành ở nội địa Đại Minh. Dù là vậy, nhưng khi bước đi trên đường phố của thành phố này, Chu Minh Trung vẫn mang theo vẻ mặt đầy hứng khởi.

Tiếng Quảng Châu, tiếng Quảng Tây cùng quan thoại hòa lẫn trên đường phố, thỉnh thoảng còn có thể nghe thấy một chút thổ ngữ, nhưng phần lớn thời gian, chỉ có thể nghe thấy quan thoại, mặc dù quan thoại của rất nhiều người nói không được trôi chảy cho lắm. Dù vậy, điều đó vẫn khiến ông vô cùng thấy được an ủi.

"Đi, chúng ta vào quán trà đằng kia uống ngụm trà."

Chỉ tay về phía một quán trà ven đường, Chu Minh Trung trực tiếp bước vào trong, Chu Hòa Đăng và mấy tên thị vệ cũng vội vã đi theo sau.

Khuôn mặt tiểu nhị quán trà vừa thấy có khách tới cửa, kẻ vốn quen nhìn sắc mặt người khác liền vội vàng đon đả chào mời...

"Khách quan muốn dùng trà gì, vừa nhìn cách ăn mặc của khách quan là tiểu nhân biết ngay các vị chắc chắn đến từ thiên triều, nhất định là uống trà thiên triều rồi, chỗ chúng ta có Bích Loa Xuân thượng hạng, còn có..."

Trong lúc tiểu nhị đang giới thiệu các loại trà, Chu Hòa Đăng ở bên cạnh lên tiếng hỏi.

"Chỉ cần một ấm Bích Loa Xuân thượng hạng là được rồi. Phải rồi, sao ngươi lại nhận ra chúng ta đến từ thiên triều vậy?"

Tướng mạo, y phục của mọi người hình như đâu có gì khác biệt đâu nhỉ. Đối với việc tiểu nhị nhìn cái là nhận ra lai lịch của họ, Chu Hòa Đăng có chút tò mò.

"Công tử ngài nhìn tướng mạo khí chất phi phàm của tiên sinh và công tử đây là biết chắc chắn là nhân vật của thiên triều rồi, đám tiểu bang quả dân tuyệt đối không thể có những nhân vật như tiên sinh và công tử đâu ạ..."

Tiểu nhị cười hì hì đáp lại. Nghe câu trả lời này, Chu Minh Trung mỉm cười.

"Ngươi thật biết ăn nói đấy, ngươi là người bản địa, hay là từ nội địa tới?"

Bẩm tiên sinh, tiểu nhân là người bản địa.

Câu trả lời của tiểu nhị khiến Chu Minh Trung đánh giá cậu ta vài cái, đoạn gật đầu nói.

"Quan thoại của ngươi nói cũng khá trôi chảy đấy, ta thấy không ít người ở nội địa nói quan thoại chưa chắc đã bằng ngươi đâu."

Người dân ở nội địa như Quảng Đông, Quảng Tây... thường quen nói phương ngữ hơn. Lần này đi ngang qua Quảng Đông, Quảng Tây, Chu Minh Trung có thể nói là thấm thía sâu sắc chuyện người dân địa phương nói phương ngữ, thậm chí rất nhiều nhân viên nhà ga cũng chỉ có thể nói phương ngữ, nếu không thì không thể giao tiếp với người dân bản địa. Ngược lại ở đây, rất nhiều người đều nói quan thoại phát âm có phần hơi cứng nhắc.

"Hì, tiên sinh, không phải tiểu nhân khoác lác đâu, không ít người ở nội địa hoàn toàn không biết nói quan thoại, ngược lại như bọn cháu, những người từng học qua xã học thì ai cũng biết nói quan thoại cả, giống như tiếng quan phủ cháu nói ấy, rất nhiều người bảo là không khác gì tiếng nói trong cung..."

Thấy vẻ đắc ý của tiểu nhị, Chu Minh Trung cười nói.

"Chắc là lúc ngươi học quan thoại, hẳn là đã tốn không ít công sức nhỉ."

"Tốn công sức chứ ạ, ai nha, tiên sinh không biết đấy thôi, lúc đi học ở xã học, nếu mà không nói quan thoại là sẽ bị phạt đánh thước kẻ, lại còn phải đeo biển phạt đứng nữa. Hồi cháu mới đến xã học, tay ngày nào cũng bị đánh sưng lên, ngày sau bị phạt đứng, sau đó phạt mãi thành quen..."

