Thời buổi loạn lạc, làm người vốn chẳng phải chuyện dễ dàng gì. Mà làm nô tài trong thời buổi loạn lạc lại càng trắc trở gian nan hơn!
Thế nhưng có những lúc, làm nô tài có lẽ còn dễ sống hơn làm người, ít nhất là đối với một số kẻ. So với việc làm người, bọn chúng thà làm nô tài còn hơn. Dù rằng ngày tháng làm nô tài chẳng có gì dễ chịu.
Đối với những kẻ bị kẹt trong thành Tĩnh Nam, ngày tháng trôi qua chưa bao giờ là dễ dàng. Mặc dù chủ tử vẫn phát lương thực cho đám nô tài, thế nhưng muốn ăn cơm chín thì vẫn phải mua than, mua củi; nếu không có củi thì đành phải ăn cơm sống. Giá than, giá củi tăng lên từng ngày, để nấu nướng, các hộ bách tính bình thường sớm đã đem bàn ghế, đồ đạc cũ kỹ trong nhà, thậm chí cả cửa ra vào, cửa sổ và cả xà nhà của gian phụ để tháo ra đốt, biến thành củi trong bếp. Đương kim đối phó trong chốc lát thì còn tạm được, chứ để lâu dài thì kiểu gì cũng có lúc cháy sạch.
Vấn đề thực tế luôn là điều cần phải suy xét, dẫu cho đó là những kẻ say ngủ chưa tỉnh, nguyện làm nô tài đi chăng nữa. Áp lực của cuộc sống thực tế luôn là thứ phải bận tâm, xét cho cùng, ngay cả nô tài thì cũng cần phải sống.
Phải làm sao đây?
Đúng lúc mọi người đang lo lắng đến mức như ngồi trên đống lửa, chẳng biết tương lai ra sao, thì truyền đến tin tức các chủ tử muốn giao toàn bộ các trạm than cho quan phủ, để quan phủ thống nhất điều phối. Từ nay về sau không cần phải mua than nữa, mọi người sẽ được phát than theo đầu người, y như phát lương thực vậy. Tin này cuối cùng cũng khiến đám nô tài thở phào nhẹ nhõm một hơi.
Nói cho cùng, vẫn là các chủ tử nghĩ cho chúng ta những kẻ làm nô tài này!
Khoác trên mình chiếc áo hiệu, đã qua tuổi sáu mươi, Nghiêm Tùng Niên đứng bên lề đường, cất giọng hô hào với người bên cạnh.
Từ thời Xuân Thu cho đến tận bây giờ, trong thiên hạ này từng có triều đình nào nhân nghĩa như thế chưa hả!
Hắn ngoảnh đầu nhìn mọi người, thần sắc lộ vẻ vô cùng kích động. Dẫu sao trong mắt hắn, chưa từng có vị chủ tử nào lại đối xử nhân hậu với nô tài như các chủ tử hiện tại. Khiến cho đám nô tài bọn họ làm sao có thể không cảm kích chủ tử cho được.
Cho nên hầu hết thời gian, chỉ cần có cơ hội là hắn sẽ khoe khoang với kẻ khác rằng các chủ tử nhân hậu đến nhường nào, để mọi người đều ghi khắc ân đức của các chủ tử.
Dường như đối với hắn mà nói, chẳng có gì có thể thể hiện lòng trung thành của mình đối với chủ tử rõ ràng hơn cách này.
Cứ thế đứng trước mặt mọi người, hắn tiếp tục hô lớn.
Không có! Đây là lần đầu tiên từ khi trời đất mở mang. Ta nói cho các ngươi biết, từ xưa đến nay, mỗi khi thủ thành thì quan phủ toàn đi cướp lương thực từ miệng bách tính, chỉ có Đại Thanh quốc chúng ta mới nhân nghĩa đem lương thực, than củi ra chia cho toàn thể mọi người, không để bách tính bình thường phải chịu đói khát. Chủ tử đã nhân nghĩa như vậy, thì chúng ta làm nô tài cũng phải tận tụy báo đáp chủ tử. Lấy gì để báo đáp? Đương nhiên là cái mạng này của chúng ta rồi...
