Trong một tháng qua, họ đã không ít lần nghe danh "Thiết Mã Lộ".
Chỉ là, không một ai biết Thiết Mã Lộ là cái gì.
Thiết Mã Lộ là gì, không ai hay biết. Tất nhiên, giờ thì họ đã biết rồi. Đó là một đường ray bằng sắt, đặt trên những thanh tà vẹt tẩm nhựa đường.
Đây chính là "Thiết Mã Lộ".
Gỗ đen, ray đen, nổi bật vô cùng trên mảnh đất vàng này.
Đây chính là đường ray vươn tới tương lai!
Với tư cách là kỹ sư Công bộ, Trương Anh cũng ăn mặc chỉnh tề tới dự. Dù là người thiết kế Thiết Mã Lộ, nhưng vì phẩm cấp thấp kém, ông tất nhiên không có tư cách đứng vào hàng ngũ khách quý. Tuy nhiên, ông vẫn có thể đứng ở hàng trước, điều này tốt hơn nhiều so với những người dân đang xem náo nhiệt ở bên ngoài. Ít nhất tại đây, ông có thể nhìn thấy mọi thứ trong nhà ga. Thậm chí nhìn thấy Hoàng thượng, nhìn thấy Hoàng thượng bước đi trong làn khói pháo, tới trước toa xe, tự tay kéo tấm lụa đỏ phủ trên toa, phơi bày một toa xe màu đen trước mặt mọi người.
"Đây chính là đường sắt!"
Đứng bên cạnh toa xe, khi sắp lên xe, Chu Minh Trung dùng chân gõ nhẹ lên đường ray dưới chân, xoay người lại nói với mọi người đầy xúc động.
"Có con đường sắt này, tất cả, sẽ thay đổi!"
Con đường ray dưới chân này kéo dài từ Nam chí Bắc. Tuy chỉ dài tám dặm, nhưng lại là một sự khởi đầu!
Khi sắp bước lên toa khách, ánh mắt ông quét qua các quan lại và dân chúng xung quanh, rồi nói.
"Hôm nay, con đường sắt này chính thức khai thông! Đây là một sự kiện vô cùng trọng đại, một kỳ tích chưa từng có trên thế giới! Hãy nhớ lấy câu nói này của trẫm..."
Sau khi nói câu này, Chu Minh Trung đặc biệt dặn dò Chu Đại Dũng, vị tổng biên tập tòa soạn báo: "Ghi lại đi, đường sắt sẽ thay đổi tất cả!"
Lúc này thần tình của Chu Minh Trung lộ vẻ vô cùng nghiêm túc.
Con đường sắt từ bến tàu thông tới nội thành này dài 8 dặm, khổ ray là 1.5 tầm, hơi rộng hơn so với khổ tiêu chuẩn đời sau. Đây là con đường sắt đầu tiên trên thế giới, tất nhiên, là một con đường sắt kéo bằng ngựa.
Đường sắt kéo bằng ngựa!
Bất kỳ ai từng xem bộ phim "Nhượng Tử Đạn Phi" đều không thể quên con đường sắt kéo bằng ngựa ở đầu phim. Mặc dù "ăn lẩu hát ca" quả thực là một câu thoại khiến người ta không nhịn được cười, nhưng cảnh tượng tàu hỏa kéo bằng ngựa vừa khiến người ta kinh ngạc, cũng vừa cảm thấy hoang đường.
Kỳ thực, điều này chẳng hề hoang đường. Nước Anh thế kỷ 16 từng tồn tại lượng lớn đường xe chở hàng, đường ray của chúng được làm bằng gỗ thô sơ. Khi ngựa và đường ray kết hợp với nhau, có thể nâng cao đáng kể trọng tải kéo. Ở vùng Đông Bắc nước Anh, những cỗ xe ngựa chạy trên ray như vậy từng hình thành mạng lưới giao thông vận tải vô cùng dày đặc. Năm 1726, một nhóm chủ mỏ than địa phương còn xây dựng một đường ray xe ngựa dùng chung để kết nối các mỏ than lại với nhau.
Chỉ là Chu Minh Trung không chọn loại đường ray gỗ có tuổi thọ ngắn, mà chọn đường sắt, chọn dùng đường ray bằng sắt để xây dựng đường sắt. Đường ray ở đây chính là "ray hình chữ Công", đó là đường ray thực sự, đường ray được đúc bằng gang.