Câu trả lời của tiểu nhị khiến nét mặt Chu Hòa Đăng trở nên hơi khác lạ, cậu không ngờ đằng sau những câu quan thoại trôi chảy lại có chuyện thế này. Để ý thấy sự khác lạ của con trai, Chu Minh Trung gật đầu nói.

"À, nói vậy thì lúc ngươi học quan thoại thuở ban đầu, hẳn là chịu không ít khổ sở nhỉ."

"Chịu khổ ư?"

Lắc đầu, tiểu nhị nói.

"Cũng không gọi là chịu khổ đâu ạ, chúng ta là người Minh, tự nhiên phải nói quan thoại chứ, bằng không đại vương nói gì chúng ta nghe không hiểu, chúng ta nói gì đại vương nghe không hiểu, như vậy cho dù quan phủ có nói chúng ta là người Minh đi nữa, thì cũng chẳng có ai thực sự coi chúng ta là người Minh cả. Khách quan xem, mải nói chuyện mà quên mất chưa gọi trà cho các vị rồi, các vị đợi lát, tiểu nhân đi mang món lên ngay đây..."

Sau khi tiểu nhị rời khỏi phòng riêng, nhìn người con trai có biểu cảm không tự nhiên lắm, Chu Minh Trung mỉm cười hỏi.

"Sao thế, cảm thấy có chút không thoải mái à?"

Lắc đầu, Chu Hòa Đăng vặn hỏi lại.

"Cha ơi, có phải là, ở nơi này, tất cả mọi nơi đều như vậy, nếu không nói quan thoại thì sẽ phải chịu trừng phạt không?"

"Ừm, đại khái là đều như vậy cả..."

Nhìn ra ngoài cửa sổ, Chu Minh Trung nói.

"Tuy nhiên, ở đây có lẽ khoan dung hơn một chút. Dù sao thì người dân ở đây ngàn năm nay vẫn luôn chịu ảnh hưởng của phong hóa nhà Hán, về tập tục không có quá nhiều điểm khác biệt với chúng ta. Ở các nước Tần, Chu, Quế... thì việc truyền bá giáo hóa nghiêm khắc hơn một chút, dẫu sao thì bắt buộc phải có sự đồng thuận về mặt văn hóa, mới khiến họ quy tụ về Hoa Hạ, quy tụ về Đại Minh; mà sự đồng thuận về ngôn ngữ, chữ viết lại là tiền đề cho tất cả mọi thứ. Chỉ thông qua sự đồng thuận về mặt văn minh, tương lai người dân nơi đây mới thực sự hòa nhập vào Đại Minh. Mà sự hòa nhập về mặt văn minh này, đại khái cần khoảng năm mươi năm thời gian. Nói quan thoại, học chữ Hán, theo tục Hán, cứ truyền bá như vậy vài chục năm sau, dấu vết thổ dân trên người họ sẽ hoàn toàn biến mất, sẽ trở nên không khác gì người Minh. Đến lúc đó, không phân biệt Hoa Di, tất cả mọi người đều dung hợp làm một thể, mà cơ sở của sự đồng thuận này chính là ngôn ngữ, văn minh. Đối với quốc chủ của các nước chư hầu thuộc Chư Hạ mà nói, họ lấy ít thống trị nhiều, muốn ngồi vững thiên hạ thì bắt buộc phải tăng cường sự đồng thuận về mặt văn hóa. Trong khi cưỡng chế đồng thuận về văn hóa, thông qua hôn nhân để tạo nên sự dung hợp về huyết thống, rồi trên cơ sở đó, xây dựng nên một quốc thể, thậm chí là văn minh thuộc về riêng họ..."

Nhìn dòng người hối hả ngoài cửa sổ, Chu Minh Trung biết sự dung hợp kiểu này mới chính là tương lai, là tương lai của văn minh nhân loại.

