Hãy tính toán các rủi ro. Điều đó khác hẳn với việc vội vàng đấy.

George Patton

Một gã qua đời và xuống địa ngục. Satan gặp anh ta và nói rằng anh ta sẽ chứng kiến con người ở trong ba phòng. “Ngươi phải chọn phòng mà ngươi sẽ phải trải qua,” Satan nói. Trong phòng đầu tiên, mọi người đang đứng ngập tới cổ trong đống phân. Người đàn ông hoảng sợ nói, “Không đời nào, cho tôi xem phòng tiếp theo.”

Trong phòng thứ hai, mọi người đang đứng trong đống phân ngập tới mũi. Lần này người đàn ông cũng khiếp sợ và nói không.

Vì vậy, Satan mở cửa phòng thứ ba, nơi mọi người đang đứng ngập mắt cá chân trong đống phân, uống cà phê và ăn bánh rán vòng. Người đàn ông ngay lập tức nói, “Tôi sẽ ở trong phòng này.”

Satan gật đầu và bắt đầu rời đi khi người đàn ông lội vào phòng và tự rót cho anh ta một tách cà phê. Đúng lúc đó Satan quay lại và hét lên, “Được rồi. Giờ nghỉ đã hết. Các người cắm đầu xuống đi!”

Có cần phải đưa ra quyết định nhanh chóng không? Hãy chậm lại và tìm kiếm nhiều thông tin nhất có thể trước khi đưa ra một cam kết. Suy xét vội vàng có thể đem lại những hậu quả tai hại, và một vài quyết định, mà khi bạn đã đưa ra, có thể khiến bạn phải chịu đựng nó vĩnh viễn… và, bạn biết rồi đấy.

Theo các nhà khoa học hành vi, chúng ta không thể không đưa ra những suy xét vội vàng. Đó là một “kỹ năng” mà chúng ta phát triển được từ khi còn nhỏ và sử dụng cho suốt cuộc đời. Trong khoảng thời gian vài giây (hoặc theo vài nghiên cứu, khoảng 10 giây ngắn ngủi), chúng ta quyết định là mình có thích hoặc tin tưởng ai đó, liệu người đó có đang nói sự thật hay không, nếu là một ông chủ mối hoặc một người lao động tiềm năng thì sẽ suy nghĩ xem liệu buổi gặp mặt đầu tiên có dễ chịu hay không, vv… Đôi khi những xét đoán nhanh chóng có thể đúng, đôi khi lại sai. Bạn có thể nâng cao kỹ năng đưa ra những suy đoán tốt nếu bạn nhận thức được rằng các sai lầm thường được tạo ra bởi các quyết định dựa trên:

Định kiến cá nhân. Những lựa chọn mau chóng có thể dễ dàng bị ảnh hưởng bởi một định kiến cá nhân mà không liên hệ gì tới quyết định. Chẳng hạn như một màu sắc yêu thích (hoặc ít thích nhất), một mùi hương, một khiếm khuyết, vv…

Thông lệ. Những lựa chọn của chúng ta thường bị ảnh hưởng một cách quá nghiêm ngặt bởi các tiêu chuẩn xã hội. Ví dụ Malcolm Gladwell, tác giả của Blink (Ttrong chớp mắt), đã khảo sát hàng trăm công ty trong danh sách Fortune 500 về chiều cao của các CEO, và phát hiện ra rằng tất cả họ đều cao. “Không có sự tương quan giữa chiều cao và năng lực thúc đẩy và lãnh đạo mọi người,” Gladwell nói. “Nhưng vì lý do nào đó các công ty lựa chọn những người cao cho vị trí lãnh đạo.” Chúng ta cũng đưa ra những quyết định nhanh (nhưng vô lý) dựa trên các yếu tố như sự lễ phép, sự thu hút về hình thể, mẫu hình về giới tính hoặc sắc tộc và vân vân.

Dấu hiệu văn hóa. Các nghiên cứu phát hiện ra rằng chúng ta sẽ giỏi đọc được nét mặt của các thành viên thuộc về nhóm văn hóa hoặc sắc tộc của chúng ta hơn. Khi nhận thức được điều này, bạn có thể có một lợi thế vượt trội nếu thấy mình phải đưa ra một suy đoán nhanh chóng về ai đó đến từ nhóm dân tộc khác.