Tháng Chín năm Vĩnh Lịch thứ 16, thế cục Đại Minh dường như đã xảy ra thay đổi mang tính căn bản trong tháng này.
Sau gần hai mươi năm bị quân Thát tử xâm lược, những người sống sót dưới lưỡi đao của kẻ xâm lược dị tộc trên mảnh đất này, cuối cùng đã nhìn thấy hy vọng mới.
Họ đã nhìn thấy hy vọng trung hưng của Đại Minh.
Đối với họ mà nói, theo sự thay đổi của thế cục, họ dường như đã nhìn thấy hy vọng về một thái bình thịnh thế sắp đến gần.
Trong vài tháng qua, Đại Minh luôn phải chịu đựng những thử thách này khác, đôi khi người ta thậm chí hoài nghi Đại Minh bất cứ lúc nào cũng có thể rơi vào nội chiến. Thế nhưng điều nằm ngoài dự liệu của mọi người là, ngay khi họ cho rằng rất có khả năng sẽ tự tương tàn lẫn nhau, thì thế cục lại phát triển theo một hướng không ai ngờ tới.
Trước là lời đồn truyền ra từ phương Bắc, rồi đến sự căng thẳng về việc thỉnh Hoàng thượng hoàn giá kinh sư, và giờ đây là Hoài Vương đồng ý hộ tống Hoàng thượng cùng triều đình trở về kinh sư.
Tất cả mọi thứ dường như đều đang phát triển theo chiều hướng tốt đẹp.
Đại Minh tự có trung thần!
Kỳ thực, trung thần của Đại Minh đâu chỉ có một mình Hoài Vương. Binh bộ Thượng thư Đại Minh là Trương Hoàng Ngôn cũng vậy, thậm chí nếu không có ông, triều đình không biết đến bao giờ mới có thể hoàn giá kinh sư.
Thế nhưng hiện tại, vị Binh bộ Thượng thư này của Đại Minh cũng phải rời khỏi nơi đây. Rời khỏi Giang Tây nơi ông đã chủ chính nhiều năm. Sở dĩ ông rời đi, không phải vì lý do khác, mà là vì, ông bắt buộc phải làm một tấm gương cho thiên hạ.
Rời khỏi địa phương, tiến kinh làm quan. Trong quá khứ là chuyện hết sức bình thường, thậm chí đây còn là sự đề bạt đối với quan viên địa phương, nhưng hiện tại, lại khác xa so với năm xưa.
"Đùng!"
Theo tiếng trống vang lên, mái chèo hai bên con thuyền Ngô Công dựng đứng lên. Tuy nhiên, mái chèo không lập tức hạ xuống nước. Theo quy tắc chèo thuyền Ngô Công, mỗi lần vung mái chèo đều phải theo tiếng trống, mỗi nhịp đều phải chỉnh tề đồng nhất. Chỉ có như vậy mới có thể duy trì việc hành trình nhanh chóng.
Lại một tiếng trống vang lên, trong khoảnh khắc hàng chục mái chèo rơi xuống nước, các tay chèo dưới khoang đáy đồng thanh hô lớn.
"Đi thôi..."
Con đại thuyền dài hơn mười trượng này chậm rãi khởi động, mà trên bến tàu đầy những người tiễn biệt. Khi mái chèo khuấy động mặt nước, mọi người đều lần lượt vẫy tay, hô lớn bảo trọng với người trên thuyền.
Trương Hoàng Ngôn đứng trước cửa sổ, thâm tình nhìn Nam Xương, nơi ông đã đổ biết bao tâm huyết trong suốt mấy năm qua, tâm trạng lúc này của ông có vẻ vô cùng kích động.
Không chỉ vì mấy năm nay Nam Xương đã bắt đầu hồi phục nguyên khí, ngay cả Giang Tây cũng lộ ra vài phần khí tượng thịnh thế, mà còn vì thế cục thiên hạ, dưới sự sách động của Trương Hoàng Ngôn ông, đã hiện ra một vẻ phồn vinh hưng thịnh — Hoài Vương không những đồng ý triều đình hoàn triều, hơn nữa còn đồng ý phái thuyền hộ tống Hoàng thượng hoàn triều, thậm chí còn chủ động yêu cầu ba phiên khác cùng phái thuyền, lòng trung nghĩa của Hoài Vương hiếm có trên đời. Đây chắc chắn là tiền đề để thiên hạ Đại Minh được bình định, mà sử sách chắc chắn sẽ ghi nhớ sự cống hiến mà Trương Hoàng Ngôn ông đã tạo ra cho ngày hôm nay của Đại Minh, lịch sử cũng quyết sẽ không quên công nghiệp mà Trương mỗ đã lập nên.
