"Phi ngã tộc loại!"

Bốn chữ này sau khi thốt ra từ miệng Chu Minh Trung, trên mặt ngài đầy vẻ châm biếm.

"Từ thời Tống hai lần mất thiên hạ đến nay, không biết bao nhiêu người đều cho rằng địa vị võ tướng thời Tống thấp kém, hoàn toàn là do văn quan chèn ép. Mà sự chèn ép này bắt nguồn từ việc Triệu Tống đoạt thiên hạ không chính danh, như vậy mới 'dương văn ức võ', mục đích là để ngăn võ tướng chiếm quyền đoạt vị. Thế nhưng họ đâu biết rằng, ngay cả khi không có sự ủng hộ của Triệu Tống dành cho văn quan, văn quan vẫn sẽ dốc toàn lực chèn ép võ quan, chẳng qua là kết quả có chút khác biệt mà thôi, xét đến nguyên nhân thì chẳng qua chính là 'phi ngã tộc loại' mà thôi!"

Một lần nữa, Chu Minh Trung lại dùng "phi ngã tộc loại" để hình dung mối quan hệ giữa văn và võ.

"Bệ hạ, thế nào gọi là phi ngã tộc loại?"

Chu Chi Du tỏ ra có chút không thể tiếp nhận quan điểm này, trong mắt ông, sự hình dung như vậy dường như có chút quá đà. Dẫu sao văn quan võ quan đều là cùng triều làm tôi, sao có thể có "lòng phi ngã tộc loại" được?

Họ làm sao có thể nghĩ như vậy được?

Điều này không thể nào!

Cùng lắm họ chỉ cảm thấy võ tướng thô bỉ, xấu hổ khi đứng cùng hàng ngũ với họ, chỉ vậy thôi.

"Lão sư có phải cảm thấy, mọi người đều cùng triều làm quan thì không thể có suy nghĩ phi ngã tộc loại không? Thế nhưng lão sư, văn quan coi võ tướng như cỏ rác, chẳng lẽ không phải là sự thật?"

Sau khi phản vấn như vậy, Chu Minh Trung nhìn Chu Chi Du, người dường như không muốn tin vào tất cả những điều này, rồi tiếp tục nói.

"Mặc dù hai triều Hồng Vũ, Vĩnh Lạc do huân thần có công quân sự rất lớn, nên địa vị võ tướng khá cao, thậm chí địa vị trong triều còn cao hơn văn quan. So với văn quan, họ không chỉ là quan lại triều đình, mà còn là huân thần khai quốc của Đại Minh ta, họ tự nhiên không dám nói ra nói vào, tự nhiên không dám có bất kỳ ý coi thường nào. Hơn nữa giữa các huân thần cũng là thân bằng cố hữu, quan hệ chằng chịt, văn quan cũng không dám dễ dàng đắc tội họ, càng không dám trêu chọc họ. Mối quan hệ đôi bên có thể dùng từ 'tương kính như tân' để hình dung. Văn võ cân bằng như vậy mới là phúc của quốc gia. Thế nhưng trận Thổ Mộc Bảo, huân thần trong triều chịu tổn thất nặng nề, tầm ảnh hưởng giảm sút nghiêm trọng. Huân quý tập tước mới chẳng những không thể cân bằng triều chính với văn quan, thậm chí còn phải dựa vào văn quan để giúp họ tập tước. Dẫu sao lúc đó phần lớn huân thần đều tử trận nơi sa trường, ngay cả con đích của họ cũng có rất nhiều người cùng tử trận. Những kẻ ở lại kinh thành là gì? Chẳng qua chỉ là một đám thứ tử vốn không có quyền thừa kế. Để tranh giành tước vị đột nhiên trống ra, kẻ nào kẻ nấy đều đầu quân cho các đại thần trong triều. Họ dựa vào những văn quan đó mà kế thừa tước vị, tự nhiên trước mặt những kẻ đó không còn bất kỳ địa vị nào nữa. Họ thậm chí lo sợ nếu mình không đủ biết điều, những văn quan đó sẽ tìm cớ mượn danh hoàng mệnh mà tước đi tước vị của họ. Dẫu sao vẫn còn những người anh em khác đang ở đó chờ đợi, dõi theo. Từ đó về sau, huân thần Đại Minh ta cũng trở thành một đám bù nhìn. Còn binh quyền thì hoàn toàn do văn quan nắm giữ. Từ đó võ tướng thống binh, văn thần làm soái, quân quyền liền nghiêng về phía văn quan. Như vậy văn quan vừa thao túng triều chính, vừa thống lĩnh quân quyền, còn địa vị võ tướng dần dần mất đi, hơn nữa vì để nắm giữ quân quyền, đối với võ tướng họ cũng trăm phương ngàn kế chèn ép..."