Tiếng hô hào của hắn lập tức khơi gợi một tràng phụ họa xung quanh, tất cả mọi người đều đang ở đó bày tỏ lòng biết ơn trước sự nhân nghĩa của chủ tử, thậm chí có không ít kẻ hướng về phía hoàng cung mà quỳ lạy. Cảnh tượng mang ơn đội ơn ấy quả thật xuất phát từ tận đáy lòng.
Xe than đến rồi, xe than đến rồi...
Một chuỗi dài mấy trăm chiếc xe than đang di chuyển trên đường, những chiếc xe than đó sẽ chở than đến tập kết tại mấy địa điểm trong thành, chứ không phân tán ở hàng chục trạm than khắp trong thành như trước kia nữa. Phân tán quá như vậy không chỉ tốn kém nhân thủ canh gác, mà còn dễ dẫn đến tình trạng chuột cắn mèo mửa. Dẫu sao trạm than cũng không phải của triều đình, gom về khu vực của triều đình vẫn là an toàn nhất.
Khi xe than đi qua, thỉnh thoảng lại có những mảnh than vụn rơi rớt xuống đường. Đám trẻ con đứng bên cạnh nhìn thấy liền nhao nhao chạy ra nhặt những cục than rơi vãi lên. Ai cũng biết than bây giờ quý giá nhường nào, lũ trẻ cũng biết chia sẻ gánh nặng với gia đình. Chúng nghĩ rằng việc mang những cục than rơi dưới đất này về nhà ít nhiều cũng giúp gia đình tiết kiệm được một ít bạc.
Chứng kiến cảnh này, Nghiêm Tùng Niên ngứa mắt vô cùng. Hắn không thể chấp nhận việc những kẻ này lại đi chiếm hời của quan phủ, chiếm hời của các chủ tử. Đám than này toàn là ân đức mà chủ tử ban phát cho mọi người, sao có thể để cho lũ không biết dạy dỗ này chiếm tiện nghi được. Hắn tức giận lao tới quát tháo:
Đều buông xuống, buông hết xuống cho ta...
Vừa quát tháo, hắn vừa định xua đuổi bọn chúng đi.
Đám than này đều là của triều đình cả, không ai được phép chiếm tiện nghi của triều đình!
Vừa la hét, hắn vừa chộp lấy một đứa trẻ, đoạn lớn tiếng mắng nhiếc:
Thứ hỗn đản nhà ngươi, còn nhỏ từng này mà đã học đòi ăn cắp, lại còn dám ăn cắp đồ của quan phủ, còn có vương pháp hay không, cha mẹ ngươi giáo dục thế nào hả... Bốp bốp.
Thấy hắn bước lên một bước, túm lấy đứa trẻ rồi giáng liền hai cái tát tai bốp bốp sang, đánh đến mức lòng bàn tay của chính hắn cũng thấy rát buốt, huống chi là đứa trẻ kia.
Gò má của đứa trẻ lập tức sưng vù lên, con bé cũng òa khóc nức nở. Nghiêm Tùng Niên cũng chẳng khách khí chút nào, lớn tiếng la mắng:
Thứ chó má nhà mày, đồ của triều đình mà cũng dám ăn cắp, đúng là thứ sinh không cha đẻ không mẹ dạy, không có lấy một chút giáo dưỡng...
Vừa nói, hắn vừa cúi người nhặt lại số than rơi vãi trên đất bỏ lên xe ngựa, đoạn quay lại nhìn những người xung quanh mà nói:
Mọi người nhìn cho kỹ đây, số than này là của quan phủ, là do các chủ tử lấy ra để chiếu cố cho đám nô tài chúng ta. Chủ tử đối xử với chúng ta tốt như vậy, chúng ta há có thể ăn cắp cả đồ của chủ tử được chứ. Nếu mà trộm cắp thì chúng ta thật sự không còn chút lương tâm nào nữa rồi. Còn cả cái thứ chó má kia nữa... Nói ngươi đấy, nói ngươi đấy, còn dám trộm đồ của chủ tử nữa, ông đây đánh chết ngươi...
Vừa nói, hắn vừa cố ý giơ cao thanh đao đeo bên hông, trông vô cùng oai phong lẫm liệt. Những người đứng cạnh trông thấy, dẫu trong mắt không ít kẻ mang vẻ khinh bỉ, thế nhưng vẫn có người giơ ngón tay cái lên khen ngợi hắn.