Chỉ là bị hạn chế bởi kỹ thuật, tại Đại Minh thế kỷ 17, tự nhiên không thể nào có máy cán thép để cán đường ray. Lựa chọn duy nhất của thời đại này chính là đúc đường ray. Thực tế, những đường ray sớm nhất chính là được đúc bằng gang, thậm chí đường ray gang được sử dụng đến tận giữa thế kỷ 19, mới dần dần bị thay thế bởi đường ray sắt rèn, cho đến tận khi đường ray thép xuất hiện vào những năm 70 của thế kỷ 19, phải mất hơn mười năm, đường ray thép mới hoàn toàn thay thế đường ray gang.
Đúc đường ray không hề phức tạp, cũng không khác biệt lắm so với đúc hỏa pháo, chẳng qua là trước tiên phải làm khuôn mẫu, mỗi thanh ray đúc dài 3 mét, đúc bằng khuôn cát. Chi phí cũng coi như rẻ.
Ngay khi Chu Minh Trung đang nói chuyện, "người điều khiển" đã dắt ngựa ra — đó là mười hai con ngựa cao lớn, giống ngựa này được điều từ trại quân mã tới, là ngựa Shire, giống ngựa kéo hạng nặng vừa mới được nhập khẩu từ Anh quốc năm ngoái, nó là giống ngựa lớn nhất thế giới, cũng là giống ngựa có sức kéo mạnh nhất.
Sau khi đánh xe buộc ngựa vào xe, người đánh xe cầm roi dài ngồi ở đầu xe, mấy con ngựa chia ra đứng hai bên đường ray. Khi sắp bước vào toa xe, Chu Minh Trung nhìn thấy Trương Anh trong đám quan lại. Mặc dù đường sắt kéo bằng ngựa là ý tưởng của ông, nhưng lại do Trương Anh biến ý tưởng đó thành hiện thực. Vị Lễ bộ Thượng thư Mãn Thanh nổi tiếng trong lịch sử vì điển tích "Lục Xích Hạng" này, nay lại trở thành một kỹ sư, lịch sử lại rẽ một khúc quanh lớn đến thế ở nơi đây.
"Trương Anh!"
Trương Anh trong đám đông nghe thấy Bệ hạ gọi tên mình, mất một lúc mới phản ứng lại, ngẩn người một chút rồi vội vàng chạy bước nhỏ tới, cúi chào sâu:
"Thần xin bái kiến Bệ hạ."
"Miễn lễ!"
Khi tiếng vừa dứt, Chu Minh Trung nghiêng người, chỉ tay vào cửa toa xe nói với Trương Anh:
"Khanh lên xe trước đi!"
Trong khoảnh khắc, toàn bộ nhà ga trở nên tĩnh mịch, im ắng tới mức kim rơi cũng nghe thấy, tất cả mọi người đều kinh hãi nhìn cảnh tượng trước mắt này.
Hoàng, Hoàng thượng đang nói gì vậy?
Nếu như người khác là chấn kinh, thì Trương Anh với tư cách là người trong cuộc, lúc này sau lưng đã đổ mồ hôi lạnh. Thành hoàng thành khủng, đến mức nói năng cũng trở nên lắp bắp:
"Bệ, Bệ hạ, thần, thần... Bệ, Bệ hạ ở đây, làm sao có đạo lý thần, thần được lên xe trước."
So với sự hoảng sợ của Trương Anh, Chu Minh Trung lại tỏ ra vô cùng nhiệt tình nói với ông:
"Trương Anh, trẫm tuy là vua, nhưng con đường sắt này lại do ngươi chủ trì xây dựng. Trước mặt người kiến tạo công trình, lễ nghi là không tồn tại. Ngươi lên xe trước đi, mời!"
Nếu như ban đầu, Chu Minh Trung chỉ vì vui mừng mới gọi Trương Anh tới, thì bây giờ, ông đã có dụng ý riêng của mình.
Nếu như thời Tống có thể kim bảng đề danh, có thể cưỡi ngựa diễu phố, thì bây giờ, Chu Minh Trung muốn dùng một cách khác để nói cho thế nhân biết, kỹ sư có thể có cách khác để "cưỡi ngựa diễu phố", hơn nữa còn khiến người ta ngưỡng mộ hơn — bởi vì chính Hoàng đế là người dắt ngựa cho họ!
