Chính trị chính là nghệ thuật điều phối, kỹ thuật cân bằng.

Dù là hoàng đế Chu Minh Trung, nhớ không rõ là đã nhìn thấy câu nói này ở nơi nào, nhưng có một điều có thể khẳng định, văn quan một nhà độc đại, là một trong những tệ nạn của chính trị nhà Minh, mà văn quan độc đại trong xã hội khoa cử lấy sĩ dường như là điều không có cách giải quyết.

Cũng chính vì thế, làm thế nào để phá vỡ thế độc đại của văn quan, đảm bảo sự cân bằng quyền lực, liền trở thành chuyện mà Chu Minh Trung buộc phải cân nhắc. Mặc dù đã thiết lập nhóm huân thần lấy công thần khai quốc làm cốt lõi cùng với nhóm huân sĩ dựa trên cơ sở binh lính giải ngũ, lại thông qua luật pháp nghiêm ngặt, cấm văn quan nhúng tay vào quân đội, đồng thời dùng kỳ thi văn quan mang tính cận đại để thay thế chế độ khoa cử. Thế nhưng nói cho cùng, văn quan nắm giữ quyền lực trung ương, địa phương cùng nhân, tài, pháp, sức ảnh hưởng của họ vẫn còn xa mới là võ quan có thể so sánh.

Làm thế nào để phá vỡ thế độc đại của văn quan?

Nếu đối thủ quá mạnh, lại không thể đánh đổ hoàn toàn, vậy thì hãy chèn cát vào trong đó. Cấm văn thần nhúng tay vào quân sự là để làm suy yếu sức ảnh hưởng của họ, còn về cái gọi là "cát", chính là "Môn hạ ti" được thành lập vào năm Hưng Càn thứ nhất. Cơ quan thoạt nhìn giống như ti thị vệ nội đình này, lại trở thành cơ quan duy nhất trong hệ thống văn quan không cần thông qua kỳ thi văn quan mà vẫn có thể nhậm chức. Hơn hai mươi năm qua, vô số con cháu huân thần, chính là nhờ thân phận "hạnh thần" thông qua "Môn hạ ti" bước vào quan trường Đại Minh, trở thành quan viên phong cương đại lợi hoặc quan viên trung ương. Trong thể chế văn quan, bọn họ là một dạng dị loại, xuất thân của bọn họ đã quyết định rằng, họ không thể là văn quan thuần túy.

Cố Diễn Sinh với tư cách là Môn hạ ti Thị trung, rất rõ ràng bản thân không phải là văn quan thuần túy, làm "hạnh thần" thì bắt buộc phải có giác ngộ của một hạnh thần, thế nhưng hắn buộc phải định vị lại vị trí của chính mình.

"Môn hạ ti là Môn hạ ti của bệ hạ!"

Dù kiên trì nguyên tắc này, nhưng khi thái tử giám quốc, hắn đồng thời cũng sẽ tích cực đưa ra một số kiến nghị cho thái tử để tham khảo. Thế nhưng, lần này hắn lại chọn im lặng, không phải vì hắn không có kiến nghị phù hợp, mà là vì Phủ thái tử, thái tử của Đại Minh có thể tự lập mạc phủ, có thể tự mình chiêu mộ quan viên, trực tiếp bổ nhiệm chức vụ quan lại. Cho nên, bên cạnh thái tử cũng có một nhóm quan viên khá có tài học, vào lúc này thái tử thường sẽ trưng cầu ý kiến của họ, Cố Diễn Sinh với tư cách là Thị trung lúc này mới chọn im lặng.

"Bệ hạ để thái tử giám quốc, không chỉ là để rèn luyện thái tử, đồng thời cũng là để rèn luyện mạc phủ của thái tử."

Đạo lý này, bách quan triều đình đều hiểu, Chu Hòa Gia với tư cách là thái tử cũng vô cùng rõ ràng. Có lẽ Môn hạ ti sẽ đóng vai trò là tham mưu giúp hắn xử lý quốc sự, nhưng hắn vẫn sẵn sàng tin tưởng "Môn hạ ti" của chính mình, chính là mạc phủ thái tử hơn.