Nghiêm gia gia, ngài đúng là đại công vô tư thật đấy, Đại Thanh quốc chúng ta mà có nhân vật như ngài, thì việc tiêu diệt nhà Minh chắc chắn chỉ còn là chuyện sớm muộn!
Còn gì nữa, những nhân vật như Nghiêm gia gia đây mới đích thị là quan của Đại Thanh quốc chúng ta, nào giống như mấy tên quan của triều Minh kia, tên nào tên nấy đều là lũ quan tham nhũng!
Đúng vậy, đúng vậy, Nghiêm gia gia anh minh!
Nói theo ta, vẫn là chủ tử thánh minh, bằng không sao lại trọng dụng một nhân vật như Nghiêm gia gia cơ chứ.
Ây da, thật sự phải tạ ơn chủ tử...
Những lời nịnh hót của mọi người khiến Nghiêm Tùng Niên càng thêm đắc ý, hắn vỗ vỗ thanh đao bên hông rồi nói:
Đừng có coi thường số than rơi vãi trên đất này, đây là than của triều đình, không phải đồ vô chủ, cũng chẳng phải của chung. Rơi xuống đất rồi, chúng ta cũng phải nhặt lên trả lại. Cho dù có chết cóng, thì cũng vẫn phải trả lại. Đây là ân điển của chủ tử, từng người chúng ta không thể không biết ơn được! Chủ tử đối với chúng ta tốt như thế, chúng ta không thể quên gốc rễ được. Những chuyện thất đức kiểu đó, chúng ta tuyệt đối không làm.
Thật ra Nghiêm Tùng Niên chẳng phải quan tước gì cho cam, chẳng qua chỉ là một tên tuần phố thuộc bộ binh nha môn. Xét về phẩm hàm, chưa biết chừng có lúc lôi một mụ đàn bà nội trợ nào trong quân ra còn có thân phận cao hơn hắn. Thế nhưng người ta đang nói đến đại nghĩa, những lời lẽ đường hoàng chính trực như vậy khiến chẳng ai có thể phản bác nổi.
Xung quanh chẳng một ai phản bác, thậm chí còn có kẻ cất tiếng phụ họa đồng tình. Hắn lại càng thêm đắc ý vênh váo mà rằng:
Làm người ấy mà, bất kể làm việc gì cũng phải dựa vào lương tâm, các ngươi nói xem có đúng không?
Những người xung quanh liền hùa theo, thậm chí còn có mấy kẻ buông lời nịnh bọt hắn. Tất cả những điều đó khiến hắn càng lúc càng đắc ý, sống lưng cũng ngẩng lên ngày một thẳng hơn. Trong ký ức của hắn, dường như chưa bao giờ hắn thấy mình nở mày nở mặt như ngày hôm nay, chưa từng được người ta tung hô ca ngợi thế này bao giờ.
Vì sao mọi người lại ca tụng hắn? Chẳng phải vì hắn công đạo, vì trong lòng hắn luôn khắc ghi các chủ tử hay sao?
Còn nữa, cái thứ tiểu tử nhà ngươi...
Hắn lại chỉ vào đứa trẻ vừa đứng dậy từ dưới đất mà mắng:
Ngươi đừng tưởng trộm than là chuyện nhỏ, nói cho ngươi hay, đây chính là đồ của chủ tử, ăn cắp đồ của triều đình chính là mưu phản, là tội chém đầu đấy!
Đứa trẻ sợ đến mức giật nảy mình, vẻ giận dữ trên mặt bay biến đi đâu sạch, trừng mắt nhìn chằm chằm vào Nghiêm Tùng Niên. Nhìn bộ dạng đó giống như sắp khóc đến nơi, rõ ràng nó không ngờ bản thân chỉ nhặt một cục than mà lại mang tội danh lớn nhường này.
Chắc là thấy đứa trẻ này bị dọa cho sợ chết khiếp nên có người đứng bên cạnh cười trừ lên tiếng bảo Nghiêm Tùng Niên:
Ngươi đừng có dọa nó nữa, nhìn kìa, đồ chẳng phải đã trả lại hết rồi đó sao.
Nói đoạn, người đó lại quay sang dịu giọng bảo đứa trẻ:
Sao cháu còn chưa mau biến đi, đi mau đi.
