Đầu tiên hãy hiểu nghĩa điều bạn định nói, rồi mới nói nó ra.
Epictetus
Một người nói tiếng bụng đang biểu diễn ở một câu lạc bộ trong một thị trấn nhỏ. Anh ta đang diễn dở trò “cô gái tóc vàng câm” thì một phụ nữ tóc vàng trong đám khán giả đứng dậy và hét lên, “Tôi đã chịu đủ những trò đê mạt của anh rồi. Anh kiếm ở đâu cái khuôn mẫu như thế về phụ nữ vậy? Những đặc điểm trên cơ thể một con người không có ý nghĩa gì trong việc xác định giá trị con người đó. Đám đàn ông thích coi thường phụ nữ và không muốn phụ nữ thể hiện được hết khả năng của mình vì anh đang cổ súy cho sự phân biệt chống lại không chỉ những cô gái tóc vàng hoe mà cả phụ nữ nói chung. Và tạí sao? Chỉ đổi lấy vài tràng cười rẻ tiền.”
Choáng váng, người nói tiếng bụng bắt đầu xin lỗi, nhưng người phụ nữ tóc vàng ngắt lời anh ta và hét lên, “Hãy ra khỏi đó ngay đi, thưa anh. Tôi đang nói với kẻ ngu ngốc bé nhỏ nơi đầu gối anh ấy!”
Cùng với lời xin lỗi tới phụ nữ tóc vàng hoe ở mọi nơi, bài học của truyện cười này là: Trước khi bạn bày tỏ một quan điểm, hãy biết bạn đang nói về cái gì. Không tốt chút nào khi đã sai hoàn toàn từ trong tâm cảm. Điều đó sẽ không chỉ khiến bạn không làm rõ được quan điểm của mình, mà cuối cùng có thể lại đưa ra quan điểm cho người khác. Và lựa chọn ngôn từ của bạn thật cẩn thận. “Ngôn từ của bạn phản ánh con người bạn,” theo lời tiến sĩ Shirrley Vandersteen. “Nếu ngôn từ của bạn khiến bạn gặp rắc rối, bạn đang cho người khác thấy những phần tồi tệ nhất của mình.” Vì vậy hãy say mê ý tưởng của bạn và lên tiếng cho chính mình. Nhưng trước khi lên tiếng, hãy suy nghĩ thấu đáo.
Bạn đã bao giờ nghe câu, “Đừng ba hoa khi không thể làm được”? Nếu đó là vấn đề của bạn, dưới đây là hai mánh để kiểm soát:
Tiến sĩ Vandersteen có một giải pháp đơn giản: “Chăm chỉ tập ngậm miệng lại chừng nào bạn định mở ra. Tôi không đùa đâu. Nếu bạn gặp vấn đề này, có nghĩa là bạn đang phản ứng lại những người và những tình huống xung quanh bằng việc mở miệng ra và nói. Bạn không phản hồi bằng tư duy. Khi ngậm miệng lại, bạn đang phá vỡ mẫu hình hay thói quen và nắm được kiểm soát. Bạn đang trao cho bản thân thời gian để lựa chọn có ý thức điều mình muốn nói.”
Chúng tôi phát hiện ra cách tiếp cận thông minh hơn này trong một diễn đàn trực tuyến về hỗ trợ mối lo âu. (Thật đấy.) Người bình luận gọi cách này là “Hai phương pháp rưỡi”. Anh ta nói, “Đầu tiên, tôi chủ ý đếm đến hai trước khi nghĩ đến một câu trả lời. Khi làm như vậy, tôi đã để việc phản hồi trôi dạt trong tâm trí để xem nó phù hợp về mặt cảm xúc như thế nào với cuộc trò chuyện. Thông thường, nó sẽ thay đổi khi đang trôi dạt, và rồi xuất hiện điều gì đó tốt hơn. Tôi không biết tại sao nó hiệu quả. Nó chỉ hiệu quả mà thôi.”
“Rồi tôi thong thả nói nhiều nhất là một nửa. Điều tôi thực sự nói được nói ra khi đã được cân nhắc, giống như những từ ngữ của tôi được lựa chọn một cách cẩn thận cho cuộc trò chuyện đó. Những người khác sẽ lắng nghe bạn – sự kiên nhẫn của bạn sẽ được tưởng thưởng.”