Là mạc phủ thái tử đầu tiên của Đại Minh, khi thiết lập mạc phủ, Chu Hòa Gia hầu như không có bất kỳ kinh nghiệm nào để tham khảo, nên lấy quan viên nào làm chủ? Dù không có kinh nghiệm tương tự, nhưng kinh nghiệm nhậm chức trong quân đội lại giúp hắn đưa ra một lựa chọn khác. Mưu sĩ mà hắn cần không nhất thiết phải là quan viên sự vụ có nhiều kinh nghiệm, bởi vì mưu sĩ thái tử đa phần thời gian đều không có sự vụ thực tế, thứ hắn cần chỉ đơn giản là mưu sĩ, mưu sĩ cung cấp kiến nghị cho hắn.

Giống như bây giờ, khi việc xử lý hàng chục vạn tù binh bị nội các "ném" cho mình, lần đầu tiên phải đối mặt với vấn đề gai góc như vậy, Chu Hòa Gia tự nhiên nghĩ đến "tham mưu trưởng" của mình.

Tuy nhiên, "tham mưu trưởng" mà Chu Hòa Gia lựa chọn cho mình không phải là quan viên trong triều, thậm chí hoàn toàn không phải là quan viên, mà chỉ là một học giả.

"Tân Thao tiên sinh, hiện nay nội các giao việc thiện hậu Tây Vực cho bản cung xử lý, việc này gai góc thế nào ngài cũng biết, việc này bản cung nên xử lý thế nào đây?"

Có lẽ vì quan hệ từ thuở thiếu niên đã nhậm chức trong quân trường và trong quân ngũ, cho nên hành sự của Chu Hòa Gia xưa nay vẫn luôn trực tiếp dứt khoát.

"Ừm, điện hạ uống trà đi."

Vương Phu Chi khẽ gật đầu, không nói gì thêm.

Dù là mưu sĩ của thái tử, nhưng ông không phải là quan viên, nói ông là mưu sĩ, chi bằng nói ông là "thanh khách" trong phủ thái tử. Ở phần lớn thời gian, ông vẫn giống như trước kia, nhậm chức giáo thụ ở thư viện. Kỳ thực, ông từng là...

Nhìn bề ngoài, ông không giống mưu sĩ của phủ thái tử, mà chỉ là một giáo sư có tiếng tăm, nhưng trên thực tế, ai cũng biết, với tư cách là một trong những người thầy trước đây của thái tử, ông có sức ảnh hưởng khá lớn đối với thái tử, mà thái tử đối với ông cũng cực kỳ tôn trọng.

"Kỳ thực, từ khi bệ hạ đi tuần du, thần đã biết chuyện này, cuối cùng rồi cũng sẽ rơi lên người thái tử."

Vương Phu Chi năm nay đã sáu mươi lăm tuổi, ngữ điệu nói chuyện rất chậm. Trong số các quan viên đầu triều Hưng Càn, trải nghiệm của ông là long đong lấp lánh nhất. Năm xưa ông với tư cách là Đề đốc học chính, vì không thể ngăn cản bệ hạ bãi bỏ khoa cử, nên đã chịu nhiều lời chỉ trích từ sĩ lâm, chuyện này thậm chí trực tiếp dẫn đến việc ông từ chức, sau đó nhậm chức giáo sư tại Thanh Hà thư viện, rồi lại về quê sáng lập Tương Đàm thư viện. Nhưng vài năm trước, vì chủ trương hạn chế quân quyền, ông đã vấp phải sự tẩy chay của các thân đổng trong thư viện, cuối cùng buộc phải rời khỏi thư viện do chính tay mình sáng lập, sau đó nhận được lời mời của Thanh Hà thư viện, một lần nữa trở lại thư viện nhậm chức giáo sư. Trải nghiệm đầy trắc trở như vậy, không thể không gọi là phong phú.

"Đây là cơ hội hiếm có."

Chu Hòa Gia cười nói.

"Phụ hoàng hy vọng nhân cơ hội này để bản cung được tôi luyện, bất kể kết quả cuối cùng của sự việc ra sao, ngài ấy đều sẽ chấp nhận, kỳ thực..."

"Kỳ thực, bệ hạ sắp xếp như vậy, lại là điều ổn thỏa nhất. Đại Minh ta từ khi có Cao hoàng đế đến nay, mặc dù các đời thái tử đều ở bên cạnh bệ hạ tham gia chính sự, nhưng cũng chỉ là tham gia, phần lớn thời gian đều chỉ đóng vai trò là người bàng thính, trên thực tế hầu như không có mấy kinh nghiệm chủ trì quốc gia. Mà sau khi bệ hạ kế vị, tâm tư của ngài tự nhiên không phải là thứ mà các vị hoàng đế đời trước có thể sánh bằng."