Đứa bé nghe vậy vội vã chuồn thẳng. Nghiêm Tùng Niên thấy thế liền hậm hực hừ lạnh một tiếng:
Ta nói này, Triệu Lão Tam, ngươi chính là cái loại quá ư nhân từ. Chiếu theo ý ta, cái loại tiểu tặc chuyên đi trộm đồ của chủ tử thế này, ít nhất cũng phải cho thêm mấy bạt tai nữa!
Sở dĩ hắn khó chịu như vậy là bởi vì Triệu Lão Tam xen mồm vào đã phá đám. Không những làm mất mặt hắn, mà còn khiến hắn chẳng còn cách nào tiếp tục khoe mẽ trước mặt mọi người như ban nãy nữa.
Nghiêm gia gia, ngài nhân từ công đạo, đại công vô tư, nhưng nó cũng chỉ là một đứa trẻ vắt mũi chưa sạch, chấp nhặt với nó làm gì chứ?
Nghiêm Tùng Niên nghe vậy liền sầm mặt xuống, trừng mắt nhìn Triệu Lão Tam hừ lạnh một tiếng:
Được thôi, chỉ có ngươi là giỏi làm người, làm người đến mức quên cả vương pháp...
Triệu Lão Tam cũng chẳng thèm để ý đến hắn, chỉ lủi thủi quay người bỏ đi. Mọi người thấy không còn màn hay để xem nữa thì cũng giải tán hết. Sau khi rời khỏi con phố chính, Triệu Lão Tam không về nhà ngay, mấy ngày nay hắn vẫn luôn suy tính trong đầu, muốn lấy số tiền tích cóp trong nhà ra để mua một con cừu non. Cừu là loài dễ nuôi nhất, chỉ cần có cỏ ăn là được, phân của chúng còn giúp làm giàu cho ruộng đất, đến mùa xén lông cừu còn có thể dệt áo mặc.
Tối qua, hắn và vợ đã bàn bạc với nhau, mụ đàn bà người Sắc Mộc đó cũng rất mừng rỡ, giục hắn mau đi mua đi. Sau khi cãi vã vài câu với Nghiêm Tùng Niên, hắn dắt theo vài lượng bạc đi dạo khắp trong thành, mất chừng nửa buổi trời mới mua được một con cừu nhỏ. Trên đường trở về, hễ thấy ven tường lề đường mọc mấy thứ cỏ dại là hắn đều lưu tâm ghi nhớ.
Đợi cỏ mọc dài thêm chút nữa, sẽ cắt mang về cho cừu ăn...
Đợi Triệu Lão Tam dắt cừu con ra khỏi thành, đi đến đoạn suýt soát nhìn thấy nhà mình, thì có người từ đằng xa chạy hộc tốc tới, còn cách một khoảng xa đã cất tiếng gọi.
Cha, cha ơi.
Triệu Lão Tam dừng chân lại, nhìn con trai mặt mũi đỏ bừng đang chạy tới. Vừa nhìn thấy hắn dắt theo một con cừu nhỏ, thằng bé chạy đến nơi thở hổn hển nói.
Cha, con cừu này là nhà mình mua á?
Triệu Lão Tam mỉm cười gật đầu, đưa sợi dây thừng cho nó và bảo:
Cầm lấy đi.
Thằng bé tiếp lấy dây thừng, ôm lấy con cừu nhỏ đi được mấy bước, đoạn như chợt nhớ ra điều gì, nó lại thả con cừu xuống, nhấc chân sau của con cừu lên xem xét, xem xong liền ngẩng đầu nhìn Triệu Lão Tam nói.
Cha, là cừu cái đấy.
Cừu cái thì tốt, cừu cái thì tốt, sau này còn đẻ ra cừu con...
Triệu Lão Tam cười ha hả nói. Đoạn hắn xoa xoa cái đầu trọc lóc của con trai, trong lòng không hiểu sao dâng lên một nỗi xót xa, rồi lại thở dài thườn thượt.
Hai cha con cùng nhau cất bước đi về nhà, Triệu Lão Tam cất lời:
Phúc Tài, con năm nay chín tuổi rồi nhỉ, tính ra cũng sắp lớn rồi. Từ nay về sau cha sẽ không đánh con nữa, sau này con phải tự biết học hỏi mọi thứ, có biết chưa?
Nói xong, hắn cúi đầu nhìn Hữu Khánh, thằng bé nghiêng đầu nghe hắn nói, đoạn buồn bã đáp:
Cha, cha sắp phải vào doanh trướng rồi phải không?