Trên thực tế, sự dung hợp như thế này không chỉ diễn ra ở các nước Chư Hạ, mà ở phương Bắc cũng đang được triển khai. Việc dung hợp người Mông Cổ được thực hiện thông qua con đường thương nhân, đồn trú lấy phụ nữ Mông Cổ; ở Triều Tiên là thông qua việc thiết lập các xã học; còn về phần sinh Nữ Chân ở vùng Đông Bắc v.v. thì áp dụng một phương thức có phần cường thế hơn; đối với dân sơn cẩu phía Tây Nam thì dùng thủ đoạn tương đối ôn hòa. Sự dung hợp hiện tại là một quá trình bị đẩy nhanh nhân tạo. Thoạt nhìn thì có vẻ ôn hòa nho nhã, nhưng thực chất lại là cưỡng chế, không cho phép chối từ. Dù vậy, thủ đoạn của ông vẫn ôn hòa hơn người Mông Cổ trong lịch sử rất nhiều.

"Quốc thể và văn minh thuộc về bọn họ ư?"

Lông mày Chu Hòa Đăng khẽ nhướng lên, trong ánh mắt mang theo vẻ khó hiểu.

"Đúng vậy, Chư Hạ tuy là các nước chư hầu do Đại Minh phân phong, chịu ảnh hưởng của văn minh Đại Minh, nhưng do môi trường và tính tình của thổ dân khác nhau, cuối cùng họ sẽ phát triển ra nền văn hóa thuộc về riêng mình. Đúng như câu "quít trồng ở Nam Hoài là quít, trồng ở Bắc Hoài lại thành quít gai", văn minh của Chư Hạ tuy chịu ảnh hưởng của Đại Minh, nhưng bách tính của họ đại khái đều là thổ dân, giống như..."

Chỉ tay về phía người qua đường ngoài cửa sổ, Chu Minh Trung nhìn con trai mỉm cười hỏi,

"Con xem, họ có điểm gì khác biệt so với bách tính ở nội địa không?"

"Có gì khác biệt so với bách tính ở nội địa ư?"

Nhìn người qua đường ngoài cửa sổ, thoạt nhìn thì quả thực không khác gì bách tính nội địa, nhưng quan sát kỹ một lát, Chu Hòa Đăng vẫn tìm ra một vài điểm khác biệt.

"Hình như y phục có điểm khác với nội địa, đặc biệt là y phục của phụ nữ, hình như, hình như phần lớn đều là cổ áo rộng..."

"Phụ nữ Chư Hạ phần lớn mặc áo cổ rộng, hãy còn gần với phong cách thời Đường Tống..."

Chu Minh Trung cười nói.

"Kỳ thực, từ đời Hán trở đi, y phục của phụ nữ nhà Hán đại khái đều lấy cổ rộng làm chủ đạo, đời Đường lại càng rõ rệt hơn, trang phục đời Tống noi theo đời Đường, thứ thịnh hành cũng là trang phục cổ rộng hở một nửa phần ngực trước, trang phục cổ cao áo chéo là do người Kim mang vào Trung Nguyên. Sau khi nhà Tờ diệt vong, y phục người Hán chịu ảnh hưởng của trang phục nữ giới người Kim người Mông Cổ mới chia tay với kiểu cổ thấp. Phong kiến Chư Hạ ở Nam Dương, Nam Dương bốn mùa đều như mùa hè, cho nên trang phục nữ giới cổ cao áo chéo thích hợp với thời tiết lạnh giá khắc nghiệt phương Bắc không được bách tính ưa chuộng, thế nên trang phục cổ rộng tương tự như thời Đường Tống bắt đầu thịnh hành ở Chư Hạ, sau đó lại truyền ngược lại Chư Hạ, hiện nay ở nội địa cũng vô cùng thịnh hành. Tuy nhiên, đây cũng coi như là quay về đúng gốc gác vậy..."

Kỳ thực, ngay cả yêu cầu đối với trang phục của "Trình Chu lý học" cũng không hề bảo thủ. Vào những năm Thuần Hi, Chu Xi định dạng lễ phục của phụ nữ là áo dài, áo bối tử có tay áo hẹp cài vách ngực, mặc bên trong là yếm (nội y), tức là kiểu cổ rộng hở một nửa. Hiện nay cổ rộng có xu hướng thay thế trang phục nữ cổ cao áo chéo, dưới cái nhìn của Chu Minh Trung thì ngược lại lại là một chuyện tốt. Xét ở một mức độ nào đó, đây chính là sự quay về với truyền thống.