Có lẽ từ trước đến nay, vẫn luôn chủ trương hạn chế quân quyền, thế nhưng đối với bệ hạ, Vương Phu Chi cũng cực kỳ sùng bái, thậm chí đây cũng là nguyên nhân khiến ông chủ trương hạn chế quân quyền — Đại Minh không thể có vị quân chủ thứ hai giống như bệ hạ nữa.

"Cho nên, từ khi điện hạ trở về Trung Đô đến nay, bệ hạ thường xuyên ra ngoài tuần thị, mỗi lần đều do thái tử giám quốc. Mặc dù nội các có thể xử lý phần lớn sự vụ, nhưng thái tử vẫn khó tránh khỏi việc phải quyết đoán quốc sự. Sự ổn định khi thái tử chủ sự mấy năm nay, người trong thiên hạ đều thấy rõ, đó cũng là sơ tâm của bệ hạ. Chỉ là, những năm nay thiên hạ thái bình, xưa nay không có đại sự, mặc dù người trong thiên hạ đều nói điện hạ anh minh, nhưng thực ra chẳng qua chỉ là thiên hạ không có chuyện gì để làm mà thôi. Mà bệ hạ lệnh cho điện hạ giám quốc, là vì cái gì?"

Ngẩng đầu nhìn thái tử, Vương Phu Chi tự hỏi tự trả lời.

"Vì suy cho cùng thì sau này khi điện hạ kế thừa đại thống, có thể khiến thịnh thế Đại Minh kéo dài, không đến mức vì không biết quốc sự mà khiến quốc sự sụp đổ."

Khẽ gật đầu, Chu Hòa Gia nói.

"'Đánh giang sơn dễ, giữ giang sơn khó', phụ hoàng đánh hạ một vùng giang sơn lớn nhường này, có thể gọi là cơ nghiệp chưa từng có trong lịch sử muôn đời, nếu như ở trong tay bản cung mà đánh mất, vậy bản cung chính là tội nhân thiên hạ, cho nên bản cung quyết không dám có chút lơ là nào."

Đối với Chu Hòa Gia với tư cách là thái tử, hắn biết áp lực trên người mình lớn nhường nào. Đế quốc mà hắn đối mặt là một đế quốc vượt qua tất cả các triều đại trước đây, mà trong mấy chục năm tới, dưới sự thúc đẩy của phụ hoàng, đế quốc này vẫn sẽ tiếp tục mở rộng, mà tất cả những điều này cuối cùng đều sẽ giao vào tay hắn. Đến lúc đó, hắn sẽ phải đối mặt với loại khảo nghiệm gì? Là thứ mà hắn chưa từng dám tưởng tượng.

Vấn đề Tây Vực hiện tại, chẳng qua chỉ là sự khởi đầu mà thôi.

“Điện hạ cần mẫn, người trong thiên hạ đều biết, nhưng quốc sự chưa bao giờ chỉ cần một chữ cần là đủ. Thế Tông, Thần Tông hoàng đế, chưa từng được gọi là cần chính, thế nhưng đó lại chính là thời kỳ thịnh thế của Đại Minh. Hiếu Liệt hoàng đế bàn về sự cần chính hầu như không kém Cao hoàng đế là bao, nhưng sao có thể vãn hồi được đại cục?”

Câu hỏi ngược lại của Vương Phu Chi khiến mày Chu Hòa Gia hơi nhíu lại, trong lòng cũng mang theo một chút nghi hoặc, nghi hoặc vì sao ông lại không đưa ra một kiến nghị nào?

Suy tư một lát, Chu Hòa Gia dường như đã nghe ra ý trong lời nói của Vương Phu Chi.

"Tân Thao tiên sinh, ý của ngài là... nội các?"

"Điện hạ!"

Thấy thái tử phản ứng nhanh như vậy, Vương Phu Chi liền cười nói.

"Bệ hạ để thái tử giám quốc, không có nghĩa là thái tử bắt buộc phải tự mình làm mọi việc, nếu không, Đại Minh thiết lập nội các để làm gì? Nội Các là phò thần của bệ hạ, đã là thái tử giám quốc, thì đương nhiên cũng là phò thần của thái tử. Việc Tây Vực lần này, nội các nhất thời không thể quyết đoán, bẩm báo ý trên, như vậy quả thực cũng là chuyện bình thường. Chỉ là lần này rốt cuộc là không thể quyết đoán, hay là vì vấn đề gai góc, mới đá quả bóng này cho điện hạ?"