Dẫu mới chỉ lên chín tuổi, thế nhưng Phúc Tài vẫn nghe ra hàm ý trong lời nói của cha.
Cha sắp vào doanh làm sai dịch rồi, một khi đã vào doanh thì chưa biết chừng sẽ phải ra chiến trường, mà chiến trường thì đao kiếm vô tình. Lỡ như... nhưng chắc là không đâu, cha tốt tính như vậy, ông trời nhất định sẽ không hại người tốt. Trong lòng nó thầm nghĩ.
Ừ.
Gật đầu một cái, giọng điệu của Triệu Lão Tam lộ vẻ hơi nặng nề. Hắn vốn chẳng muốn nói những lời này với con cái, nhưng ngặt nỗi sao đứa trẻ lại không biết gì về những chuyện đó chứ?
Đấy, đây đều là số phận cả thôi...
Nếu như có thể làm lại từ đầu, năm xưa hắn có còn làm cái gọi là lính Hục Doanh ấy nữa không?
Triệu Lão Tam chẳng biết nữa. Năm xưa hắn tòng quân là để kiếm sống, để lĩnh lương thảo, để cho cả nhà già trẻ được ăn no bụng. Còn quân Minh hay quân Thanh là cái gì, hắn chẳng màng nghĩ tới, chỉ đăm đăm tính toán xem ai trả lương thì liều mạng vì kẻ đó. So ra thì quân Thanh tốt hơn một chút, dẫu sao hồi ở trong Hục Doanh, dọc đường nam hạ đánh đến đâu tàn sát đến đó, gặp người giết người chẳng khác nào thổ phỉ, cướp bóc một cách thỏa thuê.
Chỉ qua dăm ba năm ngắn ngủi, hắn đã tậu được hơn trăm mẫu ruộng ở quê nhà, thậm chí còn cướp được một ả đàn bà vùng Giang Nam cho người em trai ngốc nghếch của mình. Ngày tháng khi ấy trôi qua mới sung sướng làm sao. Chỉ là hắn chưa từng nghĩ tới những ngày tháng sung sướng đó đánh đổi bằng cái gì.
Thế nhưng rồi sao chứ?
Rồi cứ thế lếu thế lất theo Đại Thanh quốc chạy trốn về phía Tây. Quê nhà bây giờ ra sao, hắn hoàn toàn không hay biết. Ruộng đất còn đó không? Vợ hắn đã tái giá chưa? Các con đã yên bề gia thất chưa? Tất cả những chuyện đó hắn đều mù tịt. Giờ đây, hắn lại có thêm một mụ vợ nữa, dẫu là cướp về đi chăng nữa thì mụ ta cũng sinh con đẻ cái cho hắn, xem như hắn cũng đã nối dõi tông đường trở lại. Thế nhưng trong lòng hắn lúc nào cũng thấp tha thấp thỏm bất an, hắn biết rõ, quả báo sớm muộn gì cũng sẽ kéo đến.
Giống như lúc này đây, quả báo chẳng phải đã đến rồi hay sao...
Đêm hôm đó, Triệu Lão Tam vẫn luôn mang vẻ mặt buồn thiu rầu rĩ. Khi màn đêm buông xuống, hắn ngồi thẫn thờ trên bậc cửa, nhìn ra khoảnh sân xanh mướt những mầm cây. Trong sân trồng đầy khoai tây, sau này cả nhà e rằng phải dựa vào mấy củ khoai tây này để giữ mạng sống. Đoạn hắn ngẩng đầu nhìn lên bầu trời, ngắm nhìn đầy trời sao chi chít, hắn thở dài một tiếng thật dài, thần sắc sa sầm xuống.
Ngày mai là phải vào doanh làm sai dịch rồi...
Đúng lúc ấy, hắn bỗng cảm thấy sắc màu ở chân trời có điều gì đó bất thường. Sắc màu đỏ rực ấy tựa như muốn nhuốm đỏ cả bầu trời.
Rốt cuộc là đã xảy ra chuyện gì thế này?
Giữa cơn hoang mang tột độ, bên ngoài bỗng vang lên một hồi tiếng la hét. Tiếng hô hoán của mọi người hòa cùng tiếng trống chiêng vang vọng khắp màn đêm truyền đi rất xa.
Cháy rồi, cháy to rồi, kho lương bị cháy rồi...
