Tất cả chúng ta đều có một điểm mù, và điều đó được hình thành một cách chính xác hệt như chúng ta.
Junot Diaz
Một người phụ nữ lớn tuổi đến gặp bác sĩ và nói rằng bà gặp vấn đề là bị xì hơi thường xuyên.
“May mắn thay,” bà ta nói, “những cú xì hơi của tôi không bao giờ có mùi và thường là không có tiếng. Vấn đề là, tôi đã đánh ít nhất mười lần kể từ khi tôi bước chân vào đây, và tôi cá rằng thậm chí ông còn không hề nhận ra!”
“Tôi thấy rồi,” viên bác sĩ nói, rồi đưa cho bà một lọ thuốc. “Tôi muốn bà uống một viên thuốc mỗi ngày. Rồi quay trở lại đây gặp tôi vào tuần tới.”
Tuần sau đó, người phụ nữ quay trở lại. “Thưa bác sĩ,” bà ta nói, “tôi không biết ông đưa cho tôi thứ gì, nhưng kể từ khi tôi uống những viên thuốc này, những cú xì hơi câm lặng của tôi thối hoắc.”
Viên bác sĩ nói, “Tốt! Giờ thì chúng ta đã chữa bệnh xoang cho bà xong rồi, chúng ta sẽ chữa tiếp bệnh điếc cho bà nữa.”
Thật hài khi người phụ nữ cùng lúc có thể chắc chắn đến thế và cũng sai lầm đến thế. Rõ ràng, mọi người đều biết điều gì đó về bà ta mà bà ta lại không hề biết. Nhưng chẳng phải điều đó cũng đúng với tất cả chúng ta hay sao? Tất cả chúng ta đều có những điểm mù về các giới hạn của bản thân. Theo một số cách, chúng còn tệ hơn cả chính các giới hạn, bởi nếu bạn cần thay đổi điều gì đó trong cuộc đời nhưng bạn lạỉ không thể nhìn thấy nó, thì bạn cũng không thể làm bất cứ điều gì cho nó được. Vì vậy, nếu có điều gì đó không ổn với bạn, trước hết hãy cố gắng tìm ra các điểm mù.
Nếu bạn đã nhận thức được vấn đề, thì nó không phải là một điểm mù – chí ít thì nó cũng không còn là điểm mù nữa. Điểm mù là những vấn đề bạn không nhận thức được là mình có. Đây là một vài mẹo có thể giúp bạn nhận ra chúng;
Chú ý đến cách mọi người phản ứng lại bạn. Họ có đang thể hiện sự khinh thị không? Hay đố kỵ? Chăm sóc? Thất vọng? Thương cảm? Những phản ứng này đang nói với bạn điều gì đó về bản thân mình – đặc biệt nếu chúng nhất quán ở hết người này đến người khác.
Lắng nghe cách mọi người miêu tả bạn. Nó có phù hợp với sự tự nhận thức của bạn về bản thân không? Nhà xã hội học Martha Beck đã gợi ý những câu điền vào khoảng trống để giúp xác định một điểm mù:
— “Mọi người luôn nói với tôi rằng tôi là ___”
— “Mọi người nhận xét tôi là ___”
— “Khi mọi người nổi cáu với tôi, họ nói rằng ___”
— “Tôi thường được cảm ơn vì ___”
Nếu câu trả lời của bạn đúng với hình ảnh tự thân của mình, thì xin chúc mừng. Nếu không thì… đã có những điểm mù!
Trau dồi tình bạn với những người có những nền tảng khác nhau. Một số điểm mù là giống nhau ở những người có cùng nguồn gốc văn hóa hoặc nền tảng kinh tế xã hội. Thể hiện bản thân với những người có văn hóa, nền tảng và quan điểm khác sẽ giúp đưa những điểm mù ra ánh sáng.