Câu hỏi ngược lại của Vương Phu Chi khiến sắc mặt Chu Hòa Gia hơi thay đổi. Ban đầu, hắn quả thực tưởng đây là cơ hội tôi luyện hiếm có, nhưng bây giờ xem ra, tôi luyện chưa chắc đã là nhắm vào một vấn đề để đưa ra quyết định cụ thể, vậy sự tôi luyện mà phụ hoàng muốn là gì?

"Kỳ thực, cho dù lần này điện hạ đưa ra một quyết định khiến các bên hài lòng, nhưng còn tương lai thì sao? Đại Minh ta rộng lớn đâu chỉ vạn dặm, vạn dặm đất đai có vô vàn sự vụ, hôm nay có chuyện Tây Vực, ngày mai có chuyện Nam Dương, sự vụ nào cũng khác nhau, chẳng lẽ cứ đụng phải khó khăn là lại phải 'thánh tài' hay sao? Như vậy thì còn cần nội các để làm gì?"

Rời khỏi Thanh Hà thư viện, ngồi trong xe ngựa, biểu cảm của Chu Hòa Gia liên tục thay đổi. Hắn thậm chí lại một lần nữa nhớ đến câu nói của phụ hoàng thuở thiếu niên.

"Làm hoàng đế quan trọng nhất không phải là cách xử lý việc, mà là cách dùng người. Chỉ cần dùng đúng người, quốc gia tự nhiên sẽ thái bình vô sự!"

Dùng người!

Nhận biết người, dùng người...

Chu Hòa Gia dường như đã hiểu, hiểu vì sao rất nhiều minh quân lại ghi tên của một vị đại thần nào đó trên bình phong, và vì sao phụ hoàng luôn ghi lại một số cái tên trong cuốn sổ nhỏ của mình, lại còn phân phó Môn hạ ti điều tra tư liệu của họ. Phụ hoàng thoạt nhìn rất ít khi hỏi đến triều chính, kỳ thực, chính là bởi vì phụ hoàng có thể phát hiện nhân tài, hơn nữa còn có thể khiến nhân tài tận dụng tối đa năng lực.

Thế nhưng nhận biết người, dùng người chỉ là sự khởi đầu, điều quan trọng hơn rốt cuộc là gì?

Sau khi thông suốt mấu chốt trong đó, nội dung trong lòng Chu Hòa Gia tràn ngập vui sướng. Chỉ trong nháy mắt này, hắn thậm chí đã nhìn thấu mục đích của phụ hoàng khi để mình giám quốc, không phải là để hắn tự mình giải quyết các sự vụ trong nước, đó là việc của đại thần. Đối với hoàng đế mà nói, thứ cần thiết chính là dùng tốt những đại thần biết làm việc, đây mới là gốc rễ của việc xử lý quốc sự.

Trở về Đông cung của thái tử, Chu Hòa Gia trực tiếp phân phó nữ quan lấy tấu sô của nội các tới, sau đó trực tiếp phê duyệt trên tấu sô, rồi lại phân phó người đưa về nội các.

"Đã biết!"

Ba chữ ngắn ngủi ấy, khi được đưa đến trước mặt Phương Dĩ Trí, hắn lập tức ngây người, còn chưa kịp suy nghĩ kỹ thì sống lưng đã túa ra một tầng mồ hôi lạnh.

"Điện hạ tức giận rồi!"

Ném tấu sô cho Trương Hoàng Ngôn, Phương Dĩ Trí cười khổ nói.

"Thương Thủy, xem ra cuối cùng chúng ta vẫn chưa hiểu rõ rồi!"

"Đừng quên thái tử là do một tay bệ hạ dạy dỗ nên người, bệ hạ vẫn luôn không nói, không có nghĩa là thái tử không biết học."

Sau một tiếng thở dài thườn thượt, Trương Hoàng Ngôn nhìn ba chữ trên tấu sô, cười khổ nói.

"Thôi đi, chúng ta vẫn mau chóng xử lý tốt chuyện này thôi. Điện hạ tức giận thì không sai, nhưng nếu chúng ta không xử lý tốt chuyện này, đến lúc đó e rằng không chỉ đơn thuần là chuyện tức giận nữa đâu."