Chu Minh Trung không nhắc đến âm mưu đằng sau "sự biến Thổ Mộc Bảo", có âm mưu hay không còn chưa biết, nhưng có thể khẳng định là, cũng chính từ lúc đó, sự cân bằng văn võ của Đại Minh bị phá vỡ hoàn toàn, văn quan hoàn toàn thao túng triều chính, còn tập đoàn huân quý thì hoàn toàn trở thành bù nhìn.

"Bệ hạ..."

Nhận thấy sự thiên kiến của Bệ hạ đối với văn quan, Chu Chi Du lập tức lên tiếng biện giải.

"Tại sao chỉ có triều Tống và triều ta mới có chuyện này? Ở Hán Đường chẳng lẽ không có chuyện văn quan chèn ép sao?"

Chu Chi Du phản vấn như vậy, thực tế là đang nhắc nhở Bệ hạ, ở Hán Đường cũng có văn thần võ tướng, cũng có chuyện văn quan chèn ép.

"Quả thực có!"

Chu Minh Trung gật đầu, nhưng rồi lại lắc đầu nói.

"Thế nhưng thời đó, không phải là văn quan chèn ép, mà là 'đảng đồng phạt dị'. Lúc đó tuy trong triều có văn võ quan lại, nhưng quan lại trong triều thường là văn võ song toàn, vừa có thể làm tướng, cũng có thể làm tể tướng, tranh chấp của họ chẳng qua chỉ là đảng tranh, chứ không phải là tranh chấp về thân phận văn võ. Dẫu sao, quan lại thời đó đa phần xuất thân từ sĩ tộc, cái họ tranh giành thường là vì gia tộc, chứ không phải là vì thân phận cá nhân."

Lời của Bệ hạ khiến Chu Chi Du khựng lại một chút, chân mày ông nhíu chặt, thần sắc dường như có chút không tự nhiên. Mà Chu Minh Trung thì tiếp tục nói.

"Ngay cả đến thời Đường, sĩ gia đại tộc vẫn chiếm quyền phát ngôn chủ yếu trong triều. Thế nhưng lúc đó thứ tộc sĩ tử nhờ vào chế độ khoa cử hàng trăm năm đã chiếm địa vị cao trong triều, hoàn toàn khác biệt với sự phụ thuộc hoàn toàn vào sĩ tộc trước đây. Đến cuộc Ngưu Lý đảng tranh thời hậu kỳ nhà Đường, bản chất chính là cuộc tranh giành giữa quan liêu sĩ tộc và quan liêu thứ tộc. Tranh chấp giai đoạn này chẳng qua là đảng tranh, còn về văn quan, võ tướng, thân phận của họ là sự khác biệt giữa sĩ và thứ, chứ không phải là khác biệt giữa văn và võ, đây mới là gốc rễ của việc đảng đồng phạt dị của họ. Họ sẽ không vì ngươi là văn quan mà giơ cao đánh khẽ, cũng sẽ không vì ngươi là võ tướng mà dậu đổ bìm leo. Nhưng nhất định sẽ vì xuất thân của ngươi mà dậu đổ bìm leo."

Hít sâu một hơi, bưng chén trà lên, nhìn làn hơi nóng bốc lên từ chén trà, giọng điệu Chu Minh Trung trở nên trầm trọng.

"Cuối Đường, Chu Ôn soán vị, quan lại trong triều xuất thân từ môn phiệt sĩ tộc bị Lý Chấn xuất thân thứ dân mượn đao của Chu Ôn, giết sạch một lượt. Chỉ sau một đêm đã biến thành 'trọc lưu', lại trải qua quân phiệt hỗn chiến thời Ngũ Đại Thập Quốc, sĩ tộc địa phương cũng chịu đả kích chưa từng có. Từ đó về sau, sĩ tộc ở Trung Quốc trở thành tuyệt xướng, và sau đó, đi từ chính trị sĩ tộc sang chính trị bình dân. Môn phiệt lấy huyết thống làm sợi dây liên kết bị thay thế bởi đảng phái lấy lợi ích chung làm sợi dây liên kết."