Lập ngôn, lập đức, lập công, đây là ba công lao bất hủ mà vô số sĩ nhân cả đời theo đuổi, dù chưa từng lập ngôn, lập đức, nhưng ít nhất đã lập nên công nghiệp ngày hôm nay cho thiên hạ, cũng coi như đời này đã đủ rồi.
Ngay lúc này, ông nhìn thấy chiếc guồng nước khổng lồ bên sông, chiếc guồng nước đó khiến trên mặt ông lộ ra vẻ vui mừng. Ông chỉ tay về phía guồng nước, khá kích động mà nói.
"Các ngươi xem, đó là guồng nước của xưởng sợi!"
Lữ Lưu Lương và những người khác lần lượt vây lại, nhìn theo hướng cánh tay ông, đúng là guồng nước của xưởng sợi rồi còn gì? Lữ Lưu Lương lại càng có ý cung phụng mà nói.
"Tư Mã, từ khi ngài chủ chính tại Giang Tây, không những đãi dân bằng sự khoan dung, mà còn để lại xưởng sợi và các nhà máy, hầm mỏ cho Giang Tây, như vậy, có thể nói là lợi cho bách tính Giang Tây trăm năm..."
Điều này cũng không phải là phóng đại, mấy năm nay, Trương Hoàng Ngôn quả thực đã thi hành không ít phương pháp lợi dân tại Giang Tây, bách tính Giang Tây quả thực đã được thụ hưởng không ít, thậm chí ông còn lấy danh nghĩa tào lương không cần giải lên phía Bắc, liên tiếp miễn trừ tào lương cho bách tính bản tỉnh Giang Tây, dưới sự hưu dưỡng sinh tức như vậy, địa phương Giang Tây không những đã tái hiện sự phồn hoa ngày trước, mà ngay cả nguyên khí dân gian cũng phục hồi được rất nhiều.
Còn về xưởng sợi do quan quản lý này, chẳng qua chỉ là một sự nghiệp ông để lại cho Giang Tây, nhưng sự nghiệp này lại là "kẻ khen người chê", dù sao nó cũng có hiềm nghi tranh lợi cùng dân, một xưởng có thể thay thế hàng vạn nữ công nhân kéo sợi, không biết đã khiến bao nhiêu nữ công nhân vì vậy mà thất nghiệp, đương nhiên cũng không được một số người yêu thích. Nhưng lúc này mọi người thấy Trương Hoàng Ngôn đang ở trong cơn hứng khởi, không ai muốn tạt gáo nước lạnh, chỉ nhàn nhạt cười, không nói thêm gì nữa.
"Đáng tiếc, chỉ có hình dáng, lại không có tinh thần."
Có lẽ vì còn trẻ, nên La Luân xưa nay không có bao nhiêu kiêng kỵ, trong lòng nghĩ gì thì miệng sẽ nói nấy.
Nghe cậu ta nói như vậy, Trương Hoàng Ngôn ngược lại cười hỏi.
"Thằng nhóc nhà ngươi, ngươi nói chuyện phải chịu trách nhiệm đấy, dựa vào cái gì mà xưởng sợi ta lập ra chỉ có hình dáng, không có tinh thần?"
Câu hỏi của Thượng thư khiến La Luân cũng cười hì hì mà đáp.
"Các nhà máy ở Giang Bắc con đều đã đi xem qua, các nhà máy ở Giang Tây con lại càng thấy nhiều hơn, hai bên so sánh với nhau, con có cảm giác này: mấy nhà máy ở Nam Xương với nhà máy ở Giang Bắc cũng chỉ là hình dáng tương tự, nhưng thực tế thì cả hai lại cách xa nhau rất lớn."
Lữ Lưu Lương vội vàng ở một bên nói.
"Hình dáng tương tự cũng là một cái nền tảng, còn về những cái khác, có thể từ từ bồi dưỡng, qua vài năm sau cũng sẽ gần giống nhau thôi."
"Ngài nói không đúng."
Vì có hiểu biết nhất định đối với công xưởng, nên La Luân bắt đầu nghiêm túc hẳn lên.
"Hình dáng giống nhau cũng vô ích, mấu chốt nằm ở sản xuất. Những nhà máy ở Giang Tây này, cứ theo cách làm như hiện tại, khẳng định sẽ không so được với công xưởng ở Giang Bắc, đợi đến khi thiên hạ thái bình, công xưởng ở Giang Bắc mở rộng, thì công xưởng ở Giang Tây sớm muộn gì cũng sẽ bị nó thôn tính."