Nhìn Trương Hoàng Ngôn đang lắc đầu cười khổ, Phương Dĩ Trí đột nhiên cười nói.

"Kỳ thực, đây cũng là chuyện tốt."

"Ồ?"

"Thái tử năm nay mới chỉ hơn hai mươi tuổi, vậy mà đã nhìn thấu gốc rễ của việc làm vua, bệ hạ có người nối nghiệp phía sau, tương lai của Đại Minh có thể kỳ vọng rồi."

Nói ra câu này, Phương Dĩ Trí và Trương Hoàng Ngôn không ai là không ngửa mặt lên trời cười ha hả. Trong tiếng cười ha hả ấy, như nhớ ra điều gì đó, Phương Dĩ Trí lại hỏi:

"Nếu phỏng đoán không sai, ngày tháng lần này của Cố Diễn Sinh chắc cũng không dễ chịu gì đâu!"

Nào chỉ là không dễ chịu, đơn giản là như ngồi trên đống lửa. Gần như ngay khi biết được lệnh chỉ phê thị của thái tử, Cố Diễn Sinh giống như đang vội vã thanh minh điều gì đó, ngay lập tức chạy đến Đông cung. Còn chưa đợi hắn giải thích, hắn đã buộc phải cầm hốt đứng trước mặt thái tử, nghênh đón cơn lôi đình thịnh nộ của thái tử.

"Cố Diễn Sinh, ngươi nói cho bản cung biết, Môn hạ ti là cái gì?"

"Môn hạ ti là thị vệ cung đình, là cận thần của bệ hạ, chuyên tham mưu quốc sự cho bệ hạ..."

Trán túa mồ hôi, sắc mặt Cố Diễn Sinh tỏ ra vô cùng không tự nhiên.

"Vậy bản cung hỏi ngươi, đã là phụ hoàng đi tuần du, bản cung giám quốc, Môn hạ ti nên là tham mưu của người nào?"

"Tự, tự nên tham mưu sự vụ cho điện hạ..."

Cố Diễn Sinh cầm hốt vái dài sâu thẳm, cũng không giải thích suy nghĩ của mình, bất kỳ lời giải thích nào trước mặt sự thật đều trở nên nhợt nhạt.

"Vậy trong chuyện này, ngươi lại tham mưu như thế nào?"

Sau câu hỏi ngược lại lạnh như băng, Chu Hòa Gia trực tiếp nói.

"Cố Diễn Sinh, ngươi là Môn hạ ti Thị trung do phụ hoàng bổ nhiệm, theo đạo lý, bản cung không tiện truy cứu trách nhiệm của ngươi, nhưng đã là ngươi thất chức khi bản cung giám quốc, vậy thì trách nhiệm thất chức này thế nào cũng phải truy cứu. Thị trung là cận thần cung đình, không dung kẻ thất trách! Hiện nay nhiệm kỳ của Bình Nam tổng đốc đã hết, ngươi hãy đi Bình Nam đi..."

Khi Cố Diễn Sinh thất hồn lạc phách rời khỏi Đông cung, việc xử lý hắn lập tức lan truyền khắp Trung Đô. Triều dã không ai là không chấn động, trong một thoáng, sự quan tâm đối với chuyện này thậm chí còn vượt qua cả sự quan tâm đối với những kẻ hàng phục ở Tây Vực. Dư luận tuy chưa đến mức náo động, nhưng cũng đã nhìn thấy một mặt khác của điện hạ. Dẫu sao, theo "quy củ" từ trước tới nay, Thị trung vào triều ít nhất cũng có thể làm Thượng thư một bộ, mà bây giờ lại trực tiếp bị đày đến Bình Nam xa xôi nhất, điều này không khỏi khiến người ta chấn động.

Mà điều khiến người ta kinh ngạc hơn nữa là, đối với sự bổ nhiệm này dành cho Cố Diễn Sinh, nội các lại không hề phong trả. Tất cả mọi người đều biết, bọn họ không phong trả không phải vì muốn nhân cơ hội chèn ép Môn hạ ti, mà là vì thái tử đối với nội các cũng vô cùng bất mãn, bởi vì Môn hạ ti là thị vệ cung đình, cho nên hắn mới có thể trực tiếp xử lý.

Việc Cố Diễn Sinh mất chức tuy chưa thể coi là "giết gà dọa khỉ", nhưng có một điều có thể khẳng định, thái tử đã không còn là thái tử của ngày trước nữa rồi...

()