Đó là một cử chỉ khá khiếm nhã, nhưng ít nhất cũng làm rõ được ý bạn là gì.

Katherine Hepburn

Một người đàn ông và một phụ nữ lớn tuổi đang ngồi trên chiếc ghế băng ở viện dưỡng lão. Người đàn ông nói, “Bà biết không, tôi quên mất mình bao nhiêu tuổi rồi.”

“Đừng lo,” người phụ nữ nói. “Tôi có thể nói cho ông biết là ông bao nhiêu tuổi. Hãy cởi quần áo ra và cúi người xuống.”

Người đàn ông thấy bối rối trước yêu cầu này nhưng vẫn cởi quần áo ra và cúi người xuống. Người phụ nữ nhìn ông từ trên xuống dưới và nói, “Được rồi, ông 83 tuổi.”

Người đàn ông sửng sốt. “Thật ư? Sao bà có thể biết được điều đó?”

Người phụ nữ nói, “Hôm qua ông nói với tôi mà.”

Bạn nghĩ mình là một ẩn số với người khác ư? Nghĩ lại xem. Mọi người hầu hết đều biết về bạn nhiều hơn bạn nghĩ. Có thể vì bạn tạm thời quên đi điều bạn đã nói với họ ngay hôm trước. Nhưng thường thì là do giao tiếp không lời. Những người mà bạn tiếp xúc liên tục quan sát hình mẫu nói năng của bạn, cách thể hiện trên gương mặt của bạn, các cử chỉ và ngôn ngữ cơ thể của bạn nữa, để tìm kiếm những manh mối chỉ ra bạn là ai. (Đừng có hoảng lên vì điều đó, bạn cũng làm như vậy đấy.)

Bạn không phải làm bất cứ điều gì với thông tin này. Chỉ cần nhận thức rằng thực tế bạn xuất hiện trước bất cứ ai cũng đều khiến họ quan tâm chú ý. Và nếu bạn đang băn khoăn rằng có nên thành thật với ai đó về việc đang xảy ra với mình hay không thì đừng ngạc nhiên nếu họ biết điều đó rồi.

Dưới đây là bốn cách chúng ta “nói” với người khác mà bản thân không hề nhận ra:

Ngôn ngữ cơ thể. Theo các nhà nghiên cứu, ngôn ngữ cơ thể đã phát triển qua hàng triệu năm, và nó giống nhau ở hầu khắp trên thế giới. Bước lê chân hay thõng vai mang nghĩa thiếu tự tin. Tì người trên khuỷu tay là dấu hiệu buồn bã. Nheo mắt và trễ cằm xuống chỉ dấu một cơn giận dữ. Cái đầu nghiêng nghiêng có thể là một dấu hiệu cho sự tò mò hoặc đùa cợt, vân vân.

Cử chỉ. Các cử chỉ thường mang tính văn hóa nhưng một số lại mang tính toàn cầu. Chẳng hạn, theo bản năng, chúng ta đều biết rằng một người xòe rộng hai bàn tay với lòng bàn tay úp xuống đang giao tiếp một cách chân thành. Một bàn tay che miệng là dấu hiệu e ngại. Và chạm vào hõm cổ (chỗ lõm xuống ở phía trên xương ức, nơi cổ nối xương đòn) là thể hiện sự lo lắng hoặc sự phòng thủ.

Những thể hiện vi tế. Những cử động khuôn mặt có thể nhận thấy được xảy ra chỉ trong khoảng thời gian ngắn ngủi 1/25 giây. Chúng ta ghi nhớ chúng trong tiềm thức, điều có thể khiến chúng ta “cảm nhận thấy” khi một người không thành thật 100%. Ví dụ, bạn có thể thể hiện bình tĩnh, nhưng nếu các cơ quanh miệng của bạn bị kéo nhẹ lại và lông mày của bạn nhướn lên, thì trong chỉ một phần mấy của giây, những người khác có thể nhận thấy có gì đó không ổn, đặc biệt nếu bạn sợ hãi hoặc nói dối. Các nhà khoa học đã nghiên cứu chúng ta thể hiện bảy kiểu cảm xúc khác nhau theo cách này: chán ghét, tức giận, sợ hãi, buồn bã, vui vẻ, ngạc nhiên và khinh rẻ; và những cảm xúc này rất khó giả mạo.

Sự phản chiếu. Nếu chúng ta cảm thấy kết nối với ai đó, chúng ta đáp lại một cách vô thức với những biểu hiện và ngôn ngữ cơ thể tương tự như của họ. Nếu bạn mỉm cười, tôi có thể cũng mỉm cười. Nếu bạn đặt tay lên hông, tôi có thể cũng làm như vậy. Thỉnh thoảng giống kiểu “bắt chước như khỉ”, con người cũng bắt chước nhau hệt như thế. Đôi khi tinh tế hơn, con người nghiêng người về cùng một hướng hoặc có cử chỉ với cùng tay. Sự thiếu đi hành xử qua lại với nhau như vậy cũng là điều đáng kể: nó chỉ dấu khoảng cách về cảm xúc. Nếu ai đó không phản chiếu lại chúng ta, điều đó như thể thông báo rằng họ không tham gia vào tương tác và có thể không ủng hộ chúng ta.