"Điều này, là phúc của quốc gia!"

Chu Chi Du gần như theo bản năng dùng câu này để bày tỏ quan điểm của mình, dẫu sao trong sử sách tiếng tăm của những sĩ tộc đó quả thực không ra sao.

"Nếu không phải như vậy, hàn môn tử đệ làm sao có thể ngóc đầu lên được?"

Một lần nữa, ông nhắc đến hàn môn tử đệ, dẫu sao ông cũng xuất thân là hàn môn tử đệ. Thậm chí trong quá khứ, trong mắt ông, cái gọi là huân quý chẳng qua chỉ là một nhóm người lãng phí tiền lương mà thôi.

"Thực sự là phúc của quốc gia sao?"

Nhìn người thầy dường như đang lên tiếng vì hàn môn tử đệ trong thiên hạ, Chu Minh Trung phản vấn.

"Tất nhiên là vậy, từ đó về sau, lấy khoa cử chọn người tài, cuối cùng mới là chính đạo, ân phong quan chức gia tộc chẳng qua chỉ là loại dị hợm."

Quả thực đứng trên lập trường của hàn môn tử đệ, sau khi sĩ tộc môn phiệt kéo dài hơn sáu trăm năm từ thời Ngụy Tấn bị Chu Ôn tiêu diệt hoàn toàn, Trung Quốc thực sự đã bước vào thời đại của hàn môn tử đệ, như vậy mới có câu "trong sách tự có nhà vàng, trong sách tự có nhan như ngọc".

"Từ đó về sau, văn võ khác đường, từ đó về sau, thế nhân đều bàn về văn, mà không bàn về võ, như vậy mới có sự tích nhược của hai triều Tống!"

Cười lạnh một tiếng, Chu Minh Trung nhìn Chu Chi Du đang định biện giải mà phản vấn.

"Ngưu Lý đảng tranh, khởi nguồn từ khoa cử, phái Ngưu do thứ dân làm chủ trương lấy khoa tiến sĩ để chọn người, mà phái Lý do sĩ tộc làm chủ lại bất mãn với chế độ khoa cử, yêu cầu cải cách chế độ khoa cử, chủ trương hợp nhất các khoa, lấy người toàn tài, mà không thể lấy người thiên lệch..."

"Bệ hạ, phái Ngưu chủ trương lấy khoa tiến sĩ chọn người, đó là vì môn phiệt sĩ tộc có gia học truyền thừa, xa không phải hàn môn tử đệ có thể so sánh. Nếu tiến hành hợp nhất các khoa, chỉ sợ triều đình mở khoa cử thì đều bị sĩ tộc chiếm hết, như vậy, còn cần thiết lập khoa cử làm gì?"

Sự phản bác của Chu Chi Du lại quay về điểm ban đầu – công bằng. Thực ra đây cũng chính là gốc rễ của cuộc tranh đấu giữa phái Ngưu và phái Lý. Thế gia đại tộc vì giỏi kinh học, liền chủ trương khoa cử nên chú trọng kinh thế chi học, tiến sĩ dựa vào thơ văn của học khoa mà họ đỗ đạt, liền chủ trương khoa cử nên chú trọng thơ văn. Lại do cách nhìn khác nhau về khoa cử, dù là thế gia đại tộc hay tiến sĩ đỗ đạt, đều đòi làm quan, mà số lượng quan lại lại không thể dung nạp tất cả mọi người, tất yếu xảy ra cạnh tranh. Khi cạnh tranh, sức lực cá nhân có hạn, cần kết bè kết phái với những người cùng chí hướng để giúp đỡ lẫn nhau, tự nhiên phải kết thành đảng phái. Đảng tranh tự nhiên cũng là điều không thể tránh khỏi. Đây mới là nguyên nhân gốc rễ gây ra đảng tranh thời đó.