Khi Trương Anh lên xe, thần tình của ông mơ màng, thậm chí có chút không hiểu vì sao, cho đến tận khi ngồi xuống xe, ông vẫn còn đang trong sự kinh ngạc. Đây là ân sủng mà từ xưa đến nay, kẻ làm tôi tớ chưa từng có được. Người trong cuộc như vậy, hành khách trên xe cũng tương tự như vậy, nét mặt ai nấy đều lộ vẻ phức tạp, đến mức họ thậm chí còn phớt lờ cả đoàn tàu này.
Đúng lúc này người đánh xe hò một tiếng, roi dài nổ vang trên không trung, đám ngựa tung bờm rảo bước, kéo theo 12 toa xe chạy dọc theo đường ray. Khi toa xe bắt đầu chuyển động, Chu Minh Trung lập tức cười lên, cười vô cùng sảng khoái. Cho đến lúc này, mọi người mới tỉnh lại từ việc Trương Anh nhận được "ân vua tựa biển", nhận ra tàu đang chuyển bánh, nhìn hàng chục hành khách ngồi trong toa, Chu Đại Dũng với tư cách là tổng biên tập tòa soạn báo lập tức hỏi.
"Bệ hạ, cỗ xe ngựa này có thể chở hơn ba mươi người sao?"
"Câu hỏi này, ngươi nên hỏi kỹ sư Trương, toa xe và đường sắt đều do ông ấy thiết kế!"
"Thần, thần không dám..."
Rõ ràng là tham khảo toa xe chở than do Bệ hạ thiết kế, thậm chí ngay cả đường sắt chở than cũng là ý tưởng của Bệ hạ. Khi Trương Anh đang định lên tiếng giải thích, Chu Minh Trung vì muốn dựng làm điển hình, liền mỉm cười nói:
"Trương Anh, ngươi hãy nói cho họ biết, chiếc xe này có gì khác biệt?"
Nhận mệnh lệnh của vua, nhìn ánh mắt Bệ hạ đưa tới, mặc dù trong lòng vô cùng hoảng sợ, nhưng Trương Anh cũng đành phải cứng đầu nói:
"Thần tuân lệnh."
Sau đó mới giải thích.
"Loại xe vận chuyển hành khách tương tự như toa xe chở hàng, thân xe hoàn toàn bằng gỗ, mỗi toa trước sau lắp bốn bánh xe gang, vận hành trên đường ray. Trước sau mở cửa, hai bên đều có cửa sổ nhỏ. Trong toa xe hai bên có thể ngồi khoảng 30 người, nếu khách chật kín có thể chở được 50 người."
"50 người, cũng không nhiều lắm nhỉ, ngựa Shire vốn là loại ngựa lớn, nếu ta nhớ không lầm, chiếc xe này dùng sáu ngựa kéo đúng không!"
Sáu ngựa kéo chính là sáu con ngựa Shire. Với tư cách là Hữu Đô đốc Ngũ quân Đô đốc phủ, Trương Kim Sinh đương nhiên hiểu rõ sức kéo của ngựa Shire. Dù sao thì, ngựa Shire vốn là dự án cải tạo giống ngựa kéo được nhập khẩu vào Đại Minh cùng với các giống ngựa kéo hạng nặng khác.
"Bẩm Đại soái, đoàn tàu này tổng cộng có 12 toa, nếu ngồi chật kín, có thể chở 600 người!"
600 người, con số này vừa thốt ra, lập tức khiến tất cả mọi người đều hít một hơi khí lạnh. Lúc này họ mới nhớ ra, những người khác đều đã ngồi ở những toa xe phía sau.
"Nếu như dùng để vận chuyển hàng hóa thì sao?"