Trương Hoàng Ngôn bắt đầu cảm thấy hơi không vui, dù sao tất cả những thứ này đều là tâm huyết của ông. Ông hỏi La Luân.
"Chẳng lẽ ngươi nghe được điều gì sao?"
"Hạ quan đang muốn nói với ngài những điều này, Tư Mã."
La Luân nghiêm sắc mặt trả lời.
"Quan sát các nhà máy do Giang Bắc điều hành, tạm thời không nói đến những thứ khác, chỉ riêng bây giờ trong xưởng các quan viên đốc biện ít thì mười mấy người, nhiều thì vài chục người, trong số những người này lại có mấy ai hiểu cách điều hành nhà máy, mấy ai hiểu cách kinh doanh? Họ trên không thể báo đáp vốn liếng, lợi nhuận cho quan phủ, dưới không thể làm thu nhập của công nhân nhà máy tăng lên, "ăn không ngồi rồi" như vậy, cái nhà máy này sao có thể lâu dài được?"
Khác với những người khác, La Luân từng tham quan công xưởng ở Giang Bắc, cũng hiểu rõ các nhà máy ở Nam Xương. Cậu tự nhiên biết rõ khoảng cách giữa hai bên, khoảng cách này không vì vấn đề thời gian mà chậm rãi thu hẹp, mà ngược lại ngày càng lớn hơn.
Lời nói không sai, nhưng trong bầu không khí tốt đẹp như vậy lại nói những lời làm mất hứng này, La Luân này thật sự quá không biết điều, cũng quá không biết ăn nói. Lữ Lưu Lương thấy sắc mặt Trương Hoàng Ngôn càng lúc càng căng thẳng, trong lòng thầm nghĩ: phải chuyển chủ đề đi thôi. Nhìn thấy ngoài thuyền xuất hiện một cánh đồng lớn, trong ruộng toàn là lúa chín, ông vội vàng nói với Trương Hoàng Ngôn.
"Thượng thư, ngài xem nơi đây, lúc mới đến Giang Tây, phóng mắt nhìn lại vẫn toàn là một mảng hoang vu, nhìn lại bây giờ, lại toàn là ruộng nước, bách tính Giang Tây cần cù như vậy, chỉ trong mấy năm, đã biến nơi này thành ruộng dâu, thực sự khiến chúng ta cảm thấy xấu hổ."
Trương Hoàng Ngôn nhìn ra ngoài thuyền, gật đầu nói.
"Không sai, đâu chỉ Giang Tây như vậy, sự cần cù của người Hán chúng ta, thế gian hiếm thấy, chính là mảnh đất Giang Tây này, từng có lúc cũng toàn là một mảng hoang dã, chính là tiên tổ người Hán của chúng ta đã tất tả ngược xuôi khai khẩn tại đây, mới có được sự trù phú ngày hôm nay."
Câu nói này của Trương Hoàng Ngôn đã khơi dậy sự hứng thú cực lớn của La Luân, cậu cũng không kìm được mà tán đồng nói.
"Đâu chỉ Giang Tây, Giang Nam cũng như vậy, thời Tam Quốc, Giang Nam còn là vùng đất hoang dã, mà đến thời Tống, sự trù phú của Giang Nam đã bao trùm thiên hạ rồi."
Trương Hoàng Ngôn khẽ gật đầu, sau đó nói.
"Không chỉ riêng Giang Nam, năm đó sau khi Chu diệt Thương, thiên hạ nhà Chu khi đó bất quá chỉ nằm ở khu vực Hà Nam ngày nay, sau đó Chu Thiên tử phân phong thiên hạ, đem thiên hạ phân phong cho chư hầu, giống như Giang Nam này, năm đó là đất của nước Sở "Xưa tiên vương của ta là Hùng Dịch mở mang ở Kinh Sơn, vất vả khai khẩn ở nơi cỏ rậm, vượt suối băng rừng để thờ Thiên tử, chỉ có cung tên bằng gỗ đào, gai góc để cúng dường việc nhà vua"..."
Nhẩm đọc câu văn trong "Sử Ký - Sở Thế Gia" mô tả sự gian khổ khi khai phá cơ nghiệp của nước Sở này, Trương Hoàng Ngôn lại cảm thán.
"Nếu không phải nhờ thế hệ tiên nhân đời đời khai khẩn núi rừng như vậy, thì làm sao có được cảnh tượng ngày nay của Hán gia chúng ta!"
