Nếu bạn muốn tìm hiểu con đường phía trước, hãy hỏi ai đó từng đi qua đó.

Tục ngữ Trung Hoa

Một hôm, có hai con cá hồi con đang bơi thong dong, bơi ngang qua một con cá già hơn và hiểu biết hơn đang bơi theo con đường khác.

Con cá già chào chúng khi bơi qua: “Xin chào các chàng trai, nước thế nào?”

Hai con cá con tiếp tục bơi trong im lặng một lúc. Cuối cùng, một con cá quay qua con kia và hỏi, “Nước là cái quái gì thế?”

Hiểu biết thực sự đi cùng tuổi tác và kinh nghiệm. Có vẻ không hẳn là vậy, nhưng khi bạn còn trẻ, nhận biết của bạn về cách thức thế giới vận hành – hoặc thậm chí là những điều đang xảy ra quanh bạn – thật hạn chế. Vì vậy, nếu bạn muốn mở rộng tầm nhìn, hãy cố gắng trò chuyện với người cao tuổi hơn, có nhiều kinh nghiệm hơn về những chuyện quan trọng với bạn. Bạn có thể thấy họ thực sự biết điều gì đó hữu ích.

Trong phần lớn lịch sử loài người, xã hội mù chữ. Không có cách nào để tích lũy kiến thức, do đó những người cao tuổi hơn trong cộng đồng đóng vai trò như những thư viện sống và thường đưa ra lời khuyên về các vấn đề trong cuộc sống. Sau đó, đã có rất nhiều thay đổi, nhưng một điều bất biến là những người lớn tuổi hơn vẫn là nguồn kiến thức hàng đầu. Bạn sẽ thừa hưởng từ họ những lời khuyên, và họ sẽ cảm thấy giá trị khi bạn tìm đến họ.

Nhà lão khoa Cornell thuộc Dự án Di sản của Karl Pillemer đã sưu tầm “những lời khuyên thiết thực cho cuộc sống” từ những người cao tuổi của Mỹ kể từ năm 2004. Pillemer và các nhân viên nghiên cứu của ông đã đề xuất việc sử dụng những câu hỏi như dưới đây để bắt đầu cuộc trò chuyện với người cao tuổi:

— Ôngbà sẽ nói gì với một người trẻ tuổi nếu họ yêu cầu ôngbà kể những điều quan trọng nhất mà ông/ bà học được trong đời?

— Tôi nghe nói rằng những bài học giá trị thường bắt nguồn từ những trải nghiệm khó khăn. Điều ấy có xảy ra với ôngbà không? Ôngbà có thể đưa ra vài ví dụ không?

— Tôi tự hỏi liệu có những điểm bước ngoặt lớn nào trong cuộc đời của ôngbà không. Có điều gì dường như đã thay đổi mọi điều đối với ôngbà không?

— Ôngbà đã học được điều gì về việc trở nên thành đạt và hạnh phúc mà ôngbà đã không biết khi còn trẻ?

— Ôngbà có nghĩ là tôi nên làm gì bây giờ để tránh phải tiếc nuối khi về già?