"Toa chở hàng là loại xe bán mui. Cao hai thước hai tấc, lý do thiết kế thân xe thấp là để thuận tiện cho việc bốc dỡ hàng hóa. Mỗi toa chở đầy có thể chứa 100 bao tải lương thực, trọng tải 8 tấn. Mỗi đoàn tàu gồm 10 toa xe nối liền nhau, đồng thời có thể móc thêm hai toa khách, dùng 12 con ngựa kéo hạng nặng dẫn đầu, mỗi lần có thể chở 80 tấn. Toa chở hàng có thể vận hành ngày đêm không nghỉ, người nghỉ ngựa nghỉ nhưng xe không nghỉ. Những cỗ xe chạy trên ray kéo bằng ngựa này, ngựa được mắc ở hai bên đầu xe. Khi đến điểm cuối là nhà ga phía Bắc, tháo ngựa ra dắt ngược lại đầu kia, móc lại lần nữa, toa sau liền trở thành toa trước."
Lúc này, đừng nói là người đã kinh qua trận mạc như Trương Kim Sinh bị con số này thu hút, ngay cả những đại thần khác cũng đều đang tính toán ở đó.
"80 tấn, 12 con ngựa, xe ngựa lớn là 5 tấn, tám con ngựa thường hoặc bốn đến sáu con ngựa kéo hạng nặng, chẳng phải là dùng cùng số lượng ngựa, mà năng lực vận tải tăng vọt gấp 8 lần sao? Hơn nữa còn có thể vận chuyển thêm binh lính..."
Giữa sự kinh hãi của mọi người, người đánh xe trên "buồng lái" phía trước vung roi lớn hô "Giá" một tiếng, bánh xe dưới toa xe phát ra tiếng ầm ầm, sáu con ngựa kéo theo 12 toa khách hí vang, tung vó lao đi.
"Đường ray!"
Trương Hoàng Ngôn vốn đang chấn kinh trước năng lực vận tải của đường sắt chợt nhận ra mấu chốt của vấn đề — đường ray mới chính là mấu chốt!
"Nếu Bổn các bộ không đoán sai, cỗ xe sắt kéo bằng ngựa này sở dĩ có năng lực vận tải cao đến vậy, e là có quan hệ rất lớn với đường ray sắt trải trên mặt đường này!"
"Thủ phụ quả nhiên liếc mắt là nhìn ra mấu chốt. Xe sắt kéo bằng ngựa sở dĩ trọng tải lớn, tốc độ nhanh, chính là nhờ vào đường ray sắt được lát trên đường, kỳ thực điều này..."
Ngay khi Trương Anh cố gắng trả lại công lao cho Bệ hạ, Chu Minh Trung liền ngắt lời ở bên cạnh, chuyển chủ đề:
"Vậy đường ray được đúc như thế nào?"
"Bẩm Bệ hạ, đường ray được đúc bằng gang, sau khi đúc thành đường ray thì trải qua xử lý nhiệt để nâng cao hiệu năng đường ray. Dựa vào kinh nghiệm đúc pháo nhiều năm, Lợi Quốc Dịch Thiết Xưởng có thể sản xuất hàng loạt loại đường ray 20 cân/tầm, hơn nữa quy trình sản xuất đường ray rất đơn giản, các xưởng sắt thông thường đều có thể chế tạo, tất nhiên cần phái người hướng dẫn quy trình xử lý nhiệt..."
Khi Trương Anh nhắc đến "đường ray 20 cân", khóe môi Chu Minh Trung hơi nhếch lên. Tiêu chuẩn đường ray này tương tự như loại ray 16kg/mét của đời sau, dưới khoảng cách gối đỡ 1 tầm (mét), cường độ uốn tĩnh thực tế đạt tới 3 tấn. Mặc dù không thể so sánh với loại đường ray cùng loại của đời sau, nhưng trong thời đại này, nó vẫn là một phát minh mang tính thời đại.
Về điểm này, những gì Chu Minh Trung cung cấp chỉ là một khái niệm. Từ đường sắt chở than ở Liệt Sơn cho đến con đường sắt này, đều do Trương Anh thiết kế hoàn thành. Còn phía Liệt Sơn thì sử dụng loại đường ray 15 cân nhẹ hơn.
Trong lúc Trương Anh đang trả lời câu hỏi của người khác, đoàn tàu vẫn đang tiến về phía trước với tốc độ không nhanh không chậm. Nhìn khung cảnh đường phố lướt qua ngoài cửa sổ, trên mặt Chu Minh Trung hiện lên một nụ cười. Con đường sắt này chỉ là bắt đầu, chỉ là một sự kiểm chứng kỹ thuật nào đó. Một khi kỹ thuật thành thục, ông sẽ hạ lệnh xây dựng đường sắt về phía Tây, từ Trung Đô tới Khai Phong, Lạc Dương, Đồng Quan, Tây An cho đến Tân Cương.