Lữ Lưu Lương cũng gật đầu ở một bên nói.
"Quả thực là vậy, nghe nói ngày nay Hoài Vương tọa trấn Liêu Đông, chính là có ý định khai khẩn núi rừng tại Liêu Đông, khiến Liêu Đông giống như Giang Nam, mãi mãi là đất của Trung Quốc chúng ta, là vùng đất cá gạo của phương Bắc chúng ta."
Những gì Lữ Lưu Lương nghe được, là ông từng nhìn thấy rất nhiều bài viết mô tả sự trù phú của Đông Bắc trên báo chí, thậm chí dùng câu "Gậy đập hoẵng, gáo múc cá, gà rừng bay vào nồi cơm" để hình dung Liêu Đông và Đông Bắc, nơi đó rốt cuộc trù phú như thế nào, ông không hề biết, nhưng ít nhất từ những câu chữ đó, có thể thấy, nơi đó không giống như những gì mọi người tưởng tượng, chỉ là một vùng đất khổ hàn. Không những không phải là đất khổ hàn gì, thậm chí nơi đó càng là vùng Giang Nam nơi biên tái với đất đai màu mỡ, đương nhiên, cho dù đất đai có màu mỡ đến đâu, thì vẫn luôn cần người đi canh tác.
"Gậy đập hoẵng, gáo múc cá, gà rừng bay vào nồi cơm, Đông Bắc này rốt cuộc trù phú như thế nào, vẫn chưa biết được, nhưng câu nói này đã truyền khắp thiên hạ rồi."
La Luân ở một bên cười nói.
"Hơn nữa nghe người ta nói, Hoài Vương khai hoang hàng chục triệu mẫu ở Liêu Đông, cấp cho binh sĩ bị thương, không những cấp đất, mà còn an trí tá điền Triều Tiên để cày cấy cho họ, những tá điền Triều Tiên đó trồng lúa Triều Tiên tại địa phương. Theo lời trên báo, chỉ cần hai mươi năm công phu, Đông Bắc chắc chắn có thể trở thành Giang Nam ở Quan Đông của Đại Minh chúng ta!"
"Chẳng phải sao. Nếu như Liêu Đông có thể trở thành Giang Nam của Đại Minh, đến lúc đó, bách tính Giang Nam sẽ không cần phải gánh chịu nỗi khổ tào lương như hiện tại nữa."
Thuế khóa của bách tính Giang Nam nặng nề, xa xa vượt qua phương Bắc, thậm chí gấp mấy lần phương Bắc, hơn nữa bên ngoài thuế khóa còn có tào lương nặng nề. Sở dĩ như vậy là vì sản lượng lương thực của Giang Nam nhiều hơn phương Bắc, nếu Liêu Đông có thể sản xuất gạo lương, tạm thời không nói đến những thứ khác, ít nhất đối với bách tính Giang Nam mà nói là một chuyện tốt, ít nhiều gì cũng có thể khiến gánh nặng của họ nhẹ đi một chút.
"Giang Nam nơi biên tái!"
Trương Hoàng Ngôn dường như có suy tư mà gật đầu, sau đó cảm thán.
"Đông Bắc quả thực là một mảnh đất báu của Đại Minh chúng ta, nếu ngày sau Đông Bắc có thể có hàng triệu hàng triệu người Hán sinh sống tại đó, nghĩ đến lúc đó, đồng cỏ phương Bắc cũng không thể nào gây họa cho Đại Minh chúng ta nữa! Như vậy, tâm huyết của thế hệ chúng ta cũng sẽ không uổng phí."
Khi nói ra những lời này, thần tình của Trương Hoàng Ngôn có vẻ hơi không tự nhiên, thậm chí có chút uất ức, sở dĩ thần tình ông không tự nhiên như vậy, là vì ông biết chuyến đi Liêu Đông lần này của mình là để làm gì ở đó.
"Đó là điều tự nhiên."
Lữ Lưu Lương ở một bên gật đầu nói.
"Tuy nhiên, nghĩ đến sau khi triều đình hoàn triều, đại quân tây chinh, thảo phạt tàn dư Thanh lỗ, như vậy thiên hạ ít nhất có thể có trăm năm an ổn, có công lao trăm năm, Đông Bắc sao có thể không bình định?"