"Mục đích thiết lập khoa cử, quả thực là để chọn người tài cho quốc gia một cách công bằng hơn. Nhưng từ đó về sau, văn võ khác đường, cả hai cuối cùng thành kẻ khác loại. Võ tướng trong triều tuy là một cộng đồng lợi ích, nhưng ngoài thời khai quốc ra hoặc là do mối dây liên kết chiến hữu, hoặc là do ơn đề bạt, quan hệ mọi người khá thân thiết, nhưng theo thời gian trôi qua, mối quan hệ này cũng nhạt đi, rất khó tập hợp sức lực lại. Ngược lại văn quan, lại có thể vì tình thầy trò, tình đồng môn, ơn đề bạt tiến cử, tình đồng liêu vân vân, quan hệ mọi người vô cùng mật thiết, dễ dàng hình thành tập đoàn hơn, hơn nữa tập đoàn này sẽ không biến mất theo thời gian. Mà trong mắt của tập đoàn này, võ tướng chính là kẻ khác loại. Trong mắt họ, võ tướng không đọc sách, không có mười năm dùi mài kinh sử, nhưng lại giữ chức quan nhất phẩm. Có lẽ họ có thể có quân công, nhưng nếu không có họ ở hậu phương thu gom tiền lương, trù tính kế hoạch, thì làm sao có thể có quân công của những người kia? Những người đó chẳng qua chỉ là một đám thô nhân. Họ sở dĩ có thể đánh thắng, hoàn toàn là vì đám văn quan này ở hậu phương lo liệu ổn thỏa mọi việc. Một đám thô nhân như vậy, làm sao có tư cách gì để cùng triều làm quan với họ? Như vậy, tự nhiên đối với võ tướng là dốc toàn lực chèn ép! Đảng đồng phạt dị, thời Đường phái Ngưu xuất thân thứ dân phạt là sĩ tộc, mà thời Tống cũng như triều ta, cái dị mà văn quan phạt chỉ còn lại là võ tướng!"

Sau khi lời này được nói ra từ miệng Chu Minh Trung, thần sắc của ngài tỏ ra có chút bất lực thậm chí là có chút phẫn nộ. Bởi vì sự coi thường như vậy ngay cả ở thế kỷ 21, cũng tồn tại ở Trung Quốc.

"Sao, sao có thể..."

Sự phản bác của Chu Chi Du tỏ ra có chút nhợt nhạt.

"Sao lại không thể, không hỏi gì khác, cứ lấy Ngưu Lý đảng tranh làm ví dụ, phái Lý dốc sức chủ trương cắt giảm thế lực phiên trấn, khôi phục uy quyền trung ương, mà phái Ngưu thì phản đối dùng binh với phiên trấn, chủ trương áp dụng thỏa hiệp; phái Lý chủ trương tinh giản cơ cấu quốc gia, mà phái Ngưu lại cực lực phản đối. Từ đây không khó để thấy tính phi nguyên tắc của đảng tranh. Tinh giản cơ cấu quốc gia, lợi nước lợi dân, có gì không được? Phái Ngưu biết rõ là đúng, nhưng chủ trương này là do phái Lý đề ra, bất kể có điểm gì đáng lấy hay không, đều phủ định sạch trơn."

Lại một lần nữa nhắc đến Ngưu Lý đảng tranh, trên mặt Chu Minh Trung mang theo nụ cười khổ. Phái Ngưu - vốn nên đại diện cho sự tiến bộ - tiểu địa chủ, lợi ích hàn môn, để bảo đảm quyền lực trong tay, thường không tiếc hy sinh lợi ích quốc gia. Mà sĩ tộc đại diện cho sự lạc hậu bảo thủ, ngược lại tận tâm duy trì lợi ích quốc gia. Đây có lẽ cũng là lý do tại sao sau khi phái Lý bị đả kích, nhà Đường rất nhanh liền bị Chu Ôn soán vị.

"Tại sao phái Ngưu lại vì tư lợi cá nhân như vậy, không tiếc bóp méo quốc sự?"