"Đương nhiên, trang phục cổ rộng trỗi dậy từ Chư Hạ, cái gọi là "Tần phục", "Chu phục", "Quế phục" cũng như "Nam phục" ở đây, kỳ thực chỉ là một biểu hiện của việc văn minh Hoa Hạ phát triển ở từng nơi tại Chư Hạ mà thôi. Trang phục là vậy, ngôn ngữ và văn hóa cũng thế. Giống như việc Chu Thiên tử phong kiến các nước, các nước đều tùy theo điều kiện địa phương mà phát triển ra nền văn hóa thích hợp với bản thân, cũng chính những nền văn hóa này đã cùng nhau cấu thành nên nền văn minh của Hoa Hạ. Hiện nay, Đại Minh truyền thụ cho Chư Hạ bản chất của văn minh Hoa Hạ chính là văn minh của Đại Minh, nhưng văn minh Hoa Hạ trong tương lai, nhất định sẽ là tên gọi chung cho nền văn hóa bao gồm cả văn hóa của các nước Chư Hạ. Ừm, Byzantine, Ai Cập, vùng Balkan trong tương lai, cũng sẽ chịu ảnh hưởng của văn minh Hoa Hạ, và dưới ảnh hưởng của văn minh Hoa Hạ mà phát triển ra nền văn hóa cắt đứt hoàn toàn khác biệt với châu Âu, đồng thời văn minh Hoa Hạ cũng sẽ chịu ảnh hưởng từ họ, dẫu cho đó chỉ là một ảnh hưởng vô cùng nhỏ nhặt đi nữa, đây là một quá trình ảnh hưởng lẫn nhau. Bất kỳ một nền văn minh nào muốn đạt được sự phát triển, đều buộc phải duy trì một thái độ cởi mở như vậy. Kỳ thực, văn minh Hoa Hạ có được ngày hôm nay, chính là nhờ vào sự giao thoa lẫn nhau, ảnh hưởng lẫn nhau này, nếu không phải vậy, thì làm sao có được sự phồn vinh của văn minh Hoa Hạ ngày nay chứ?"

Nghe phụ hoàng mỉm cười nói xong quan điểm "phát triển văn minh" này, Chu Hòa Đăng nhíu mày nói.

"Cha, vậy có phải vùng Balkan trong tương lai cũng bắt buộc phải giống như nơi này không?"

"Không, hoàn toàn không có sự cần thiết đó, dù sao thì nơi đó hoàn toàn khác biệt với nơi này."

Nhìn những người qua đường ngoài cửa sổ kia, dù nhìn từ bất kỳ góc độ nào đi nữa, họ và người nội địa không có điểm gì khác biệt, nhưng châu Âu lại không giống vậy. Chu Minh Trung nói với con trai.

"Người ở đây có tướng mạo gần gũi với chúng ta, huyết thống và văn hóa cũng vậy, nhưng vùng Balkan thì khác, con người ở đó hoàn toàn khác biệt với chúng ta. Đồng thời văn hóa cũng có sự khác biệt căn bản. Thứ chúng ta cần chỉ là một vùng Balkan chịu ảnh hưởng của chúng ta, chứ không phải là một vùng Balkan đã bị Hoa Hạ hóa. Hơn nữa, ít nhất là trong 200 năm tới, chúng ta đều không thể làm được điều đó. Nhưng chúng ta có thể ảnh hưởng đến họ, họ tiếp nhận văn minh của chúng ta, tiếp nhận ảnh hưởng của chúng ta."

Chinh phục châu Âu, ít nhất là hiện tại Chu Minh Trung không có hứng thú đi chinh phục cái nơi tràn ngập sự đói kém, nghèo đói và bệnh tật ấy. Nhưng cân nhắc rằng ở một thế giới khác, đó là nơi sinh ra nền văn minh hiện đại, cho nên Chu Minh Trung mới nhọc lòng đi sắp xếp những chuyện này.

"Chỉ cần làm được những điều này, là đã đủ rồi..."

Đúng lúc này, tiếng kêu gào kích động truyền đến từ ngoài cửa sổ đã cắt ngang lời nói của Chu Minh Trung.

"Xong rồi, Kiến Nô tiêu đời rồi..."

Nương theo tiếng động nhìn ra ngoài cửa sổ, chỉ thấy có một người thanh niên đang đứng ở đó kích động phát tờ hào ngoại...