Sau đó Lữ Lưu Lương lại thành công chuyển hướng chủ đề. Mọi người sau đó lại ở đó bàn luận lịch sử, kể chuyện xưa, dọc đường đàm tiếu phong sinh ngồi thuyền đi qua hồ Bà Dương, sau đó tiến vào Trường Giang, từ Trường Giang tiến vào Vận Hà, rồi từ Vận Hà chuyển hướng sang Hoàng Hà, qua Hoàng Hà đi đến Hải Châu, tại Hải Châu lên con tàu nhanh đi đến Liêu Đông. Sở dĩ không đi từ Sơn Đông, là vì Vận Hà phía Bắc hiện tại nhiệm vụ vận chuyển quân lương bận rộn, tất cả thuyền không thuộc quân dụng đều không được phép tiến vào Vận Hà phía Bắc. Cho nên họ chỉ có thể đi đường biển.
Mặc dù dọc đường vừa là thuyền Ngô Công, vừa là tàu nhanh nhiều buồm, nhưng khi đoàn người Trương Hoàng Ngôn đến Liêu Đông, vẫn phải mất tròn bốn mươi ngày mới đến được Lữ Thuận, đây là vì mùa đông mặt biển khu vực cửa sông kết băng cộng thêm mặt sông Hồn Hà đông cứng, nên không thể trực tiếp đi thuyền đến Thẩm Dương, chỉ có thể lên bờ từ Lữ Thuận, sau đó đi xe ngựa đến Thẩm Dương.
Tuy nhiên, như vậy cũng khiến đoàn người Trương Hoàng Ngôn thưởng ngoạn được phong cảnh phương Bắc nơi đây, họ cũng là lần đầu tiên đến với mảnh đất Liêu Đông, tự nhiên đối với tất cả mọi thứ ở đây đều tỏ ra vô cùng hiếu kỳ. Điều hiếu kỳ tự nhiên là rốt cuộc Giang Nam nơi biên tái này có hình dáng như thế nào. Đoàn người dọc theo quan lộ ngồi xe ngựa một đường lao đi, nhưng điều khiến họ thất vọng là, vì bên ngoài cửa sổ xe đều là một vẻ băng thiên tuyết địa, tự nhiên không thể nhìn thấy Giang Nam nơi biên tái là gì.
Nhưng dù cho là như vậy, phong cảnh phương Bắc của Liêu Đông vẫn khiến họ phải say mê. Sau khi rời khỏi Lữ Thuận, mãi đến buổi chiều ngày thứ năm mới đến được phủ Thẩm Dương.
Khi đến trạm dịch ở phía Đông thành Thẩm Dương, những người đánh xe, tùy tùng lập tức bận rộn lên, trong lúc họ hoặc là đổi ngựa, hoặc là múc nước thêm thức ăn cho ngựa. Trương Hoàng Ngôn và những người khác đã vào trong trạm dịch, so với băng thiên tuyết địa bên ngoài, căn phòng này lại vô cùng ấm áp, ngay cả so với Giang Nam, nơi này đều tỏ ra rất ấm áp.
"Mọi người đều nói Liêu Đông này là vùng đất khổ hàn, từ khi đến nơi đây, ta lại không thấy nơi này lạnh, thậm chí so sánh lại, Giang Tây có lẽ còn lạnh hơn một chút."
Đặt mình trong đại sảnh, ngồi trên chiếc ghế sofa êm ái đó, Lữ Lưu Lương khá cảm thán nói.
"Đó là vì trên xe có lò sưởi, trong phòng này cũng có lò sưởi, ngươi còn chưa kịp cảm thấy lạnh thì đã đến bên cạnh lò sưởi rồi, nếu mà còn cảm thấy lạnh, thì đó mới thật sự là chuyện kỳ lạ."
Lúc La Luân đang nói chuyện, ánh mắt nhìn về phía lò sưởi ở một bên. Trong đó mấy khúc gỗ tròn lớn đang cháy, những chiếc lò sưởi này hoàn toàn khác với lò sưởi mà cậu từng thấy ở Giang Bắc. Lò sưởi ở Giang Bắc đốt than, mà ở đây lại đốt gỗ.
"Nếu như bách tính Liêu Đông nhà nhà đều như vậy, thì tương lai, Liêu Đông này chắc chắn sẽ trở thành Giang Nam nơi biên tái của Đại Minh ta, có được những lò sưởi này, ít nhất là vào mùa đông, bách tính sẽ không cần phải chịu đựng nỗi khổ hàn mùa đông như quá khứ nữa."
Tiếng của Trương Hoàng Ngôn vừa dứt, bên kia cửa phòng bị đẩy ra, mấy vị quan viên vội vàng đi vào.