Phản vấn như vậy, Chu Minh Trung dùng giọng điệu vô cùng khẳng định nói: "Bởi vì lợi ích sĩ tộc ở mức độ nào đó là nhất quán với quốc gia, họ phụ thuộc vào triều đình và quốc gia, chính nhờ địa vị gia tộc của mình, khiến họ có thể ân phong nhập sĩ, ngay cả con cháu chi nhánh trong nhà cũng có thể nhờ gia học mà khoa cử nhập sĩ, cho nên, họ sẽ tìm mọi cách duy trì triều đình, đó cũng là gốc rễ duy trì quyền lực của họ. Còn những địa chủ địa phương, hàn sĩ muốn giành được địa vị trong triều, thì phải dựa vào khoa cử, vì giành được quyền lực, họ có thể hoàn toàn không có bất kỳ nguyên tắc nào, đây chính là nhược điểm tự nhiên của họ, bởi vì họ tốn hết tâm cơ, phấn đấu khổ sở hàng chục năm mới có cơ hội vào triều làm quan, bất kỳ kẻ nào ngăn cản họ giành được quyền lực, đều là kẻ thù sống chết! Để giành được quyền lực, dù là dung túng cho kẻ gian thì đã sao? Dù cho triều đình không chống đỡ được, cũng có thể đầu quân cho người khác! Đối với họ mà nói, thứ họ cần chẳng qua chỉ là quan vị. Còn ai cấp cho họ quan vị thì không quan trọng."

Khi nhắc đến những văn quan hoàn toàn không có nguyên tắc vì quyền lực cá nhân đó, Chu Minh Trung tự nhiên nghĩ đến những người Đảng Dân Chủ của đất nước ngọn hải đăng ở không gian khác, họ vì tranh giành lá phiếu, không ngừng đặc xá người nhập cư bất hợp pháp, và cung cấp trợ cấp khổng lồ cho họ, để củng cố cơ sở bỏ phiếu. Việc "sĩ đại phu đầu địch" thời đại này cũng có điểm tương đồng như vậy. Dẫu sao, điểm xuất phát của cả hai là như nhau – vì giành được quyền lực không tiếc tất cả mọi thứ!

"Chẳng lẽ, Bệ hạ thực sự cho rằng người tài được khoa cử chọn ra, đều là đám người toan tính luồn cúi trong miệng Bệ hạ sao?"

Giọng điệu của Chu Chi Du đầy vẻ bất mãn, thậm chí trên mặt còn mang theo vẻ tức giận, ông rõ ràng không thể chấp nhận quan điểm này của Bệ hạ. Vào lúc này, với tư cách là thầy, ông thậm chí muốn lớn tiếng quở trách cậu học trò trước mắt. Ông không thể hiểu được cậu học trò này của mình rốt cuộc là bị làm sao, sao lại đọc sách thành ra bộ dạng thế này.

"Tất nhiên là không!"

Chu Minh Trung lắc đầu nói: "Hiền tài được khoa cử chọn ra ngàn năm qua, há chỉ có ngàn trăm người, cái gọi là bại hoại, chẳng qua chỉ là số ít trong đó, hơn nữa khoa cử chọn sĩ, có thể để người trong thiên hạ, đều có cơ hội vào triều làm quan, mà ân quan nhập triều, trong đó kẻ vô năng há chỉ có một người? Trẫm tự nhiên không thể nhìn phiến diện mà đánh đồng tất cả. Chính vì thế, trẫm mới phân lập văn võ, vì dưới chế độ khoa cử, văn võ đã là hai đường khác biệt, cả hai không thể cùng triều làm quan, cho nên mới có quy định của triều ta 'Văn không vào Võ Anh, Võ không vào Văn Hoa'."

"Võ Anh điện", "Văn Hoa điện" là hai cung điện khi Chu Minh Trung tiếp kiến văn võ quan lại, một điểm lợi của việc phân lập văn võ là, cả hai đều là cánh tay của ngài, giống như hai cánh tay trái phải, phân lập hai bên, không quấy rầy lẫn nhau, tự nhiên cũng không tồn tại chuyện tấn công lẫn nhau nữa. Tuy nhiên vì văn quan rất dễ hình thành tập đoàn, trước mặt tập đoàn này, võ tướng ngược lại trở thành một nhóm yếu thế, cho nên Chu Minh Trung mới chôn xuống một nước cờ bí mật, đó là lấy Binh bộ Thượng thư làm nước cờ bí mật để kiềm chế tập đoàn văn quan ngồi lớn.

"Bệ hạ là định mở lại khoa cử?"

Dường như cảm nhận được sự nới lỏng trong lời nói của Bệ hạ, Chu Chi Du lập tức vui mừng hỏi.

"Mở lại? Tại sao phải mở lại, đã có khoa thi văn quan rồi, tại sao phải thiết lập khoa cử riêng?"

Đối mặt với câu trả lời của Bệ hạ, Chu Chi Du lại lập tức phản vấn.

"Vậy còn họ thì sao? Những sĩ tử tuyệt thực kia thì sao?"