Tất nhiên, trong một ngày tương lai, con đường sắt này thậm chí sẽ xây tới Trung Á, cho đến tận châu Âu, thậm chí cả Moscow, Saint Petersburg... hình như bây giờ vẫn chưa có thành phố này!
Xây dựng con đường sắt này cần bao lâu? Mười năm, hai mươi năm? Điều này không quan trọng!
Quan trọng là, mười năm hoặc hai mươi năm sau, đầu máy hơi nước sẽ thay thế ngựa kéo hạng nặng. Khi đó, quân đội Đại Minh có thể nối đuôi nhau không dứt men theo con đường sắt này tiến vào Tây Vực, đoạt lại mảnh đất đã mất chín trăm năm kia, rồi tiến về phía Tây, tiến về phía Tây... cho đến tận bên kia đại dương!
Mặc dù tàu buôn viễn dương có thể giúp Chu Minh Trung thực hiện nguyện vọng này, nhưng tàu buôn không thể vận chuyển vật tư tới Tân Cương, tới Trung Á. Đường sắt lại có thể làm được, cho dù là đường sắt kéo bằng ngựa nguyên thủy nhất, cũng có thể dùng cước vận chuyển rẻ hơn và tốc độ nhanh hơn để vận chuyển quân đội, vật tư tới Tây Vực. Tất nhiên đầu máy hơi nước sẽ tốt hơn!
Còn thiếu một chút nữa thôi, chỉ thiếu một chút nữa thôi...
Trương Hoàng Ngôn hướng ánh mắt về phía Bệ hạ, ông thấy trên mặt Bệ hạ mang theo nụ cười thấp thoáng ẩn hiện. Đường sắt là thứ Bệ hạ ký thác kỳ vọng lớn lao, nghĩ đến Bệ hạ chính là muốn dựa vào đường sắt để vận chuyển vật tư nối đuôi nhau không dứt tới Tây Vực đây mà!
"Một dặm đường sắt này, cần bao nhiêu sắt?"
Đúng lúc này, câu hỏi truyền vào tai Trương Hoàng Ngôn khiến ông lập tức chuyển sự chú ý từ phía Bệ hạ sang phía Trương Anh.
"Một dặm là 500 tầm, một tầm đường ray 20 cân, một dặm thì là 2 vạn cân đường ray. Mỗi đoạn đường ray đều cần cá kẹp cố định kết nối, mỗi miếng cá kẹp nặng ba cân bốn lạng... mỗi dặm cần 2 vạn 7 nghìn cân sắt, cộng thêm đinh ốc, cần 3 vạn cân sắt..."
Ba vạn cân sắt một dặm đường! Tám dặm đường này chẳng phải là hai mươi bốn vạn cân sắt sao!
Trong khoảnh khắc, tất cả mọi người đều bị con số này "làm cho hoảng sợ". Vốn dĩ họ còn đang chấn kinh vì năng lực vận tải của đường sắt, giờ phút này lập tức xì xào bàn tán với nhau.
Ba vạn cân một dặm, nếu đến Tây Vực, năm nghìn dặm đường sắt cần bao nhiêu sắt? Đột nhiên, Trương Hoàng Ngôn đã không muốn suy nghĩ thêm về vấn đề này nữa, điều này là không thể!
Nếu như trước đó còn từng tràn đầy lòng tin đối với đường sắt, thì bây giờ đã là tâm nguội lạnh.
Một vạn năm nghìn vạn cân sắt! Thiên hạ này có bao nhiêu sắt? Con đường sắt này làm sao có thể thịnh hành khắp thiên hạ được!
"Bệ hạ, con, con đường sắt này, thật sự là được xây bằng sắt sao!"
Đối mặt với sự kinh ngạc của Trương Hoàng Ngôn, Chu Minh Trung hỏi ngược lại:
"Đường sắt không dùng sắt để xây thì dùng cái gì để xây?"
Đúng lúc này, đoàn tàu tới ga cuối. Từ điểm đầu đến điểm cuối, chỉ mất có nửa tiếng đồng hồ. Cho đến khi đoàn tàu dừng lại, mọi người mới nhận ra, họ đã "đến ga" rồi...
